: Dilname


Mrxaz
2011-08-05, 06:41 PM

Mrxaz
2011-08-05, 06:44 PM
2
DILNAME
RRo oojjjnnnaaameeeyyyeeekkkReeewssseeennnbbbrrryyyeeeSeeerrrbbbiiix xxweeeyyyeee
PROFESOR Û
RÎÎHRENGÎÎN
Sahn Bekir Sorekl
shahinsorekli@hotmail.com
( Sydney )
Her 2-3 mehan car ez serk li dost xwe
Profesor dixim em bi hev re end saetan
derbas dikin. Ew j wek min d porsp ye
her weha wek min li v welat ji day nebye.
Li d ku ez otomobla xwe li nzik mala
wan bi ch dikim ez bi moblfon telefon
dikim d re em di tax de dihn prgna
hev ji wir bi hev re diin qehwexaneyek.
Ber w gellek ji danistina di
qehwexaneyan de hej dikir l
qehwexaneyn w yn taybet hebn imk
her qehwexane li keyfa w nedihat; divab
piek atmosfra saristan li wir hebya ku
w bi xwe wek atmosfreke brciwaz bi
nav dikir. L va demek e danistina di
qehwexaneyan de nema wek ber li
xwesiya w diht. Egera v guhertin j
qedexekirina kisandina cigarey di
qehwexaneyan- ... Dmahk Rpel: 14
(( RÊLIBERGIRTINA BESDARBÛNA NIVÎSKARÊ
KURD DI KONFRANS Û KOMCIVÎNÊN WEHA DE, NEHEQIYEKE
MEZINE, Û PALA XWE DIDE NEHEQIYÊN SIYASÎ Û DÎROKÎ YÊN
KU LI KURDAN Û LI WELAT Û WÊJEYA WAN HATINE KIRIN ))
NAMEYA DILÊ MIN
Salih Demcer
salihdemicer@hotmail.com
( Beyrt )
2
1-1-2011
Bi bone ya besdarbna nivskar kurd Helm Ysiv di nav alak yn
Konfransa Parlemana Nivskarn Ewrupa y li Stenbol ... Dmahk Rpel: 16
Biradern hja birz di Êdtora rojnameya Dilname
de, silav rz
Min bi balks dilek sad hejmara yekem ji
rojnameya we ya nirxdar payebilind xwend, bi
rast keda we cih rzdar sipasiy ye, ne ten ji bo
ku we karb rojnameyek li medya kurd zde bikin.
Bel ji bo ku we karb w di asteke bilind nirxdar
de bi form dzayneke xwesik bedew, bigihnin
ber dest xwendevanan.
Biradern hja: Di dema ku ez- ... Dmahk Rpel: 9
MÎR Dr. KAMÎRAN BERDIRXAN
Kon Res
koneresh@hotmail.com
( Qamislo )
Bi min xwes e ku em careke din bi hev re Mr Dr.
Kamran Bedirxan bi br bnin, serboriya w bixwnin
silavek li giyan w bikin! Ev ku di gel biray xwe mr
Celadet Bedirxan bingeh rojnameya Kurd ji me re
daniye, ziman me bi elfabeya latn nivsandiye, ji
windabn parastiye di ps saz xwe de daye ser
sopa Ehmed Xan.. Di roja 04/12/2010 de, 32 di ser
kokirina w re derbas dibe. Werin, her yek ji me, em
gulek wefadariy diyar giyan w bikin.
Mr Dr. Kamran Bedirxan; neviy- ... Dmahk Rpel: 5
Muhsin Seyda
mihsinseyda@hotmail.com
( Koban )
" TUHFET EL-AMILÎN "
Û ÇEND AGAHIYÊN NÛ
Diyare ku di van saln daw de rewsa
anda kurd ber bi ps ve die, hd hd
berhem di her warn nivs de ap dibin,
gelek pertkn destnivs hatine apkirin ku
heta ber demek haya me ji wan neb, ji
ber v j ez dikarim bjim: Eger bi ziman
kurd hindik hatibe nivsn, ew " hindik" a j
bi temam negihaye ber destn me.
Edebiyata kurd bi- ... Dmahk Rpel: 13
PERTÛKEK JI 'HUCRE'
YA KURDÎÎ
NIVÎSKAR HELÎM YÛSIV
PISTÎ KONFRANSA
PARLEMANA NIVÎSKARÊN
EWRUPAYÊ, HEVPEYVÎNEK
SIBEHÊN STRANAN
Mio Kendes
info@m-kendes.ch
( Swsera )
Di setpka saln 70 ji sedsala bihor, Kobanya
Binxet, bajarok ku min l avn xwe li ronahy
vekirin, bi av, baxe, rez zimann rengrengn b.
Hing mixazeya bav min di navenda bajr de b, li
kleka rest mixazeya kurdek b, li aly ep Cumay
hesinkar y ereb b, li pist j mixazeya Migir ermen b
li hember Mehmut turkman dondirme difrotin. Bi du
cadeyan li pist mixazeya Xeny Kendes, bav min,
kilseyk heb bi s cadeyan li bakur Mizgefta mezin
b, pir kesan ji xelkn Koban bi- ... Dmahk Rpel: 6
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
2
ÇEND HELBEST
Salih Kevirbir
rojnameger@hotmail.com
( Stenbol )
EZ...
Kilameke bi xem,
Ku di nava lvn terik de
Jan dide...
Awireke lawaz jar,
Ku di bbikn avan de
Digir...
Û sekneke lerzok,
Ku li ser milan gihaye ser hev...
Ango
Ez...
DU DILOP PARIYÊ GOST!..
Qelb ku dibjim,
Du dilop pariy gost!..
Evn ku dibjim,
Bablsoka bdawiy...
Jan ku dibjim,
Birna evn...
Jan evn,
Di nava du dilop xwn de,
Du sn mezin!...
ZIVISTANA DILÊ MIN
Ji min pirsn rojek;
- Ho hevalo!
Çima xemgn ?
Min got,
- Lew dil min sika ye!
Got,
- T ji br bik, bik ...
Sal born, bihar hat, zivistan
nema,
Kullk veb, roj sewit, gul
nema...
Li van iyayn qesay bixwe
j berf heliya,
Derd ji min km neb!
Rojek dsa ji min pirsn,
Gotin;
- Bo i xemgn dsa?
Min got;
- Zivistan bor, bihar hat l,
Zivistana dil min neb bihar!
Nekeniya ry min,
Bisirneke jandar e,
Êseke dijwar e,
H di dil min de.
Baran bixwe j, derd dil min netefand.
Her ku bariya, b agir.
Careke din j, kes guh neda derd min,
Lew tu kesek negiha jana min!
Û di dil min de gazineke sikest,
Min jixwe pirs,
- Ev i derd e li min peyda bye!?
Axx kesereke kr kisand
Dil min bi jan,
Got,
- Çi ye ev derd ez j nizanim!..
RESQEDER
Ji bo branna xal min resqeder
Mehfz El
Min nav w pirs
Li ber resetaqa mizgefta gund sxan
Li destan satila av
Li eniya ser 18 sal
Qermiokn prn navsere
Min nav w pirs
Bi gotinn fediyok
Ligel lebatn lvn lerzok
Bes Xweday Teala
Fersa limja Sof Xell Dn
Û Qulateyna bin gund
Sahid van kelam nezeran bn
Min nav w pirs
Li piyan terebzann perit
Min li hal w pirs
Bi heft diln sewit
Kea Tirpaniy Welat Serhed
Bejnbilinda bin adira raser sikeft
Meswerdeka enqemer
Rakir ser xwe ji ber xwe
Negeriya zar ziman
Bersivand bi avn kilday:
Resqeder e nav min..!
Resqeder...
Tebax 2004, Stenbol
MELKEMOTÊ KÛLÊ
Gava te terka min da
Melkemot Kl hate
serdana min
Gava te dil xwe ji min da al
Kp Xwn fermana min rakir
Li bin siya dara hejr
Daikand sdara min
Badilhewa negotine psiyn me:
Mrik xerb kor e, sida kustiyan
tuneye!
Îro xerb im, sid xwe ji min daye al
Lew hem kor im hem j kust
Gelo heye ku tu rojek veger?
Heye ku awirn flbaz
avnebar
Dsa nezern sotner psks bikin
Min qayl e heyran!
Bes vegere
Roja ku tu hat bi xr
Bi bisirna xwe y zirav
Ku di w bisirn de
Awazn Dengbjn Xerzan vesar
ne
Êd Qasidn Zilm j bn ne xem e
Pn pere bi qna wan nadim!
Bo sedema ku tu hat
Tebax 2004 Stenbol
QASALMASÊ
Roja ez mirim
Min terqn yasn nav!
Xwediy ta derziy
Ku kefen min didir
Li ser tenaso y;
li ber sstin!
Bes bila nav te bibje
Di guhn min de:
Qasalmas!
Melekn Mewt
Qasidn Xwed
Bila xzek li ser nav min bixin
Gava bibim xerban
Sana li gerden
Qisedana goyendeyan e:
Xal xetn sing ber te
Esmer
Qaza Zer
Qasalmas
Gustlzer
Nav Allah Ekber li ser!
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
3
PERWERDEYA TUXIMÎ
( CINSÎ ) ...
GIRINGÎ Û DANASÎN
Mehmd Badil
mbadili3@hotmail.com
( Hesek )
Pirsa perwerdeya tuxm ji kevn de ta nuha j di jiyana her
kesek de ji kesn civak (m nr) yek ji wan pirsn giring
pirr pwste, giringiya v pirs li gor pdivyeke komelayet,
mirovant rewist bi rengek berdewam t xwestin, ji bo
bilindkirina tkilyn tuxm ku bigih asta elengiya mirovatiy,
ji nirx w btir bilind puxte bike wek nirxek giranbuha, wek
w wek hem nirxn dern, rewist komelayety, dv re
heger tkilyn tuxm bigihn v ast ji buxtekirin bilindbn,
d mirov me ji hem ladann tuxm yn kirt bn parastin, ew
ladann ku mirovatiya w swan dikin rmet nirx hebna
w dipelisnin.
Bguman pirr xwendin lkolnn dern, komelayet njdar
li ser v babet ji hla pisporan ve hatine kirin, ev babet ji
aly tgeh, giring, danasn, sirvekirin areserkirin ve bi
hrbn tevdane, destpk ji qnaxa zarokt ta rewalt hem
qnaxn temen yn dtir, destdanne ser girintirn kseyn
tuxm, pdiv heyna w dane xuya kirin.
Ev lkolnn ku kseyn tuxm bi dest xwe xistine bi tevay di
ser re ayetn quran gotebjn pxember j giringiya
perwerdeya tuxm tekeze kirine, axavtin danstandin di
hem babetn tuxm de rewa kirine, ji ber ku rewsenbriya
tuxm ji hem ciwanan re pdiv p heye " ke xort" iku
ew ber bi jiyaneke serrast bi ps ve herin, jiyaneke ku
giyan tgihistin zann tde desthilatdar be.
Îca danstandin derbar babeta perwerdeya tuxm axavtin t
de giringiyeke lbelbe, pdivya zarokn me p heye,
xwestekeke rojaneye bi taybet di qnaxa zarokt rewaltiy de,
ew bi xwe bo civat tev - niha di pajeroj de - pdivyeke
komelayet pirr pwste, heger di heyam bav kaln me de,
ev babet ne diyar b, me nifs nuha tu zann li ser
perwerdeya tuxm ji wan wernegirtiye, ne ku em j weku wan
ann ser me - di dema nuha de - bnin ser zarokn xwe, v
babet ji jiyana xwe wan dr bikin yan qedexe bikin, imk ax
ne axa ber ye, ax hatiye guhertin, tkilyn navbera herdu
regezan berdewam tn guhertin, alziya danistany ber bi
hejmareke mezin ve dihere, peresendina teknoloj, zanist
ragihandiney ber bi psveneke biyan ve tt ajotin bandora
w li ser civakan hatiye sepandin ku tucar nema yek dikare ji
ber bireve, nema tu snor bend dikarin w dorp bikin yan
w txin di bin desthilata xwe de wek ku t gotin em tist bas
ern bibin tistn kirt ne ern bihlin, ev gotin bi xwe cih
w di dema aniha de nema ye.
Îca em dikarin bjin ku civaka me li ser derzanka soreseke
tuxm pirr mezine, em li ser aterkekne, yan berberdan
li ser rbaza Amerk, yan j zivr tund li ser rbaza
slam
Derpern ji v yek, ji me teva t xwestin ku, em zarokn xwe li
ser perwerdeyeke tuxm rast zanist xwed bikin, di ev
perwerdekirin de div em hem swazn alkar yn zann
sirvekirina taybetiyn mirovantiy yn bi pirsa tuxm ve
girdayne bikarbnin, ta ku nebin qurbana zannn kirt sas
yn ku ji dern mna: Kolan yan hevaln ne bas yan kenaln Tv,
malpern enternt, kastn vdyo, film kovarn tuxm yn
ziyan kirt, distnin.
* PERWEDEYA TUXMÎ ÇI YE?
- Danasna biyoloj ji tuxm re:
Perwerdeya tuxm kiryareke dihle ku dnde (zawz)
bibe, ew bi xwe pseyeke giringe li cem hem bnewern
jndar ji riwek (NEBAT) yan canewer yan mirov...
pseyeke by w nabe wek bnkisandin ye, ca tuxm
pisika gerdn ye, ya ku di rya w re bnerwern ku li
ser ruw zemn dijn herdem xwe n dikin, l tuxm li cem
mirov tvil b ye, iku li ser bingeha pwendiyn mirov bi
mirov re t ava kirin ku her yek ji wan ji tuxmek cwaz
tn, ango jin mr, pwendiya mirovant taku here ser
div ku soz (dilovan) bi xwe w bilivn vejn e, ji v
yek du pereyn bingehn ji tuxm re tn xuya kirin,
pereyek j aly sozy ye y d aly arezy ye.
- Perwedeya tuxm di ferhenga saykoloj de:
T bi wateya bikaranna rgehn ku dibin alkar bo
danasn xuyakirina teybetmendiyn mirovatiy yn bi
tuxm ve girdayne, bi rengek taybet guhdan bi
kesayety bi alyn wy dern perwerdey dike, di
biwara tkilyn xweyt de yn bi kesn dtir re ava dike.
- Perwedeya tuxm li gor ( Dr. Suha Sihade ):
Ew veguhestina helwestan nirx hestan li ser bingeha
ku, (em mne yan nrin) radipe, frkirina regez
pseyn las me di nava xwe de dipe. Û zarok j div
fr lzanyn ku dibin alkar bo biryarn rast di delveya
jiyana xwe ya tuxm de bistnin, da ku rewsn metirsy
yan zordesty ji hev cuda bikin
- Perwerdeya tuxm wek ku (Frederick) da ye nasn:
Ew proseyeke perwerdey ye, zannn durist ser pseya
biyoloj ji tuxm zawz y re, arasteyn tendurist di gel
paqijiya las, kiryarin brwer di bikaranna kiryariya tuxm
de radipe.
- (Xemas) Perwerdeya tuxm dide danasn ku:
Proseyeke Saykoloj gist ye, armanc j ku guhertin
buxtekirineke bas di tgehn sas de, di ramann kevn
de yn bi tgehn tuxm ve girdayne bike, ta ku ji
civak re tgihistina tkilyn komelayet li ser bingehek
zanist saxlem bi cih bike.
Îca ligor van danasnan, em dikarin di gel perwerdeya
tuxm de bjin ku ew bikaranna hem alav rbazn
perwerdeyne, alavn li ber dest siyan ku, di armanca
xwe de bo her kesek dibin alkar, destpk ji qnaxn
temen y her psn ku karbar tuxm nas bikin,
naskirineke zanist xuya kir, ev zannn ha div ku rast
durist bin, ji bo astn temen guncaw pak bin, ligor
qnaxn werar ji hla dern, his, soz komelayet y
ve ji kesan re bi cih bibin.
Ew bi xwe proseyeke perwerdey dern gist ye,
pdiviya komelayet mirovaty p heye ji bo pzanna
tkilyn rast di navbera herdu tuxman de, pzanna
pseya tuxm rewist kiryarn w, di ser re danansna
nifsan bi alzyn ku ji kiryarn tuxm yn ladan dibin.
Ferhengok: kurd Ereb
Perwerdeya tuxm  

Dnde - Zawz 
Tuxm 
Ladan 
Pseya tuxm  
Alziya danistan   
swan  
Rewist !"#$
Rewal & 
Rewalt ( )
Kiryar +
Soz (dilovan) ,-
Komelayet !-)
.
Dern !
qnaxn werar ) / 
Rewsenbriya tuxm  0(1
Arezy ! 23
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
4
BEYANÎ BAS
Ron ELÎ
dilekurd@hotmail.com
( Heleb )
Dsa var hat
Tariy
Li ber deriy
Meyfiros meynenos
Di biskn
Welatek xemyar
Çavn serdarek b br
Dil lehengek ne bawer
Û irska hviyn zarokek de
Hino hino
Bi ser ronahiya telz de
Trjn rista xwe berdan
Der vebn
Piste pista Jinn berday
Sev diqelisandin
Tqtqa keek
Bi Zengil "Mobaylek"
Di term sozdarek de
Guristan dihejand
Bihna maek
Di "Belkoneke" vekir de
Sirdn cosdariy
Di hinavn sotand de
Di peqandin diteqandin
Di nv sev de
Bi razandina dergsa seqet
Hinarn iyan beldibn
Biskok edikirin
Zeviyn kuzir
Di dengvedana birskan de
Twerdana mijgulan de
Kan
Bi ser hestn hemiq de
Tamarn miiq de
Bi yek car, bi ni ni
Derkirin
Li ser sibeh
Roj dernehat, tsk neda
Bilra sivanan ji awaz cdab
Dergsa seqet
Bi talana birskan re
Kober bib
Pist pist bi tq tqan re
Di brweriya rber lehengan de
Tkel bibn
Çavn li xew
Hewildan neb da bjin hev
Beyan bas
28/6/2010
PÊLA HIIZRÊ
Tengezar Marn
tengezarmarini_41@hotmail.com
( Almanya )
1. PÊLA HIZRÊ
Awirek ber bi der ve
awirek hn w ji avn min
neksay
ber bi devereke din de awirek
k dizane, ka li kjan asman
radiweste ?
sev e, deng demhijmr
bi min re
yariya stane serxwes dike
Salname..
li dwar ep helawst ye
hinek xwar e
germahiyek heb
w dem
odeyek hestek li ber
sermay xweragir
w dem..
zivistan
hn j avlixew b
Tassa qehew
li hla zivistan b
caranan dest dihejand
li ser w dwar
hezar silav
avn bi avan
ji demek dr ve bi hev neket.
her roj iyayek ji sevan
min bi tirs
dixemilne.
2. XEMGÎNÎ
Ji wir
bi hsan
ez avtim dava xwe
Dest girdan
pirsn azad
ez har kirim
tihnbn, birbn
serma. Ez raz me
bila pareyek ji himbza te be
Ez hildigirim
berrka dem ya resesp
3. KANÎ TU?
Hevokek nerim bo te.
odeyek bo paseroj.
yek bo pkvebn.
yek bo makirin.
yek bo mey,
bo drans
bo ixar

ya daw bo cemawer.
4. ÇI BÛ?
Ne bersiv
ne awir.
ne bawiskn,
hestiyek ngarkir
guleke sp,
ji carek bhtir.
dil te y res.
5. TOZ
Ax
ji dil te min alast,
dilek Abc ya w breng
b.
kevir dq dikin,
berya ba were.
Bi yek car,
beza me dest p kir.
k dizane...
demhijmra me li k
ma?.
6. TU Û TU
Di min te de, roj
dimire,
di min te de bdeng
diske,
bi min te
peyv zemn serxwes
dike.
avan veke!
hn j ja xwn
ji maa daw,
li ser lva min e!
avan bigre!
Guman, desthilat
Derbedr,
ku hn j bo te me
barmanc
hv
awira yekem
ken destpk
ew hesta
tu li nik min b
avan veke!
Vexwarin
las te
henasa te
klka heyhay
avan bigre!
awira daw
valah
dr
dirj dibet
dirj dibe
hv
dest p dike
ji brannek
die
brannek
avan bigre!
7. WÊNE Û TU
Sorek kr
ez te me
li ser caw tabloy
min dil xwe danb.
bbendeman
li hember chana may
kor ji xwe hisyar bm
8. BÊRÎKIRIN
Di zik de balinde,
semay dikin.
tu hest dik,
mna dil dilezne?
ka klkek raweste,
tu ya min
* destn te di nav
destn min de ne,
end tu wan li wir
bihl
*. Ji helbesta Kafka
derbirna evn
9. KESKESORA
MIN
Ji romana te,
keman dlan dike,
peyv radest hev dibin,
silavan didin hev
Di spdeyeke sar de,
drah
Nrdewanek
gesta zugurdane dike.
Û ta av awira xwe
tavje
Dibjim spas
10. PEYV
Ne pirsan
Û ne hviyan ji
helbestvan bike
Berbang rabe,
li bin palgeha xwe
binre
tu d peyveke bdeng
bibn
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
5
MÎR Dr. KAMÎRAN BERDIRXAN
Xwed ye, em tev birayn hev in..Û biyaniyan
di pesn w de gotin: Bedirxan Edalete
edalet Bedirxan e
Û kur Emn Al Bedirxan e (1851-1926), y
ku ji kesn psn b ku komeleyn kurd, ji bo
maf gel kurd li Stenbol damezirandine... Mr
Kamran di roja (21 tebaxa 1895)an de li
Stenbol bye, xwendina xwe li Stenbol
qedandiye.. Di 17 saliya xwe de besdar di ser
Belqan de kiriye.. Di sala 1919 an de bi biray
xwe mr Celadet Bedirxan, Ekrem Ceml Pas,
Hac Tewfq (Premerd) Mcer Newl y
Înglz re, ji bo kar xebatn poltk hatiye
Kurdistan, ji bo daxwazn gel Kurd
areseriya kseya kurd, ber ku peymana
Sver b mohir kirin. Û ji ancamn w ger, ev
hers bend ji bo Kurdan hatin dan; 62-63-64.
L w dem Mistefa Kemal li Swas ye r li
ber xebatn wan girtiye. Lesker sandine ser
wan. Pist ku Mustefa Kemal di sala 1923 an de
derbas Stenbol bye, fermana bidarvekirina
Mr Emn Al Bedirxan hers lawn w,
Sureyya, Kamran Celadet derxistiye. Hing
Mr Emn Al kur xwe Sureyya derbas Misir
bne. Mr Kamran Celadet j ji bo xwendina
xwe ya bilind ne Elmanyay. Li Elmaniya
Mr Kamran doktoray xwe li Leipzig temam
dike. Di heman dem de M. Kemal ber xwe
daye kurdan, bi siyasetek e n and, ziman
droka wan, nkar kiriye..
Mr Kamran xwendina bilind li Elmaniya bi
daw aniye. Û ji n ve ketiye nav xebatn
poltk. Di sala 1927 a ne de vegeryaye rojhilata
navn di gel biray Mr Celadet besdar di
avakirina komela Xoybn de xebat kiriye, ku
alkariya serhildana Agiriy bike. L mixabin ew
serhildan di ser de tk die.. Vca li Beyrt
nivsngehek parzeriy vedike di heman
dem de, bi biray xwe Mr Celadet re giraniya
xwe berdidin ser elfabeya kurd xebatn
rewsenbr ferheng yn din wiha bi
hejmarek kesn naskir re mna Cegerxwn,
Ehmed Nam, Osman Sebr kovara HAWAR
RONAHÎ y bi nivsn xwe dixemlnin..
Di ser chan y duwmn de, Mr Kamran j
wek biray xwe Mr Celadet li Beyrt, dest bi
kar rojnamevaniy dike, di sala 1943 an de,
kovarek bi nav Roja N, du ziman Frans
Kurd diwesne. Ev rojnameye xur bi kurdiya
latn b, di gel ku besek fransizi ji tde heb..
Ji v rojnamey 73 hejmar hatine wesandin.
Hejmara psn di 3 gulana 1943 an de
derketiye, hejmara dawn 73 di 27 gulana
1946 an de derketiye.
Û di eyn sal de 1943, Mr Dr.
Kamran Al Bedirxan rojnameyeke din
bi nav "Str" li Beyrt ap belav
kiriye, 3 hejmar ji v rojnamey
hatine ap belav kirin, hejmara psn
(1) di meha iley ber de 1943 an,
hejmara (2) an di meha sibata 1944 an
de, hejmara (3) an daw di 22 rya
ber de sala 1945 an, ango her salek
hejmarek hatiye ap belav kirin.
Dibjin ku ev rojname wek zdeya
rojnameya "Roja N" b.
Di wan rojnameyn xwe de dijayetiya
xwe ya ji bo Nazism diyar kiriye her
wiha b westan rawestan, xwestiye ji
chan re kseya gel xwe bide zann..
Di sala 1947 an de Beyrt li pas xwe
dihle die Pars, wek mamoste
xebat di zanngeha Sorbn, bes
zimann rojhilat de dike..
Biraziya w Snemxan Bedirxan
dibje; ((Mr Kamran heya temen w
17 sal b gelek br baweriyn w li ser
slam b.. W gotib: Baweriya min bi
Islam gelek heb ji bo min parastina
v ol tistek gelek girng b. L rojek
(Arif Beg - Jonturk) ko naskiriy bav
w b li dema xwe de dadwer
mezin Stenbol b, di axaftina xwe de
diyar kir ko nzkbna jenosayda
Ermeniya domkir got dema em ji
wan biqedin roja Kurda w b. Kamran
rab derket by ko silava w mrik
bike got (v car ez tgihistim ko
biratiya misilmana bi ten peyveke
d tu hviya min ji Tirka nemaye, d
div destpbikim dij wan rawestim
ser wan bikin)).
Ji w roj ve dest bi tkosna siyas
and kiriye.
Pist ser chan y duwemn ber
xwe daye Fransa di sala 1947 de li
Pars bi ch dibe. Li Pars, navenda
xwendina Kurd vedike dest bi kar
nivsandin apkirina belavokn di
derbar gel Kurd Kurdistan de
dike.. Di sala 1948 an de die
Wilayetn Yekgirtiy Emerka
memorandmek li ser rewsa Kurda
psks sekreter gistiy Neteweyn
Yekgirt dike, l mixabin ti bersv
wernagire. Di heman dem de
xwendina ziman Kurd li zanngeha
zimann Oryantal ya Sorbon vedike
dest bi dersn ziman Kurd dike. Di
sala 1954 de dizewice.
Ji saln 1961 pve tev kar
xebatn xwe dike bin xiz**** soresa
Kurd ya ku bi serokatiya Mela Mistefa
Barzan destpkirib, bala dewletn
mezin diksne li ser kustin
sewitandina gundn Kurdan
rojnamevann biyan amade dikirin ji
bo n hatinn Kurdistan.
Di sala 1970 an de die
Kurdistan tkil Psmergeyan
dibe jiyana wan ji nzk ve
dibne. Her wiha ber ku koa
daw bike careke din die
Kurdistan nemir Mela Mistefa
Barzan bi germ pswaziya w
dike rola w gelek bilind
dinirxne.
Di roja 04.12.1978, demjimr
17:00 an de Mr Kamran
Bedirxan, nivskar, Helbestvan,
Dplomatkar Kurd, Doktor
Hiqq Profesor Ziman Kurd
li Zanngeha Oryantala Sorbon,
li Nexwesxaneya St Paul li
Pars koa daw kir. Ber mirina
xwe, term xwe kirib diyar ji
Fakultn Tib re li Pars.. Anku
b gor e.
BERHEMÊN WÎ:
1- Elfaba Min, Çapxana Hawar,
Sam 1938, 32r
2- Langue Kurde, Paris 1953,
253r
3- La Question Kurde, Paris 1959
4- Le Kurde Saus Peine, Paris
1965, 172r
5- Der Adler von Kurdistan,
Postdam 1937
6- Destpka Xwendin, Paris
1971, 165r
7- La Lyre Kurde, Le Calvaire du
Kurdistan (Helbestn Fransiz)
8- Çarnn Xeyam
9- Dil Kurn Min, Kitbxaneya
Hawar
10- Elfabeya Kurd Kitbxaneya
Hawar
11- Xwendina Kurd, Kitbxana
Hawar Demascus 1938
12- Dersn Seret, Kitbxana
Hawar
13- Proverbes Kurdes (Metelokn
Kurd) Lucy Paule, Marguerite
Kamran Al Bedirxan, Paris 1937
14- Le roi du Kurdistan (Qral
Kurdistan) Kamran Al Bedirxan
Adolphe de Falgerolle. Paris
1937
15- Der Adler von Kurdistan
(Eyloy Kurdistan) Kamran Al
Bedirxan Herbert Ortel. Berlin
1937
16- Der Schnee Des Lichtes
(Berfa Ronahiy) Sihrn Kurd
Kamran Al Bedirxan Dr Curt
Wunderlich, Berlin 1937
17- Edirne Sukutunun i yuzu
Kamran Al Bedirxan Celadet Al
Bedirxan Çapxana Serbest
18- Ji Tefsra Quran, Paris 1971
19- Le Dossier du Kurdistan du
Sud (Dosya Kurdistana Basur)
Paris 1965
... Dmahk Rpel: 6
( 1895 1978 )
... Dmahk:
-Mr Cizra Botan, mr
Bedirxan e: 1802-1868, y
ku di sala 1843 an de, di
herma Botan de mrnisiyek
ava kir, pere bi nav xwe
derann di mrnisiya xwe
de belav kir got: Dn dn
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
6
KA BIHARA MIN
Str Çello
sterecello@yahoo.com
( Reqqa )
Zivistana min dereng ma
Havna min i z ye
Bihara min ax l day
Ez nizanim kuv ye
Ra min tev xp tk ma
Der li min girti ye
Nazlcana min dinale
Hertim sn giri ye
Ji vna te rim kr ma
Bi ser min de bariye
Ez bzar dal kirim ma
His raman biri ye
Ji awiran birndarim
Cerg hinav soti ye
D ka were bese yar
Ma ez kme tu ki ye
Te nabnim bedew xan
Ron li min tari ye
Buhist hebe li dinya y
Tu ji min re hori ye
Nrvanim di deryan de
Tu mebest masi ye
Dozvejn vna te me
Dil can min gori ye
Dil reben persane
Gerden xwar feq ye
Zozan bye ms wane
Min dil gelek bir ye
Welat min kurdistan e
Kar xezala min tu ye
Ez d bimrim yan te bibim
Ji xwe re bermal ye
MÎR Dr. KAMÎRAN BERDIRXAN
( 1895 1978 ) ... Dmahk:
20- Frbna Xwendina Kurd, 1968 Paris 61r
21- Turke izahli Kurte Gramer apa 2 Ozgurluk
Yolu Stanbol 1977, 60r
22- Ziman Mader, la langue Maternelle, alphabet et
lectures Kurdes Paris 1965
23- Ziman Kurd Gramera Kurd, Tirk Dr Kamran
Al Bedirxan S. Sivan Wesann Kawa Stanbol
1976
24- Nivsa min, Mon Livre Cours Pratique de la
langue Kurde Paris 1965
25- Livres Scolaries Kurdes, Damas 1937
26- Le calvaire du Kurdistan (Helbestn Fransiz)
Paris 26r
BERHEMÊN ÇAP NEBUYÎ:
1- Ferhenga Kurd-Fransiz
2- Tefsra Quran (Bi ten ji hinek sreyan ap
bne)
3- Çar Încl
Fermo v nivsa Mr Dr. Kamran Bedirxan
bixwnin, eva ku ber 78 salan di Hawar de belav
kiriye:
DILDIZÎYA GULEKÊ
Li ber dery Diyarbekr parzek mezin heye. Ev
parz bi sosin rhanan, bi lale benefsan
xemiland ye.
Her var bayek xwes honik bi wan gullkan re
dileyize. Bihnn di hlanoka bay de xwe dihejnin.
Avn zelal ji sngn quleteynan divizikin. Ji ezman,
strik, bdeng li wan fedikirin.
Di bin w erd de, di bnaniya hmn w parz de
kortalek heye. Kortal, kortaleke tar.
Di w kortal de Sx Sed bi hevaln xwe ve
vasart ye. Ji w kortal deng nayit. Kortal ker di
guhdary de ye.
Di w parz de her sev gulek vedibit. Reng w ji
lvn bkan sortir, peln w bel ges in.
Gava destek biyan drj w dibe, peln gul tn
yk.
Ew gul, guleke bi nav deng e. Kurdn ku di ser
welat de hazir bn, dildizya w gul dizanin.
Dizanin ko speht gesnya gul nsanek ji imda
Kurdistan ye.
Dizann j ku di nav her pel w gul de hezar axn
birndaran, hezar evdn sehdan, bi hezaran hsirn
sw jinbiyan, bi hezaran snn welatyan di xew
de ne.
Sevk, zabitek dijmin, bi delala xwe ve hat ket
nav w parz. Bi gavinn hisk kanc p li man
bihnniyan kir.
Hsnahiyn zirav skestin, peln kullkan ji hev ketin.
Di nav bay var de nalneke zz zell heb.
Zabit, eng w di bin eng delala w de, xwe da
ber gul dest avt gul. Gul dil kir xwe bigre. L
ew ew in.
Wek gul ket nav destn w, snga xwe vekir, xwe
ges kir.
Her duwan ew bihn kirin mirin.
Mr Dr. Kamran Bedirxan
Hawar, hejmar: 5, 1932, Sam.
SIBEHÊN STRANAN*
... Dmahk:
-ar ziman dizan: kurd,
ermen, ereb tirk, her kes
bi ziman dayka xwe li
stranan guhdar dikir, di eyn
cadey de mirov deng Baq
Xido, Ferd El-Etres, Abdullah
Papur Aram Dkran dibihst.
Nakkyn girday
paserehan pir km bn, xelk
Herm, wek bi hezar salan
ber, bi hev re jiyana xwe
didmandin ; ol ziman her
yek cih rzgirtin b ji yn
din re.
Bi v destpk ez dixwazim
dkevim hundir tist ku bala
min diksand : stran, bi taybet
deng Abdullah Papur y ku
cran me y turkman
Mehmut Dondirme di
sibehn her demsalan de
bb zengil Ska Necaran.
Ew deng ku t de tirk
kurd tevlihev dib. Pist
deng meley sibeh
zengln yeksem, deng
Papur di kuranya dil min de
vedikola, ez v deng nas
dikim, na, ne ez deng nas
nakim l hestn di hundir de
nas dikim, ziman bi tirk hest
bi kurd ne. Deng Abdullah
Papur weke ava kanyan hd
zelal diherikiya saxn dil
min bik sadyeke nenas
di giyan min de dibiskiv. Pir
sibehan ez dime mixazey
ten bi hvya ew deng
xwedah bibhsim.
Min nedizan ku A. Papur
kurd e, tev ku deng w
dayka min brannin ne nas
dihann ser bala min.
Strann Papur di bra min de
girday deng tirna sibeh li
ser xzn hesen , nan
germ, deng dayka min
bihna Kobanya rengrengn
ne.
Çend salan bi d de ez
tgihistim ku A. Papur kurd e
gelek stran bi kurd gotine.
Papur di dawya saln 80
de bi sweyek trajk ,wek
xemgniya di deng xwe de,
hate kustin, l degn w di
kranya zaroktya min
demn xwes de sax veda
heta hetay ma.
* Taybet bo rojnameya Dilname
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
7
Mistefa Can
Werger amadekirin:
Salih KOBANÎ
kobani@spray.se
( Swd )
RO JA DAYIKAN
Ez ti car sahiya roja dayikan li dar naxim, ez dayka
xwe di v roj de proz nakim, ji ber gellek sedeman;
wneyek e w ye kevn heye, res sip, ji kevnbn zer
bye, sax l peda bne, di w wney de, dayka min
pista xwe daye dwarek, ser w bilind e, sahnaz e,
naken, di cil xwe kurd de ye, salek li ser w ye.
Ev wne pir caran t ber av min, ne ji ber ku zor
cwan e, tema wneyn kevn res sip bi kevnariya
xwe cwaniyek wan e taybet heye, ji ber ku yad
rnistiye l rnistina w bi ser xwe tistek pir taybet e
!! v wney di mejy min de cih xwe girtiye, ne
ten ewe, va hinek wneyn d j cih xwe girtin e, di
mejy min de: Ji gund, ji xizaniy, ji lsgrn tirkan ku
dihatin digirtin ser gund, ji bo ku filan filan an bigrin
bi xwe re bibin. Li bra min dt ew sahiya li gund me a
ku heft roj heft sevan dirj kir
Heft roj ji xwarin vexwarin, dilan govend, dahol
zirney, li ber av min e ser iyayn me sip dikin
ji berf, rbarn me, rez zozann me.. ry gundiyan
yn ku westiyay diyarin, dmn evniy nefret. Ev
wne li ber av minin, l li bra min nay ku diya min
rnist b, yan li ser xwarin b. Day her li ser nigan
b yan xwarin durist dikir, yan didagirt, yan fera
disustin, yan li nav zeviyan b, yan dewar m dikir, yan
cil disustin, yan ser me disust, ya j cil pne dikirin, ku
tew tistek nekira, cil kevn y rsn diveresandin, ji bo
bik tevn..
Di baweriya w de ye, ku w jiyana xwe bi gelemper
daniye ji bo ku em bijn. Eger w dest xwe ser me re
negirta, d k bi w re berpirsyar bes bikira ?
Dewleta tirk..? Kar dewlet ewe ku mirovan bigr,
binav bik, di zindan x yan bikuj, yan wenda bik,
eve kar dewlta tirk e, ne ku alkarya hemwelatiyan
bik. Hn k.. dewlemend, axa beg? Ew div pareyn
xwe pir, pirtir bikin ji xwna gundiyan, ji castiya xwe
ji dewlet re, li ser jiyana me belengazan. K d
alkariya diya min bik? Jin cranan? Ê wan j derd
wan bes wan dik.
Li bra dayka min nay k ev wne girtib, w
nizanib ew mirov ku rojek ji w xwest ku li ber dwr
rn, ser xwe rast bik li ps kamr, kb ima
wneya w kisand?
Tist her girng li ba w ewe, d awa ew bikar me
mezin bik ji ber v yek, ez roja dayikan proz
nakim.. Ji bo min her roj roja dayikan e !
ROJNAMEVAN
Hviya dayika min ew b, ku ez bibin duktor.
Yekem duktor di malbata me de, na welle di esra me
de.. Ez yekem bm ku karin li zanngeha bilind bixwn, i ji
min derket. Rojnamevan. Ken dayika min bi min dt Min
got: - Daya .. Rojnamevan ew j giring e di jiyana civat de.
- Rojnamevan nikar jiyana mirovan biparz, ti derd derman
nak Ax bira tu duktor ba.
Heger me duktorek heba, yan parey me hebana bi nexwesxan
din, w gav heft zarok min ne dimirin..!!
Hewsek kerr b, bi ser xwe de mijl b wek her car, dsa dr
, tistne ann ber av xwe ji wan tistn ku ez ti car nikarim
bibnim.
Her ku zarokek min ji dest min di, ez diketim xewn hviyan,
ku awa d li gund avahiyek heba, avahiyek tije derman emraz
(alet), tije duktorn bi berdilkn sip ba, ku zarokn me di nav
dest wan de bihatana jiyan, alkar ji wan wegirtana, ku duktor
bikaribna zarok min jin gund li jiyan bihlin, dayka min
got berdewam kir . Gava ku ez bi du canan bm, cara
pncem, duktorek hate gund, tavil j hay gundiyan j b,
hatin dora w, ji bo yekem carb di jiyana xwe de min duktorek
didt!! Ew duktor di mala ax, ji ber ku kur ax ta girtib.
Duktor li gund me rawestiya, ji bo bhna xwe derx, hinek av
vexw, riya xwe berdewam bik.
Taximek n bi rk pk li w b, grafat girdab, plaveke res,
pak cwan di nign w de b, plava w dibrs wek eynek,
entayek xwesik di dest w de b, hema av me jinan li entey
w b; ji me wab, ku jiyan tevde di entey w de ye, yan j duktor
weke pxember e, yan j dikare miriyan ji gor rak!
Yek ji jinn gund bi nav Riho ber bi duktor ve , tev kea xwe
ya bi k, kea w hinde nexwes b, ku nikarib av xwe vek,
nikarib bigr, l bi dengek sist nizm dinaliya, Riho li ser ber
duktor geriya, ku li kea w binr,yan bi sweyek alkariya w
bik:
-Duktor qurban, ez di bext te de me, ka li kea min binre.
Ez ne vala me ji te kea te re, axa li hviya min e, da r !!
Riho ok xwe dan erd keniya, keniya, keniya, keniya, keniya,
ken bi hrs nifret
Em j her kes ne mala xwe, Riho kea xwe ya li ber mirin
ken xwe, bi ten li wir man
Dsa diya min mawak b deng ma, berdewam kir: Heta niha j
deng ken Riho di guh min de ye. Xwed ey Xwed . te
ima ez kirim v rews.. Çi bersiv li ba te nnin ey Xwed.
P re bi s ar rojan kea Riho mir, bi xwe j wenda b.
Pistre j me parey las w dtin, di bin newal de; xwe
kustib.
- Ma d wesa ba eger duktor me heba..? Diya min pirs, dsa
hinek bdeng ma got: Ew dikarin jiyan biparzin.ne
rojnamevan.
Ew bi xwe min dikarib duktoriy bixwnim, ez gellek jr bm di
nav hevl xwe de, heta sinf 12 an j, ku ez dime gund,
gundiyan ji min re digotin: DuktorTu kes nav min hil nedida.
dikaribm duktoriy bixwnim, ji bo dil gundiyan sar nekim,
hviyn wan bav diya xwe ges bikim, ew d b pere herin
nik duktor.l tev her tist j ez m bme rojnamevan, h j
nakev ser diya min ima ez nebm duktor???? Û digot: .. ..
heger tu dilsad bi rojnamevaniy, ez j dilsadim bi te, l bav min
ne wa b; Du salan bi min re deng nekir, gava ku zan ez
rojnamevaniy dixwnim e, diya min digot : Hviya bav te her ku
tu bib duktor, w got: Carek bav te xwe ji xew ekir, di nv
sev de da gir . hawar ku duktor heba heft zarok min
nedimirin.
- Bav te hviyn xwe tevde bi te ve girdabn, kur min, l ez
her dixwazim bi te kfxwes bibim.
Day, .Li Tirkiy, r tineb ku em bibana Kurd; her em (tirk
iyan) bn, me nikarib br baweriyn xwe b tirs bjin, ziman
me ku endhezarsaliye qedexe b, me nikarib helbestan,
pirtkan bi ziman xwe bixwnin, bistirn,- ... Dmahk Rpel: 8
DAYÎÎK BII ( D ) DEST PÊ DIIKE!!
Xelek ( 2 )
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
8
DAYÎK BI ( D ) DEST PÊ DIKE! ... Dmahk:
-dlan xwe folklor bikin, yan cil kurd y ku bav kal me
li xwe dikirin, em j li xwe kin, em nikaribn kurd bin tu bi xwe j
van tistana dizan.. ew kesn ku xwendin zanibn, xebat ji
bo maf mirovan dikirin, rojname belavokn qedexe belav
dikirinlas wan di alan de dihate dtin, k ew kustine?!
Her bersiv yek b mrkuj ne diyare kiye (fayil mechl). L
niha ez dikarim bjim, binivsim; li ser me, gundiyn me, gel
me, geln chan, yn near, belengaz, bindest roka wan
bjim deng wan bigihnim.
Ez rojnamevanimtistn ku ez dikarim bikim, gundiyan
nikarib bikira.
-Ez nizanim day, min jiyan li miriyan ne vegerand, yan min
kes ji mirin serfiraz nekirl spas, min wergirtin, ji dost
hevalan, kesn ku rportajn min xwendin.
L carne ez bi xwe j diramnim, diya min raste; iqas em
rojnamevan digerin, dinivsin, program rportajan dikin,
ser her berdewam dikin, ma rojnamevanan di tevay drok de
karibne r li ps ser bigrin, yan ser z bi daw bikin? yan r li
nexwesiyan bibirin, yan zordariy ji ser geln bindest rakin,
abriya welatn feqr, bastir bikin bi rportajn xwe?
Ma di rastiy de ne bastir b ez bibama duktor; li nexwesan
binrim, li hindir wan guhdar kim, li avn wan binrim,
nexwesiy nas bikim, dermanan binivsim, demek veqetnim
ji bo ew nexwes dsa wer, li encama kar xwe mze kim,
nexwes rihet bikim, spasiy wergirim, dermanan ji vir,
Swd peyda kim, bibim gund, gundn dor ber me,
alkariya ew kesn ku nikarin biin duktor bikimna na min
rojnamevan hilbijart ji bo ez bikaribim bikim qrn, ku deng
min bib deng b dengan, persanan, yn ku her roj dimirin,
yan j bi sax mirne, deng wan bigh milyonan. Ez dixwazim
mirov fr xwendin bibin, bizanin i li chan dib ima,
bikaribin deng xwe derxin, bighnin, rnist nemnin, jiyan
biguhrinva tistana ez dikarim li ser bixebitim wek
rojnamevan.
Car d neket ser w, min j nexwest pir bi d dim, ma ne ya
ku heft zarok xwe ji dest dan, tu by day.ez j d hewl
bidim, srove kim, deng te bigihnim gellek kesan da ku
lorna te nemne di nav ar dwaran de, da ku bidim xuyakirin;
ima duktor nebn!
Gellek caran min ji mirovan bihstiye, ji welatiyn xwe li
Kurdistan, li Filistn j, Kosovo, li Îrak gellek cih din
yn ku min l kar kiriye, gava ku cwan tn kustin, mr dibjin:
V zarok/zarok jiyana xwe kir qurbana azadiy. L jin, yan j
-dayik dibjin: Jiyan ji w/w hate standin, hate dizn, ew
zarokn ku di bin qanadn dayka xwe de, ne bi asan xwed
bn, mezin bn, ta ku bikarin li ser nig xwe rawestin,
dikevin nava tekosna azad serxwebn, yan j ji bo
tolhildanji bo heyfa Ehmed, Sro, Srn, .. hilnin, ji bo
ku wana wrib bigota: NA.. qelen NA y jiyana wan b.
Dixwestin bjin: EM KURDIN.
Bel dayik naxwazin zarokn xwe ku di rewsa
belengaziy de xwed kirine, firandine, rabin wan bisnin
iyan; serma, tirs, birbn, bxew li dawiy bne kustin
las wan bte avtin ber nig xwediy wan, ji bo ku pistre
bav serm bikin xwe xemgn nsan bidin bjin:
- Ev kustiy azadiy ye! l cegera dayikan nikar nekuzir,
qrna wan qrna iyan e, deng wan digih ber dergehn
Xwed dsa diveger.
Desmal ji ser xwe dikin, bisk guliyan dibirin, por xwe
diriknin, di ruy xwe de l dixin, kutikan di sng xwe de
l dixin, distirn. Dayikn kurdan li ser kustiy xwe
distirn, li hev vedigernin. bang dikin, mesacan
disnin gundn derdor bi qrna xwe; hawaaaaar,
hawaaaaar, hawaaaaar, hawaaaaar.. ta ku gundn dor
bera wan bi hawara wan ve bn, li keran swar bin bne
serxwesiy.
Mrek ji ewn mvan, ku ji gund ber wan hatib, digot:
Qehreman b, sr b jiyana xwe di ber welat xwe de da,
ka fathak li ser bixwnin el faaaaatha
Jineke mvan ji w gund j hatib digotin: Qehreman b,
sr b, jiyana w j standin ma ne zarokek b, i ji jiyan
nedtib, ka fathak li ser bixwnin el faaaaatiha
Ti car bav nasewitin wek dayikan, li ser zarok xwe.
Keng sewata dayikan li ser zarokan dikarib bte pvan?!!
Dayik dibj: Neh mehan di hindir min de, me pkve
dixwar, vedixwar, dijiyan, besek ji min b, mirina zarok
mirina parak ji can dayik ye.
Mr j disin - dayik got - l mr mrin; dawiya dawiy
dibjin: Em e tola w hildin, ev ji dijmin re namn.
Xriye ya xrned, ( ev ji dev hinde kesn ku li ser byer
amade bn, ji me re gotin ).
Hey knde. Bje ka ew li kur ye lesgerk tirk ber
dabaney dab ser Xriy, Xriye li erd b di nv gund
de, ciln w l pare pare bbn, bi nav ax hatib
werdan, por li ser w gij bb, ser xwe bi nayin dihejand,
i tist ne digot, li lesger diner, l avn w tije nefret b,
sixmey w iriya b, sng w xuya dikir.
Hinde gundiyan dixwest ser w binixumin, lesgern d
gund snda didan. hey qehpe eger tu nebj ew li ku ye,
eze gullak bi ser te de berdim bila mejiy te belav belav
b pna xwe di dev w de lxist, diran w skandin,
dev tij xwn kir, l Xriy car d ser xwe bi neyin hejand,
bi hrs nefreteke bilind tir. Lesger gulleyek berda oka
w, qrnek j derket pre newalan deng da.
Ew lesger xwe bi ser w de xwar kir bi dengek sivik
got: Ev cara dawiy ye ez ji te dipirsim, w xwe li ku
vesartiye? Xriye hze xwe kir, rnist, sng xwe vekir ne
vesart, li w mze kir, tife nav herdu avn w kir!
W ry xwe damala: Kurda knde..kndeknde
gulle berda oka w a d, pnek di zik da, yek di eng da l
xist, parsiy w sikandin, gundiyan nikarib bi hawara w
ve bn. Ê lesger pasve , xwdana xwe pak kir, b min
mina jinan, qr qra zarokan, ne tistek d. Ew lesger ku
gund pasde didan, dixwest bj tistek di dest min da
nne..l qet ne bi dil mine ev skenceya, ber xwe da
fermandar xwe: Ma ne bastire ku em ji vir herin, ew qet li
kea xwe mikur nay. Ew lesger d kire qr: Na, l mikur
nay ? ... ( Berdewam Heye ) ...
Gava ku lesgeran di avte ser
gund, mirin bi xwe re diann li
gund dihistin, b ku kes karibe
deng xwe bigihne ti kes, b ku
kes hay j heb!!
Rojnamevn karek ciddiye day
rojnamevn mirin jiyan e.
Bi av min de nihr keniya: ev
hem rojnamevan, yn ku welat bi
welat, bajar bi bajar, kolan bi kolan,
ceng bi ceng digerin, dibnin, li ser
dinivsin, ap dikin belav dikin, we
end jiyan serfiraz kirin?
Çend zarok te ji mirin rakirin?
Çend kesan tu spas kir ji bo te li
ser zarok wan nivs, ewn ku di
bin tankan de periqn, mal wan e
ku bi ser wan de hilwesiyan,
zeviy wan e ku bi dest lesgeran,
yan casan sewitn..
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
9
DI KOÇKIRINA Dr.
KAMÎRAN BEDIRXAN
DE, SEMÎNEREK
DILNAME - Qamislo ( K.R ): Di roja
04/12/2010 an, roja kokirina daw a Dr.
Kamiran Bedirxan de ko 32 sal di ser
kokirina w re dibohir. Semnerek
branin bo giyan w li Qamislo hat li
darxistin.
Di destpka semner de mamoste
Kon Res bal kisand ser rola
Bedirxaniyan di parastina ziman
ferhenga kurd de bi taybet rola mr
Celadet Dr. Kamiran Bedirxan got:
Di baweriya min de eger Ehmed Xan bi
psgotina Mem Zna xwe bav
netewiya kurd be.. Eger Ehmed Xan
tenra his hest netew di nav Kurdan
de dadabe, b guman Mr Celadet Dr.
Kamiran bi kovarn xwe (Hawar,
Ronah, Roja N Str), nan bi w
tenra his hest netew ve vedane..
bi rengek panoram kurtiyek ji jiyan
xebatn Dr. Kamiran Bedirxan ji
besdaran re sirove kir..
Di peyre, mamoste Derws Xalib (Da
ko tu kurdek resen b, ew hunereke zor
etn e ), ev hevoka ko mr Kamiran
Bedirxan ji mj ve gotiye, sirove kir hin
brannn xwe pre li Pars ann ziman..
Di pey re mamoste Faris Osman gotarek
bi ziman ereb li dor berhemn Dr.
Kamiran Bedirxan xwend.. Daw
mamoste Hemd Derws sekretr
Partiya Demokrat Psver Kurd li
Sriy brannn xwe bi malbata
Bedirxaniyan re an ziman bi taybet bi
Dr. Kamiran mr Celadet Bedirxan
Rewsen xanim re, di dawiya gotina
xwe de got: Cih ko Bedirxan l bin
Kurdistan li wire..
Pist pirsn besdaran bersivdana
semnervanan, mamoste Hemd
Derws spasiya mamoste Kon Res,
mamoste Derws Xalib mamoste
Faris Osman kir got ; em ji alakiyn
we yn rewsenbr ferheng re amade
ne. Di dawiya tev de mamoste Hemd
Derws Kon Res bi telefon, bi
Snemxana Mr Celadet Bedirxan re
axifn. Snemxan j spasiyn gerim ji
mamoste Hemd, Kon Res besdaran
re psks kirin.
BIRÎNA
MERXUR!*
Feqr Ehmed
feqir1@googlemail.com
( Almanya )
Rojek derneket, li ser war
min,
Germ xwe neda, pista gel
min,
Tev bihilanda rs, derd kul,
Ser xwe hilda, v netewa
min!
Bi zann rabin, ko bibin
tevger,
Ke, xort mr netirsin ji ser!
Hember dijmin bibin hz
yek,
Tektk zann, dijmin bikin
der!
Dijmin axaftin, gotin civn
dan,
Li ser war me, raman
didan!
Parevekirin, mal, milk tev,
Bmal kustin li ser me
didan!
Çav xwe vekir, kustın
talan!
Dijmin gel me kiry
persan!
Fze rokt, li Bajar Gund,
Tev hilwesand, war kirin
wran!
Dijmin ser me da, gurle
beradan,
Tev sewtandin, kullkn
daran,
Drsim, Zagros, Gund
snay,
Kustin birin n, talan
ferman!
Dest xwe vegrin, li ber
dwan,
Hn Feqr rabin, bo
serhildan,
Em bibin pola, hember
dijminan,
Lxnin bistnin, zor
Kurdistan!
* Diyar ji bo Rojnameya Dilname
NAMEYA DILÊ MIN
... Dmahk:
-we sipas dikim rojnameya Dilname li
xwendevanan proz dikim, ez dixwazim
bala we biksnim ser babeteke ku bi rast
ew li nik min metirsiyek diafirne, ew j
girdaye bi berdewamiya we, di derxistin
belavkirina rojnamey de.
Em bas dizanin ku bi sedan rojname
kovar di medya kurd de derketin hol, l
hejmareke km ji wan berdewam kir,
sedem j ew b ku wan nikarb merc
pdiviyn berdewamiy li nik xwe
pkbnin, nexasme li rojavay Kurdistan
ku bardoxa rojnamegeriy bikaranna
w her wiha sopandina w, di asteke
lawaz nizim de ye, li gel asteng
sersiyn ku kes rojnameger ts wan
dibe gelek dwar epern din.
Ji bil nebna tu dezgehn pistgir algir
ji were, ku karibin bi awak berfireh
derfetan ji were peydakin di war apkirin
belavkirin de, renge ser we j bi
rengek ji rengan were kirin ji kesin nzk
ve, ne ji bo tistek, ten ji bo ku bhna
serkeftin ji we t.
Mixabin em kurd, yanj bireke mezin ji me
kurdan, em li sas tknn xwe mukur
nayn, em hewil didin ku tknn xwe li
kesek din barkin. Ji ber v yek em nikarin
serkeftina heval xwe bipejirnin, em wisa
diramin ku mukurbna me bi serkeftina
heval me, ew t wateya sikestina me li
hember w, an j tkna me t wateya
serkeftina hevalan, ev j bi rast
nexwesiyeke, di serdema w de tu broke
piroje nagihin ser.
Nizanim, reng di jimara yekem de em
nikaribin bi hrbn w binirxnin, l eger
Dilname bi v stayl swaz xwe
berdewam be, ez bawerim ew bibe
kevokeke sip di war ragihandin
hevgihn de, w di bin baskn xwe de,
bi zelal wefadar nameyn dilan bigihin
dilan.
B guman em nikarin w bi rojnameyn
ku ji aliy dezgehin ferm xwed derfet de
dertn, bipvin, l eger em rewsa w
dema destpkirina w derfetn w bi yn
din re bipvin, em bigihin baweriyek ku
Dilname rojnameyeke ji nebn bye
hebn, ev j cih rzdar sipasiy ye.
Sipas
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
10
JANDIL Û JIYAN
Demhat Drik
demhatderiki@hotmail.com
( Duhok )
1.Êsn te di temen min de s
pnc brn gir kolan!..Ne min xwes
dt ne te. Xwesiyn me j, di
zivstann b baran de tebata xwe bi
emn rondikan diann!.. niha ez
te rondikn ziwa dibarnin dibjin;
xwez bi rondikn sil!..
2.Li dema firokn hezkuj evna me
bombebaran dikirin, li ber dara guz
dil min te pirtka evnjn bi
pnsa xak dinivsand!..Ew xak
tuby, ew xak ez bm... ken ser
lva me, silavek n dida asman k
say!
3.Berxika min! Di evna te de bm
straneke qedexe li ser lvn qedexe!
Ne d strik keskesor min nas
dikin ne j ar demsal bi min re
dibin heval!..Te i kir?...Niha bme
sivan kl darbestn miriyan
barks giriyan!...L, i bikim, dsa ji
te hez dikim berxika min!
4.Li dema min roka reskonn
firmskn xwe ji plxemgniyn
em xabr re digot, dil te j, li ser
mza dil min pirtka vemirandina
strkn asman say dixwend!..w
dem dil min di nava du agiran de li
ber irayn zaxoka delal disewt!..
5. Dema ar dwarn xwnhez av
xwe li min sor dikirin wers sdar
li ber bay payz govenda mirin
digerand, peyama jiyan di pencer
re rdikir, xunava lvn te dihate
bra min!..Tu diken ez li kestiya
ken te dibm siwarek ber bi b
dawiya hezkirina te ve dim welat
jiyan!..
JI GORISTANAN
GORA CEGERXWÎN
( 1903 - 1984 )
LI BAJARÊ QAMISLO
Ev wneya gora helbestvan nemir seyda
y Cegerxwn li bajar Qamislo ye. Li gor
tembiya Cegerxwn, term w di mala w de
li bajar Qamislo hatiye binaxkirin. Ana
qzek w zarokn w di mala Cegerxwn
de dijn.
RÊZMANA Û
RASTNIVÎSA ZARAVAYÊ
KURMANCÎ
Ji wesann E'bdulmun'im - Nasrn ( Sal
2010 ) li bajar Heleb , wergera bi ziman
e'reb ya pirtka Sam Tan ya rzman
rastnivsa zarava y kurmanc derket.
Pirtka Sam Tan ji aliy birz Mihemed
Ehmed Hemo ve hatiye wergerandin
apkirin, ji ( 319 ) rpelan bi apeke
bedew derketiye.
Y/a ku dixwaze agahiyn dtir li ser
pirtk bizanibe, dikarin bi Mihemed Hemo
re li ser v E-mail tkevin tkliy:
mihemedhemo@hotmail.com
SÎHÎNA
SEVBUHÊRKÊN DÎL
Di van rojan de, ji rex wesann
Yektiya Nivskarn Kurdistan
tay Duhok, komek helbestn
Kon Res yn n bi nav (Shna
Sevbuhrkn Dl), hatiye
apkirin.
Ev dwana ku bi Kurdiya latn
hatiye wesandin, ji 186 rpelan
pk t 55 helbestn njen di nav
rpeln xwe de hembz dike.
Nivskar helbestvan Kon Res
helbevestn v dwana xwe diyar
100 saliya roja bna helbestvan
netew Cegerxwn kiriye.
Ber v dwan, ar dwann
Kon Res yn din hatine
wesandin: Welato!, Beyrt/1998,
Dergeh Jn Evn,
Beyrrt/2001. Û du dwann
zarokan bi nav: Span Jn,
Beyrt/1993 Sagirt Bedirxan
im, Beyrt/1996. Ev dwana Kon
Res a 5emn e ku bi Kurdiya latn
t wesandin. Her wiha du
dwann w j, ji Kurd hatine
wergerandin bo ziman Ereb li
Sam hatine ap belav kirin, yek
bi nav: Cd Çiyay Miradan, ji
wergerandina Hejar Îbrahm e,
Sam, 2004. a din bi nav Dara
Çinar ye, ji wergerandina Îmad
Elhesen, Sam 2006.
Di gel ku Kon Res di war
nivsandina gotarn torey, vekoln
lgernn drok xepartina li
dor malbata Bedirxaniyan de j
alak biserket ye..
Kon Res ji dor 10 salan ve
endame di PEN a Kurd de, ya ku
saxeke ji PEN a Navnetew ye. Û
ji tebaxa 2006 an de, bye yek ji
helbestvann ( Poetas del
Mundo) jre rpelek, di nav her
( 8 ) helbetvann Kurdistan de
hatiye terxan kirin.. Ev yekemn
care ku nav Kurdistan di cihek
cihan de bi helbestvann w
bilind dibe. ( K.R )
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
11
Pr RUSTEM
pir1963@gmail.com
( E'frn )
- Srn. Dengek sist leriz j dert, nizan ew awa bihst
rawestiya. Ez birme. Bi gotina Koer re, keik berv xwe
hinek j diguhre ji ber ku, ew seriy xwe bade, dt ku avn
w birsn. Eger ku nanek zde hebe, bi xra xwe bide min.
Deng w hinek vegerb xuristiya xwe, l bi gotina w ya daw
re, ew deng giriy w dike keik bi bazdan derdikeve jor.
Ew ji ev tevgera Srn hinek st dimne; aya ew tirsiya ku,
ez dst bavjim yan j cran di v nv sev de, me bi hev re
bibnin, na.. na, ew hne bike; bes ne ktir te di demn ku,
tu bi mamosteya xwe re di mal. Ramann w didn d hev;
pir caran Koer didt ku, ramann hja nirxbilind di avrj de
bi w re derdikevin lewre w ev ramann xwe di bin nav
felsefeya avrjan de, bi nav dikirin. Srn nzk li panzdeh
saliy kiriye, ne dre ku ji ber.., a nuha ez dikarim qesagirtina
w di demn ku, seriy min dibne fm bikim. Û ev roka
dihle roka Bdele ya Diyostofsk bi bra w re, by zanibe
ima.
Dema ku ji avrj der dikeve dixweze derbas odeya xwe
bibe, snkek di gel nanek ku, li ser w hat dann, li ps deriy
xwe dibne. Ew avan bi jor ve hildide, pjna kesek ku ji pas
perda pencer direve dibne, radihje xelata Srn dikeve
hundir. Çend kabik penr, bacanek sor s ar di bin snk
de ne, ewana hst ku hsireke germ bi riw w de bte xwar.
Gir, berken xwarina w bi rengek dirametk tevlhev dibin;
Pir caran hsirn w by ku zanibe ima, tn xwar. T bra w
ku, ew carek li psiya neynik rawestiya b end mehn w
bbn ku, bi ser mal de ne b; wneya d, xskn w di
ber avan re n hatin bi xwe re ewrek baran ann. Her ku
diya w didt, ew b sedem digir, digot:
tu j mna ew bdel ye. Koer dizan ku, gotin li ser xaltiya
w ye. Ev du mehn w ne ku, hatiye di vir de odeyek ji xwe re
girt. Pist ku deriyn dostan, di riw w de, nema vedibn pir
sev j di gulistann bajr de derbas kiribn, - ew hertim di evan
sevan de, bi qesmer, ji xwe re digot: Ma tu ji Malva tir-, ew
hat ev ode di vir de di gel ses maln din ku, cigurafiya w
ngar dikirn, kirkir. Di sibeyan de mna ku, quln sana msn
hinguv vebe, hews ji kesan dixil-xile. Te diner ku ji hem nifsan
ketine nav hevda ji qr-qra wan kela versiya yek dihat,
nemaze li ser dora avrj; pir caran du zaro bi hevre derbas w
dibn, yn derva j li wan dikirin qrn ku, ew bileznin. Ev yek,
rojn w yn leskeriy tann br. Her ses maln din bi zar
zin, bil kale-mrek heft sal b, w j mna Koer odeyek ji
xwe re girt di van du mehn ku, ew bi hev re, ji bil s caran
rast w nehatib, hers car j di pasev de bn; demn ku dikir
biya avrj, ew di quncik her tar de, ji ber pencer, didt ku
ew li hews temase dike. Îsev dema ku ew derket, resantiya
w di kraniya od de winda dib.
Odeyn wan li hember hevbn; eger tu ji deriy derve de
bihata pist kerdorek ji heft gavan derbasbna di psiya
avrj re, yek dighst hews. Li ps ji ser dest rast de, s
ode diin, odeya ps kirine karxaneyeke tevay di ya rex de j
karkerek ji evn ku karn rojane dikin di gel jin s
zaroyan bi cih bbn, oda dawiy j ya Kalemr e di mil
wan de, di sng hews de du ode avakiribn xwediy
avahiy tev jin keeke w ya nvbdele, tde bi cihbbn
odeya li ser dest ep, ewa di bin ppelkn ku
derdikevin qat jor, Koer bi zora xatiran bi dest xwe ve
anb. Qat jor j nzk ev endezyariy ye di nv
hews de j kavileke avzla gulan, zengniyeke wenda,
dide nsan di roj ro de zaroyn avahiy, ew avzl, ji xwe
re kirine cih lstikn bi sev. Eger iqas j xwediy avahiy
bi ser wan de biqriya, ew ji wir nedirevn dihstin ku,
preka w derkeve w biksne od.
Koer Basr, ro ne li gor gerdis ji xew siyar dibe; tev
ku ew dereng xewkirib, l dsan j di sibeya z de av di
ser de dilzin. Gava ew ji avrj derdikeve li ber neynik
radiweste, sorxwniyek di gel sewatek di avn xwe de
dibne bi ketina hundir re avn w li mas dikevin; aya
duh hne maye. Hinek av l zde kir, dan ser papora
gaz dema berda piyal dt ku, reng w hne mna ava
cilsoka maye, end fir j birin cixareyek vxist. Snka ku
Srn ji mal dizb li ps wiye, di bin w de du kapikn
pnr ma ne, l dil w xwarin nedixwest. Ber bi pencera
w dinire, dibne ku hne perde bi ser de berdayiye; ez
iqas z ji xew rabme. Bi dtina perda berday re, bi br
t ku seva y xewnek dtib gava dixweze bne bra
xwe, dikeve nav valahiyeke b kenar.
Heroj Koer li ser deng wan radib, sixf dikire evan
hn ku, nahlin yek bi xewa sib sa bibe w ji nuh ve
ser dixist bin balv; ev yeka j ji gerdisn w bn, eger ku
xewa w bireviya weke ku, w xew di bin balv de
vesartibe, w seriy xwe dixiste cem. Îro cara psiye ku,
ew z radibe temasa tevgera cranan dike, ew hinek
riwn nuh dibne, ev b du mehn w ne hne nizane k
p re rnistiye. Ew karmend j ji z ve rahistib tevir
bra xwe b, Kalemr j cih xwe y hertim girt
dema ku, Koer guleke sor di dest w de dibne, ew st
dimne; ji gesbna w xya dib ku, ew ji ber klkek
hatiye jkirin; l ji ku, di ev kavil de mirov nikarin bijn,
ne gul. Bi deng daketina kesek ji qat jor, Koer ji
xewnerojn xwe siyar dibe, avn w li yn Srn dikevin
by ku, zanibe d i bike, ew radibe ser xwe, l ji ber ku
ew bighe w, Kalemr dengek li w dike.
- Srn.., tu by gula xwe dernekev. Ew bi gotin re,
nirneke res li Koer dibarne.
- ji xwe re bihle. Ew bi qehreke ne li gor saln xwe
vegerand. Yan j bide Koer. Û di vir de ew berv xwe ber
bi w dike ji ber ku, ew karibe bersiva wan bide, Srn
derdikeve komeke, ji zarokn avahiy, didin d w, da
ku, pre derkevin dibistan. Kalemr di cih xwe de ziwa
dibe dema Koer berve w dinire, sopa hsirek ku, xwe
di avn w de ji br kir. dibne. Gava ew ji mal bi dert,
deng nalneke bi jan dide d w. Di dawiya zikak de dt
ku, Srn li xwe zvir, mna ku zanibe w daye d; hst ku
ew ji rewsa xwe bikene: min bawer ne dikir d rojek b
ez bidim d keeke ku, hne rza nihan dixne. Dema
dighe w by ku, ti tist j re bibje, di gel w dimese.
- Tu y v sib bi kuder. Srn bi rovt j dipirse
dihle dirann w yn kurm bn xyan by ku, deng
kn j derkeve, keik careke din j dipirse: Tu bi i diken.
- K gote te ku, ez kenm; bes pirsa te hin tist ann bra
min.
- Çine ev tist. Bi bergereke zarotiyan, ew dipirse.
- Dev j berde, nehjay gotin ye.
- Ez dixwezim bibhsim. Ev zarotiya w hst ew, ji rewsa
ku xwe bi xwe xistiy de, serm bike.... Dmahk Rpel: 12
ZAROTIYA NEYNIKEKÊ Û TISTIN DIN
Roman - Xelek ( 2 )
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
12
ZAROTIYA NEYNIKEKÊ Û TISTIN DIN ... Dmahk:
- Pas, nuha wan bihle ka bje: Te ima v sib wilo kir.
Dema Srn guhdariya w dikir ditirsiya ku, ew li ser seva
y bipeyve gava dt ku, gotin li ser negirtina xelata
Kalemr e, bi qehir li w nir got.
- Çima ew nade ti kes din, her roj wilo dike. Bi bihstina
hevoka daw re, av di seriy Koer de beloq dibin meraqa
naskirina roka wan gulan, li ba w, btir dibe.
- Her roj.., her.. .
- Er.., sib z, hema nizanim wan ji kuder tne ew li
hviya min disekine, da ku, bide min. Heya ew hng ew
gihstibn nzk dibistana w Koer nexwest ku, hevaln
Srn wan bi hev re bibnin by ku, ew destn xwe bide
w xatir xwe dixweze. Pist end gavan davje, deng w
dike ew dipirse: D keng vegere mal. L by ku deng bi
w keve, ew dizvire miln xwe dihejne ku, ew j nizane.
- Ez awa pre mesm; belk kesek nas rast me bihata.
Çroka Kalemr, ev tirsa w ya ku, ji niskave j re derketib,
winda dike;. ew t mjiyan ku pist ev rews, yek karibe
hne.. bi k re. Ken w dihle ku, end kesn bi bazdan
din ser kar xwe, bi avin nv li xew behit, li w binirin
by ku, ew guhbide wan, di nava xwe de sipasiya Kalemr
dike; ew ku hstib cara ps, pist salin dirj, ji dil de
bikene.
Dema w bidta yek dikene dibehit dipirs: ma hne karn
li cem wan may ku, ew bikenin. Koer di ew baweriy de
b ku, ken wan bi xra hza gerdisan didomne. Gava
avn w li dikana katijmran dikeve, xwe l digre; ez
ibikim j, iy min ji dem hejmartina rojan heye. Pist ku
wan end diravan distne, bi bihinteng derdikeve dizane
ku, xwediy dikan bi w kenb.
Pist ku ew derketin, Kalemr xwest bide d wan, l gotinn
Srn kabokn w herifandibn axneke res di ziman w
de sn dibe; nemaze gava dv ji hev dike, end premok j
difirin gula di dest w de dielmise, ew dibe marek ber bi
jor ve dikse xwe di nav bestn ban de vedisre.
- Te i di ban de windekir. Deng preka xwediy avahiy w
vedigerne od. De ka were tastiy buxe.
- Dil min naksne. Jinik b bawer l dinire; ev cara psiye ji
deh saln w ku, ev ode li ba wan girt ew ji sozn xwarin
dimne.
- Çima kalo nehat. Dema ku jinik dikeve hundir, kea w ya
nv bdele dipirse.
- Ez nizanim v sib i bi w hat. Bi peyva daw re, li ber ser
sifr rdine.
- Çtire. Pariy ku, dev w tij kirib, nehst ew bi axive. Tu
bi ya min bik, ew pereyn ku ji w tn bila bi rve birjn.
- Ne ji bo peran; ka ew li ku, bi xwe, xwarin bike? Marya
li mr xwe vedigerne.
- Ê.. ma ew bav-biray me ye, an em xizmekarn w ne. Ev
bb end carin ku, Agob dixwest ev babet bi jina xwe re
veke, l hertim w r li ps w digirt.
- Ne eve ne j ewe, bes me carek soz da zarn w ku, em
xizmet w bikin.
- Bila pera bide min; ez xwarin j re bikim.
- Tu nan xwe buxe. Bav, keika xwe azar dike gotinek,
by ku ber bi ti kes bike, dibje: Eger ku yek, tistek da, d
ima ne tistek hja be.
- Dsa te xre, i bir-bira teye. Keysek li ps jinik veb ku,
babeta Kalemr bi nav lingan xne.
- Ma ne ew j ji te ye. Agob vedigerne dst davje piyala
ay, da ku, pariy ztn daqirtne. Bi kut-kuta dng re
derdikevin derve, dinirin ku bahozek a dengan toz ji oda
Kalemr dikse.
- Te i di balv de winda kir. Agob bi ketina der re dibje, l
dtina ew balv ku, bi ldann bastn di dest Kalemr de,
hatiyeperiqandin, ew st dimne.
- Div bimre. Bastnek nuh li balv dide; ev deh saln minin
ku, ez te bi sr skir mezin dikim nuha.. him. Çovek nuh,
di nv balv de di teqne. Dema ku Agob dibne av di seriy
Kalemr dilzin bi balv re di axive, xwe hinek digre. Hne
ew jinika xwe di der de rawestiya bn nedizann ew i
bikin, Kalemr radihje balv ku, ji hev xistib dixe
hembza xwe mna ku, yek rahje zaroyek xwe, dst di ser
re dixusne dema riw xwe datne ser, bi dengek bilind
digr.
- Bes dnek ji ev mal km b. Gava Agob dibne ku, ew
di quncek od de rnist balv periqand li ser kapoka
xwe dan, li jina xwe vedigere dibje: De ka em herin, xya
ye dixweze zaroya xwe di xew ke. Rastiyek di gotina w de
heb; pist ku Srn bi ew sweya v sib derketib, divyab
w vegerne gula di dest xwe de bide w... Û gava ku, gul
berve w dirj dike ew ji dest w nagre, radihje bastn da
ku w bitirsne, l dema dibne ku, ew b serm tirs xwe di
ber ew din re dirj dike, nema Kalemr xwe digre bi ldana
ps re dihle Koer bi derve de bireve. W y bi ev yek
bikra eger ku, w j nexwesta bida d w, ev yek hst ku ew
hrs bibe nema dizan i dike.
- Çima te ez hstim tu .. , na hn derewan dikin. Tu guh
ned wan, ha.. ha.. birevin, bide d wan, ima tu xwe vedisr.
Min nebir, bi Xwed ne ezim, na.. na, min girnedin.. min li
vir nehlin... Yad nee, min berdin. Te j pir tist ji min
dizbn. Dema ku deng Kalemr bilind dibe, cran ji nuh ve li
ber deriy w kom dibin. Ev ne cara yek ye ku, ew dikeve v
rews, l ev car bilindtir her care.
- Ka derkeve cem w hinek p re biaxiv, belk ew hd bibe.
Jina Agob j dixweze.
- Te nedt cara pasin ikir; tu dixwez ku ew bastnek li qoq
min bid. L gava ku dibne kirciyn avahiy li ber deriy
Kalemr kombne, ew j derdikeve bi derketina xwe re dng
li wan dike: W bi ten bihlin, kombna we dihle ku, ew
mna gayek berday har bibe. Agob bi nerm dikeve cem w,
ev deh saln wanin ku, ew bi hev re ne, kmkasiyn hevdu
nas dikin. Ew hinek hd bb, balv ku ji hev xistib daniye
aliyek cixara tutn di nav lvan de dilerize. B axaftin ew
hinek dr w rdine, Kalemr qutiya tutn ber bi w tve dide,
bi vekirina dev w re piskeke bi hz ji bvln Agob dikse. Ev
bvln segane, bawerim ku ewtiyek bye; bes ku bihneke
biyan dikim, eve rewsa min. Carek zimn di ser lva pel
cixar re dibe bi end dirann nv kefnik, ew pel di end
ciyan de dikurisne bi hostey, tiliya xwe di ser lva w ya sil
re dixusne.
- Tu hatiye da ku rok bibhse. By ku ser hilde, Kalemr
dibje Agob.
- Dev ji rokan berde, eger ez neym ba te ez bi kuve
herim; hema rnistina bi te re tir mayna bi Marye re ye. W
dixwest li ser jina xwe bi peyve, l tirsiya ku deng w btir
end mitrn od bimese. Te nan nexwar, ka rabe em herin
bila xwarin ji te re bikin.
- Dil min naksne, bes bila ayek bidin me. By ku Agob ji
cih xwe bilive, dng li kea xwe dike ayek dixweze. Ew
hne rnistibn, Koer derbas, oda xwe dibe, bi hatina w re
mad Kalemr zer dibe hin gotin li ser ziman w sn dibin.
- Çi di nav bera te w de bye. Agob ber bi deriy Koer
dinire pirsa xwe mna marek res davje, dihle Kalemr
kom ser hev bibe.
- Ne tist. Bi tiliyn rizyay dst davje qutiya tutn.
- Tu ji ber aniha rast w hatiye. Agob xwest di deriyek nuh re
rs w ke. ... ( Berdewam Heye ) ...
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
13
PERTÛKEK JI HUCREYA KURDÎ ... Dmahk:
-awak berfireh di siya mrnisnn kurdan de destpkiriye, ji
ber ku d ziman kurd bib hacetek ji bo dibistan hucreyn
kurd, w ne dr rasty be ku mirov bje: Nivs wjeya
kurd di hucreyn ol de ji dayik bye. Ji ber v j, em dibnin
ku piraniya berhemn bi ziman kurd, yn destpk, ji bo
pirsn dn ne. Bi rast naveroka van pertkan, di van rojan de
ne hewqas pwste ji bo me, l ziman wan, bi taybet yn ku
bi pexsan hatine nivsn droka psketina pexsana kurd
destnsan dikin. Di v mijar de ez danasneke kurt bi
pertka " Tuhfet-Elamiln " bikim ku belgeyek ji pexsana kurd
ye. Daner pertk, Xelfe Ysif wek hevnisn xwe seyday
Xan bi ziman dayik nivsiye xwestiye ber kurdan bide
xwendin nivsa bi ziman kurd, nexasme ku gelek melayn
kurdan hebn ser xwendina bi ziman kurd dikirin. Di der
bar v yek de dinivse: "Guh nede w cahil w b edeb,
Ku dibje ilim nn e ji xeyr ereb"
Wek ewa Xan hezkiriye Herr, Cezr, Feq Teyran
vejne, nivskar me Xelfe w j xwestiye Xan yn ku bi
kurd nivsne vejn e, ji bo ev rze nivsa kurd ku ji Xan de
despkiriye ney birn, Xelfe dibje:
Ysif, ew j wek yn gelek navdarn kurd nediyar in.
Mamosta Zeynelabidn Zinar di pertka xwe " Nimne Ji
Gencneya Çanda Qedexekir " de li ser jiyana Xelfe Ysif
dinivs e ku: " li gor gotina Dr. Nac Kutlay, ew di nav saln
( 1960 - 1963 ) an de miriye " rp 200, berhemn w j li gora
Zinar ev in: 1- Îrshad El-abidn, 2- Ktab El-feraiz, 3- Tuhfet
El-amiln, 4- Teqrz, 5- Xutbe. Hjay gotin ye ku ev berhem
bi ziman kurd hatine nivsandin. Di pertka " Droka Wjeya
Kurd " de Feqe Huseyn bi awak berfireh li ser jiyana Xelfe
radiweste, li gora w; Ew di sala ( 1885 ) z li naveya
Bazd li gund Zengzor, ji dayik bye, li cem melay gund
Mele Ehmed, dest bi xwendina fiqha mezheb Safi kiriye,
pas die medreseya Hac Sx mehmd Celal rzimana
ereb dixwne, caza xwe li wir distne.
Pist cenga chan ye yekemn Xelfe die Srt li cem
Mele Hamid kur Mele Xell Srt dersan distne, ji wir j
die gundek bajar Cizra Botan end salan li wir dimne,
Sx Mihemed Sed Cezr dinase li cem w emel dike, di
sala ( 1932 ) z de dibe xelfey w, di sala ( 1931 ) z de dibe
xelfey Sx Birahm Heqy Neqsebend, di roja ( 9. 2.
1965 z ) wefat dike. Berhemn w li gora Feq Huseyn ev in:
1- Îrsad El-bad. 2- Tuhfet El-amiln. 3- Tuhfet El-zakirn. 4-
Tuhfet El-ixwa. 5- Feraiz. 6- Mecme'I El-mesail. 7- Teqrz. Li
gora van herd avkaniyan, Zeynilabidn Feqe Huseyn t
zann ku " Îrsad El-bad " " Tuhfet El-amiln " du pertkn
cudane. Di der bar pertka " Irsad El-bad " de Mamoste
Zinar dinivse; ku ew di sala ( 1960 ) li bajar Enqer, li
apxaneya Nr hatiye apkirin, t de ( 59 ) sernav hene
( 343 ) rpel e, ji ber qedexekirina ziman Kurd Xelfe nav
" Ebdulah Bin Mehmd El-Neqsebend " li hawrdor" 156 "
ev tp nivsne: "Y,W,S,F". Hja Feq Huseyn ew j dinivse ku:
" Îrshad El-bad " fiqha mezheb Safi ye bi tpn ereb -
ziman Kurd, bi zarav kurmanciye, d re pertkeke
fiqh ya din bi nav; " Tuhfet El-amiln " nivsandiye. Seyda
Feq Husn dibje ku ev herd pertk di saln ( 1950 y ) de
ketine destn w, l nabje gelo apkir ne an destnivsin.
Pertka niha di nav destn min de nav w, ku bi ziman
ereb hatiye nivsn, ev e " Tuhfet El-amln we Îrsad El-abidn
Min E'wam El-muiminn ", di apxaneya El-tereq de li bajar
Sam hatiye apkirin, droka apa w ( 1326 ) hicriye ku dibe
( 1907 z ), daner w " Ebdulah Bin Mehmd El-Neqsebend
El-Qadir " ye. Mirov ji apa Tereq t digih ku herd
pertkn nav bor yek pertkin, nivskar w di dawiya bes
fiqh de ev nivsiye: " Ellah ( Heyn , Semin, Sekrin ,
Xefrin ) hirf ewil ji van esma, an bi eded hisab D, B,
H, T, J, T' , K , 9 rebil axer 25 kanna san, Elmisehih:
Mihemed Remedan, eleyh elrehme wel ridwan ", li gor
hisab herfan sala nivsa w dibe ( 1368 ) hicr beramber
( 1948 z ), eger ev droka nivsa pertk be, w droka apa
w ( 1326 ) hicr sas be. Mixabin apa Enqer li cem min
tune ku ez berawirdanek di nav bera herd apan de bikim,
l ji agahiyn herd seydayan derbar pertk de, mirov
tdigih ku hay ji v drok nebne, yan j nisxeyn ku li nik
wan t de tuneb ye, apa Tereq pkhat ji (366 ) rpelan e,
bi " Eqdet El-man " destp dike, pist re derbas pirsn fiqh
dibe, di dawiya w de j li ser tecwda Quran nivsiye.
Ziman pertk hevgirtiye, mirov dikare bje bi ziman "
Hucra Kurd " hatiye nivsn, gelek gotinn ereb t de hene,
car car eger mirov bi ereb nizanibe t naghje ka seyda i
dibje. Seyday Xelfe pertka xwe wek mizgniyek psks
xwendevann xwe dike:
Ey umiy ku hun bi Ereb nizanin ..... Ji we ra mizgn ye
ger hun bizanin.
K w bixwne ji pr cana, ..... W bibe feqyek xebr
zana.
Bi tewfqa xelaq erd asmana, ..... Bi cah sef'
cumle ins cana.
Pirsa div b kirin, gelo " Irsad El-bad " " Tuhfet El-amiln
" yek pertkin yan du pertkin?. Li gora apa Tereq guman
tune ku yek pertkin, cidatiyn herd apan ev in: Çapa
Tereq rpeln w ( 366 ) in, ya Nr ( 343 ) rpelin, di Tereq
de jimara " 156 " ku li gor hisab ebced nav " Ysif " e -
tuneye, sernavn apa Nr ( 59 ) in, yn Tereq ( 100 )
derbas dikin. Eger ewa be ev apa li ber dest me, hin
goseyn v pertk zelal dike di rojn ps de dibe ku
agahiyn n li ser bne wesandin. ( 25-12-2010 )
1- Ji Gencneya Çanda Qedexekir, apa ps ( 1991 ),
yektiya nivskarn kurd, sweden.
2- Droka wejeya kurd, wesann Ensttuya Kurd ya Stenbol
, 2002. ( Agahiyn jiyana Xelfe Feq ji pirtka metn silsila
terqeta Neqsebend wergirtiye, l nabje apkiriye an na )
* Çapxaneya Tereq di sala ( 1908 ) de, Mihemed Kurd El
kiriye rojnameya xwe " Elmuqtebes " t de ap kiriye, "
Hawar " a Mr Celadet j t de hatiye apkirin.
Meger kor bi kurmanc nizan...
end kitab gotine Ehmed Xan.
Ysif Zuleyxa, Mem Zn...
Nbihara fesh bi elfaz sekern.
Nizan tu nehcil enama celle...
Bi kurmanc gotiye Mele Xell e.
Ne Seyx Bat xwedan qelb
munewer...
Bi kurmanc gotiye Mewlda
pxember.
JIYANA XELÎFE YÛSIF
Mixabin jiyan berhemn Xelfe
Di dawiya pertk
de ev nivsiye:
Ey xwendiya li min
nekin lewm itab
* Ger i pir she
pir eybe ev kitab *
Hun durust
teshh bidrin xos
cewab *
ji litf kerema
xwe welah eilem
bilsewab.
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
14
qebe digot: Av heye, av heye, y dibje
av tune derewan dike. Îcar j hindik
mab hinekn di tax de li w xin yek
j re gotib, Tu serm nak dibj ez
derewan dikim! De ka av? Y ciwan di
guh w de gotib, Xalo, ji ber ku min
ber wek te gotib av tune, hindik ma
ez ji bo w gotin bifetisim. Heyrane
avn te, haydar be, yan na, ew ser
te j txin bermla av, ha!
Em tr peyivn d re em rabn me
ber xwe da mala w. Bi r ve em li yek
ji wan kesn di taxan de pereyan ji
xelk dixwazin rast hatin. Min ber dus
caran ew di av xwe re kiriye. Kesek
di war perexwaztin de pispor e.
Carine xwe wek qesmeran dike. Rhn
xwe bi 3 rengn ji hev cuda rengn dike
her car hacetek mzk di dest de
ye. Hacetn w j wek w qesmerok ne:
yan mngtareke bi 2-3 tlan e, yan du
zengilokn bi darek ve ne yan defikek
e. Dema keek yan jinek di ber w re
derbas dibe, l dinihre bi deng xwe
die prgna w: Merheba xwesik? Tu
awa y? Û dema ya di r de digih ber
w: Te roj i pereyn hr ji bo min
nebin? Bi peyan re j heman metod bi
kar dihne: Roj bas hevalo! Rojeke xwes
e, ne wisa? Te roj i pereyn hr ji bo
min nebin?
Dema ez dost xwe Profesor digihn
w li me dinihre ji min re: Merheba.
Va dost te qe pereyan nade min! Gelo
te bo min perene hr hebin?
Profesor hrs dibe pirsek j dike ku
divab nekira: Tu ima karek ji xwe re
nabn? Ma tu pereyn alkariya
bkaran nagir? De ima pereyan bidim
te?
Rhrengn hrs nabe l bi xask
cezay dost min dide w: Tu bye
hevwelat? Ji bra te nee, hevwelatiya
austral bi dest xe, ger te hn bi dest
nexistibe.
Dost min hrstir dibe: Hevwelat? Ji te
re i? Tu k y ku v pirs ji min dipirs?
Ez 50 sntan edikim ps y rhrengn
bi destek profesor digirim, w bi w de
ve dikisnim em bi riya xwe ve diin.
- Kuro, ma va k ye ku tu p re ketiye
nav gotbj?
- Segbav law segbavan, maf dide xwe
ji min bipirse ka min hevwelat bi dest
xistiye! Min bi qas meas bst salan y
deh bnerxn wek w li v welat bac
daye ew ji min dipirse ka ez
hevwelatiy Australya me!
- Keko, tu mamoste y te end krsn
derbar pskolociy de j bi seri kirine.
Ma tu nizan yn wek v xwediyn i
mentaltey ne?
- Ez dizanim, lo! L mirov hest xwn e
carine dema mirov hrs dibe tistek
naht bra mirov, ne pskoloc ne ne
PROFESOR Û RÎHRENGÎN
... Dmahk:
-de ye. Min gellek caran gaznicn
derbar v yek de ji w bihstine. Bi
dtina w va modeya li dij
cigarekisandina di snn gist yn
sernixamt de ji welatn anglo-sakson
hatiye. Ji hinek aliyan ve anglosakson
gellek zrek in, w carek ji
min re gotib, l ji alne din ve ehmaq
in dema tistek bi ber qulp wan
dikeve d dest j bernadin. Ligor
Profesor, demokrasiya li van welatan ji
aliyek ve fis e imk pirraniya caran
komeke kmjimar tistek bo xwe dike
amanc dest j bernade ta ku rojek
ya xwe bi ser dixe, heta gellekan ji
pirraniya bdeng j bi r ve, bi encama
propagandaya berdewam, bo daxwaza
xwe dike pistgir.
Bas e ku hinek qehwexaneyan
maseyn xwe li derve danne qe
nebe, ger baran nebare, mirov dikare li
derve danise bi qehweya xwe re
cigareyek bikse. Li d danistina me
ew bi hatina qehweya espresso re
cigareyek vdixe cigareks dibe
mijara me ya yekem. Min seva y di
malpereke alman de xwend ku li wir j
bizava qedexekirina cigareyan di
otomoblan de diht kirine. Anglo-
Saksoniyan ew j bi d xwe xistin. Koro
ez t nagihm! Bas e, rast e cigare ji
tenduristiya mirov re ne bas e l
kesek wek min roj 3-4 cigareyan
dikse; de ima cezakirina min ji bo
xatir bhis ku roj bi dehan cigare
dikse? D re dikene dibje:
- Bas e, de ima hevmijandina jin
mran qedexe nakin? Çima firrok
otomobl motor paporan
ranawestnin da ku hawrdor ji dy
wan y gemar azad bibe? Çima
alkuhol qedexe nakin bo i firotina
narkotk ranawestnin? Cigare bi ber
wan ketiye nerx paketek rakirin 10
dolaran. Ji sed 80 bhtir ji nerx
paketek cigare wek bac die xizneya
dewlet.
- Xem nake, lo. Bila cigare be ne
tistek din be. Qe nebe tu qerf
gazincn xwe derbar azadiy de
dikiye. Li welatn em j hatin
gazinckirin j qedexe ye. Dizan?
Carek bajarokek kurd bav mab
ciwanek li ser tax gazinc kiribn,
gotib, De va i hal e? Em nikarin d
xwe bison j! Roja din ew hatib girtin.
Di girtgeh de ser w xistibn
bermleke tiji av her ku hindik dima
bifetise seri derdixistin j dipirsn:
Law seg, av heye, tuneye? Roja din
ew berdabn her ku kesek gazinca
nebna av dikir y ciwan bi dengek
quzulqurt. Segbavn wek w wek
qijnaxan in, her ji yn din dimijin va
welat bi v sstma sist behusta
segbavn wek w ye.
- Ne qaso sert mercn wergirtina
pereyn bkariy dijwar kirin divt her
kes li karek bigere
- Çi kar i mar! Ma yn wek v diin
kar? Ew xwe li ps wan wek
dwaneyek raber bike hew! Ma te nedt
awa rhn xwe rengn kirine! Pisporn
xesm li van welatan bendn qann
amade dikin siyasetmedarn
berjewendperest qannn wan mohr
dikin l yn wek v bi fen ftn xwe bi
hezar qat ji wan qanunn wan zrektir
in.
- Êh ma hinekn ji welatn Rojhilata
Navn welatine din j ji sstma vir ji
bend qannn v welat ne zrektir in?
- Weha ye.
Em digihn taxa mala w t de ez
dikim ku xatir xwe j bixwazim l
Profesor bernade dixwaze ez ber bi w
re li mala wan ayke xwes vexwim.
Jina w A ya zimanxwes li hal min yn
min dipirse, dixwaze tistek ji bo xwarin
amade bike l ez dibjim ay tr
dike Dipirse:
- Tu bi Xwed k, end gotin bi r ve
neavtin ew rhrengn y li ps
firosgeha David Jones?
- Hindik ma lxe.
- Tu bi Xwed k?
Li vir Profesor ser xwe dihejne dibje:
- Qz, dev ji min berde, l!
- Min negot dev ji kar bermede? Ber
derkev teqawt dema te ji tistn weha re
neb.
D re jina profesor li min dinihre,
dikene dibje:
- Bi Xwed, li d ku derket teqawt bi ser
bin xwe ve hat guhertin. Xweziya dsa
li kar vegeriya! Ez ditirsim tistek rojek
were ser w. Dizan w roj i kir?
- Çi kir?
- Em li Sydney bn. Kur me di destpka
roj de bi ser me ket ez w tev n
mixayezek. Min bav w d demjimr
11 hev din li rawesteka trn bidta
em tev bina navenda bajar. Ew
dema hat min hew dt profesor ber bi
min tye. Ez di sna xwe de hisk bm.
- Çima, i b?
- Nv w y jor bi saqo karavat b l
pantilon ji xwe br kirib, hn pantilon
razan, pcema, l b sekal di lingn
w de bn.
Ez ji kenan lal bm. Profesor j dikeniya.
Ji jina xwe re got:
- Nuha keyfa te hat? Te ez riswa kirim.
De bes e d.
L jina w dest j berneda:
- Bi xwed, ez d her di nav tirs de me.
W roj b- ... Dmahk Rpel: 15
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
15
PROFESOR Û
RÎHRENGÎN
... Dmahk:
-spermarket da ku
pdiviyn mal bikire. Hrmr
kirb pereyn xwe
dabn l dema gihstib
otomobl hew dtib ku li
sna erbaniya hr-mr t
de yeke vala li ps xwe gr
kiriye ghandiye
otomobl. Êd li dukan
zivirb bas b ku
erebaneya tistn w t de
hn li wir b. L car j dema
li otomobl vegeriyab
tistn di erebaney de
kiribn kartonek karton li
ser otoml danb da ku
erbaney vegerna ch
taybet y di quncek sna
rawestandina otomoblan
de. Li veger karton tiji
hr-mr, ku divab di
bagac de bihata bichkirin,
di av xwe re nekirib,
ketib otomobl ajotib.
Dema sofrek otomobleke
din j re li ttik xistib, da
ku w haydare karton li ser
otomobl bike, hrs b b
l bi encama plkirina
firn karton ji ser
otomobl firiya b hrmr
li ser tax belav b b.
Ji mj ve b ku ez weqa
nekeniyabm.
Serphatiyn weha di
jiyana heval min de di van
demn dawn de zde b
bn. Ber ez xtir ji wan
bixwazim min Profesor
haydar kir ku bila hay ji xwe
hebe pirr neponije. Min
got:
- Keko, bi salan te dem
neb sal du caran j bi
avjiniy. Nuha tu heftey 3-
4 caran diher avjiniy.
Tirsa min ew e ku tu rojek
li d ds ji xwe br bik
kincn xwe li xwe k taz
derkev derve.
Em hem keniyan me
xatir ji hev xwazt. Dema ez
gihstim otomobla xwe min
hew dt ku min kiltn xwe li
mala Profesor hstine. Ez
near mam sermok rres
vegerim da ku kiltn xwe ji
wir bihnim. Îcar Profesor ji
kenan lal b.
EVÎNA TE
Dilawz
Ala-xani@hotnail.com
( Koban )
Ger evna te beyaban
Av barann te me
* * * * * *
Ger evna te ye ezman
Bazey bann te me
* * * * * *
Ger evna te ye guldan
Gul reyhann te me
* * * * * *
Ger evna te ye gulzar
Bilbil baxn te me
* * * * * *
Ger evna te ye ferman
Bend zindann te me
* * * * * *
Ger evna te ye derya
Gemya plann te me
* * * * * *
Ger evn kufre bizan
B dn man te me
* * * * * *
Hey buhist mey ji
dest
Mest sekran te me
FLAS
MELLE E'BDELLAH
MELLE RESÎD Ê XERZÎ
DI HEVPEYVÎNEK
TAYBET DE
Hevpeyvnek taybet ku hn nehatiye wesandin li gel
rehmetiy Melle E'bdellah Melle Resd Xerz di
Rojnameya DILNAME Hijmar ( 3 ) de, d bte wesandin.
Melle E'bdellah di hevpeyvn de li ser jiyan berhemn
xwe, dibistann kurd, siroveya dwana Cezr ya Melle
E'bdulselam Ziving, li ser gellek babetn din diaxife,
wek:
1- Bav min di wext xwe de heval Sx Se'd
bye, li gel w ser kiriye, ez di sala
soresa Sx Se'd de pnc mehn bme,
2- Bav min heta sala ( 1928 ) an di iyay
Sasn de maye, pist re em daketin Bin
Xet hatin bajar Amd.
3- Min li cem bav xwe xwend heta sala (
1942 ) an, ku di w sal de bav min ber
dilovaniya xwed, seyda yn min din j
hene wek Sx Mehmd Qerekoy, Sx
Ehmed Xizna....?.
4- Nivsn min end hene, tev de j bi ziman
kurd ne.
5- Pirtkn ku me di medrese yn kurd de
dixwendin, yn apkir bi e'reb bn, yn
neapkir bi kurd bn, wek: Tesrfa Melle
E'liy Termok, Nbihara Xan ....?.
6- Hisyariya kurdan pist ser Çaldran
Mem Zna Xan bye.
7- Sx Se'd Palo di civatn xwe de digot,
Memo kurde Zn j jna w ye.
8- Barzan carek ji me re got: Sx weliy
xwed kiye? Ewe y ku dil w tij nre,
wek Mewlana Xalid Ehmed Barzan.
9- Nivsn min evin: Wergera Gulistana Se'id
ji faris, Kella Dumne. Min li ser
Cegerxwn nzk el rpel nivsye, min
qedr w girtiye l min bi edeb rexne j l
kiriye....?.
10- Bayezd ciy Ehmed Xan ye, eger ew der
bibe iya yn xwendin zanebn, tu
bawer bike.
Hjyay gotin ye ku Melle E'bdellah di roja Semiy - ( 18-
12-2010 ) an de, koa dawn ji jiyan kir. Rojnameya
Dilname ji aliy xwe ve, sersaxiy ji dost nas malbata
Melle E'bdellah re dixwaze, hvdike ku cih Melle buhist
cihek xwes rihet be.
Rojnameya DILNAME
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
16
Hevpeyvn:
Imer Kalo
imerkalo@yahoo.com
BERHEMÊN HELÎM YÛSIV YÊN ÇAPKIRÎ:
1- Mr Avis ( Çrok ) bi ziman e'reb, 1991, Sam. Bi
ziman kurd, 1997, Stenbol. Werger bi ziman alman,
2004, Almanya, wergr : Heidi Karge.
2- Jinn Qatn Bilind ( Çrok ) bi ziman e'reb, 1995,
Beyrt. Bi ziman kurd, 1998, Stenbol.
3- Mir Ranazin ( Çrok ) bi ziman kurd 1996, Stenbol.
Çapa duyem bi ziman kurd, 2002, Stenbol. Werger bi
ziman turk, 1998, Stenbol, wergr: Rehm Batr.
4- Sobarto ( Roman ) bi ziman kurd 1999, Stenbol. Bi
ziman e'reb, 1999, Beyrt. Çapa duyem bi ziman
e'reb, 2004, Hewlr.
5- Mem B Zn ( Çrok ) bi ziman kurd 2003, Stenbol.
6- Tirsa B Diran ( Roman ) bi ziman kurd 2006,
Stenbol. Çapa duyem bi ziman kurd - Tpn E'reb -
2007, Duhok. Werger bi ziman e'reb, 2009, Duhok,
wergr: Fewaz E'bd.
7- Gava Ku Mas T Dibin ( Roman ) bi ziman kurd
2008, Stenbol.
Bi bone ya besdarbna nivskar kurd Helm Ysiv di
nav alak yn Konfransa Parlemana Nivskarn
Ewrupa y li Stenbol di ( 25, 27-11-2010 ) an de, ji bo
balks pwist ya w bone y, me ev hevpeyvn li gel
w ji dilhez xwendevann ziman kurd re amedekir:
KONFRANSA PARLEMANA NIVÎSKARÊN EWRUPAYÊ
Imer Kalo: Nivkar Helm Ysiv di nav alak yn Konfransa
Parlemana Nivskarn Ewrupa y de amede bye!. Mirov
dikare i di asoyn v hevok de bixwne?.
Helm Ysiv: Ev alak di bin swana Parlemana Nivskarn
Ewrupay de, di aroveya hilbijartina Stenbol weku paytexta
anda Ewrupay hate lidarxistin. Birvebern v alakiy, di
dema danstendina li ser vexwendina min de, ji min re diyarkirin
ku heta niha and wjeya miletn ku ziman wan ne zimanek
ferm y dewletane, mane ji dervey van alakiyan ew
kfxwes bibin ku karibin nivskarn Kurd, Bask Katalan j
weku mnak besdar van alakiyan bikin. Ji min re gotin ku ji bil
min j besdarn Kurd hene, l ew ne nivskarn kurd ne. Ew
dixwazin ku nivskarek kurd j besdar bibe deng xwe, deng
sa ziman xwe, and wjeya xwe bigihne besdarn ji ar
aliyn welatn Ewrupay tn. Bi v away, di nav nivskarn ku ji
Elmanyay besdar bn, ez j wek nivskarek Kurd tev li v
alakiy bm.
Imer Kalo: Besdarbna we di konfrans de bi i pvanan hate
hilbijartin, ango ji bo i Helm Ysiv ne kes din di nav
nivskarn kurd de!?.
Helm Ysiv: Di baweriya min de, ev pirs div ji birvebern
alakiy bibe ne ji min. Ez nizanim pvann wan ine, l ez bi
avek wilo li besdariyeke wiha dinerim ku besdar, ji
besdariyeke sexs bhtir besdariya wje nivskariya kurd ye.
Ez bi xwe bi v av dinirxnim. Ji besdarbna min ya
besdarbna hemkarek min bi wdetir, besdarbna wjeya kurd
di van alakiyn weha navnetewey de, giring e.
Imer Kalo: Di nav alak yn konfrans de, we i pskskir,
rola we wek nivskarek kurd ib?.
Helm Ysiv: Nivskarn besdar ku hejmara wan li dora sed b,
li ser ar komisyonan hatibn parvekirin. Her komisyonek -
komek ji derdora bst pnc nivskaran pk dihat, ji bo her
komek mijarek cih danstendin heb. Min besdar di
komcivna Wje Cografya de kir, nivsek bi nav snorn
wjeya ewrupay psks kir.
Imer Kalo: Vaj pirsa ps v, divab we i di konfrans de
bikira bigota, l we nikarib?.
Helm Ysiv: Civn danstendinn her ar komisyonan j dr
avn apemeniy bn. Anku nivskaran di nav xwe de
pirsgirkn ziman wjey gotbj dikirin. Besdarn Konfirans
dikarbn bi awayek vekir dtin ramann xwe ji hevdu re rave
bikin. Ji hla xwe de j, tistn ku divab bne gotin, min got in.
Imer Kalo: Di baweriya we de ji bo i rvebirn konfrans
civn danstendinn her ar komisyonan dr avn
apemeniy dikirin?.
Helm Ysiv: Di her du rojn destpkirin qedandin de r li
ber apemen kamerayn televizyonan vekirb. Ez wisa
tgihistim ku ev meseleyeke rxistin organzasyon b. Ev
alak weku alakiyeke parlemana nivskaran bi armanca
danstendina li ser pirsgirkn wjey li chan hatib
lidarxistin, herwisa ji bo hevnaskirin xurtkirina peywend
tkiliyn di navbera nivskarn besdar de b. Ramana sazkirina
civateke weha, di 2007 an de, di hevdtina herdu xelatgirn
Nobela wjey J.Saramago O.Pamuk de encam dab. Mebest
j komkirina hejmareke mezin ji nivskaran ji welat zimann
cuda li yek cih ku weke paytexta and ya Ewrupay hatibe
hilbijartin. Di 2010 an de Stenbol b, ji ber v ev civat sal li wir
hate gerandin.
Imer Kalo: Pist derbasbna konfrans, nirxandina we bi
gelemper j re iye? bi taybet ji bo besdarbna we
wje ya kurd?.
Helm Ysiv: Bi gist, serboriyeke- ... Dmahk Rpel: 17
HELÎM YÛSIV
Nivskar kurd Helm Ysiv
di sala ( 1967 ) an de li bajar
Amd - Rojava y Kurdistan
- Sriy - ji dayik bye,
xwendina xwe ya destpkn ta
lse y li bajar Amd
qedandiye, xwendina xwe
ya bilind di kulja yasa y
( Hiqq ) - zanngeha Heleb
de kuta kiriye, lsans di yasa
y de bi destxistiye. Helm ji
sala ( 2000 ) de ji welat
kokiriye li Ewropa - welat
Almanya bi cih bye jiyana
xwe li wir didmne.
Ji bil berhemn w yn
apkir, w gellek nivs bi
ziman kurd e'reb di
rojname kovar malpern
enternet de wesandine hn
j diwsne, hin sano ji rokn
w hatine girtin, wek Komara
Dnan, Bidarvekirina Pozek,
Sol Ser, her weha wek
amedekar psksner di
bernameya Gava Syemn - ji
sala ( 2000 ) de - di Medya
TV, Mezopotamya TV, Roj TV
de dixebite. Malperek w ye
kesayet li ser enternet
heye: ( helim yusiv hel (http://www.helimyusiv.com) ).
NIVÎSKAR HELÎM YÛSIV
PISTÎ KONFRANSA PARLEMANA
NIVÎSKARÊN EWRUPAYÊ,,
HEVPEYVÎNEK
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
17
NIVÎSKAR HELÎM YÛSIV, HEVPEYVÎNEK ... Dmahk:
-giring nirxdar b. Ez dixwazim v yek j bjim, ku
besdarbna konfransn weha ji bo nivskarn Kurd mafeke
xwezay ye divab herdem r li ber kedkar wjevann
kurd vekir ba. Bi gotineke din, besdarbna min, yan ya
nivskarek kurd din, ne tistek seyr ecbe, ji ber ku awa
firens, ziman frens, wjeya frens heye wisa Kurd, ziman
wan wjeya wan j heye. awa Tirk, Ereb, Faris hene
wjeya wan heye, wisa Kurd wjeya wan j heye. Gelo ima
di hem qadn wjeya chan de nnern van zimanan, van
wjeyan hene, ima w yn kurdan tunebin. Mebesta min j ew
e ku rlibergirtina besdarbna nivskarn kurd di konfrans
komcivnn weha de neheqyeke mezine pala xwe dide
neheqiyn siyas drok yn ku li kurdan li welat wjeya
wan hatine kirin.
Di v konfrans de j, ber na mina Stenbol bi s rojan, van
derdorn tar hewildanin mezin kirin, da ku r li ber
besdarbna min j bigrin na min betal bikin, l di encam
de biserneketin.
Imer Kalo: Ger ku careke din konfransek bi v reng li
darbikeve, ji we were xwestin ku win ar nivskarn kurd
hilbijrin, d win k ji bo amedebna w hilbijrin, ji bo
i?.
Helm Ysiv: Di konfransn weha de, ew bixwe nivskarn
besdar hildibijrin. L, eger ji min b xwestin, ez b dudil
navn ar nivskarn kurd ji ar aliyn Kurdistan bidim, da ku
dmen rast y wjeya kurd ku li ar welatan ro t nivsandin
derkeve ps. Giringiya besdarbn ne di besdarbn bi xwe de
ye, ya giring ew e ku ew besdar r li ber wjeya kurd veke ku
cih xwe di nav wjeyn zimann din yn chan de, bigre.
Di v arov de, ez besdariy weke wesleya rlibervekirina
wjeya kurd di qada navnetewey de giring dibnim.
Weke mnak, di arova axavtinn me yn cara y de, min
bi giran ji wan derdorn tkildar re behsa tunebna pistgiriya
ji bo wergerandina wjeya miletn b dewlet dikir, bi taybet
Kurd. Derkete hol ku besdareke konfrans rzdar Alexandra
Bchler, bi alkariya derdorn kultr yn yektiya Ewrupay,
dixwaze nivskarn van miletn mna Kurd, Katalan, Bask
Amazx- Berber careke din li Stenbol bne cem hev v car
ji bo pistgiriya wergera wjeya zimann van miletan ji bo
zimann ewrupay.
W alak, weke atolyek di rojn 07-08/01/2011 an de, li
zanngeha Bilgi li Stenbol lidarbikeve. Eger asteng
dernekevin ez careke din, li gel hejmarek nivskarn Kurd
besdar v alakiy j bibim.
Ez bi hv me ku, ev alakiyn weha bibin destpka
pvajoyeke n ji bo wjeya kurd ku di hem qadn wjey de,
li chan cih xwe y layiq bigre.
Imer Kalo: Li gor sopandina min ji dezgehn ragihandina
kurd re, min dt ku pwist nedan konfrans besdariya
we!? Win i dibjin?.
Helm Ysiv: Li Bakur li Basr j, ku xwed apemeniyeke bi
bandorin, Ji bil festval alakiyn wjey huner yn ku ew
bixwe dikin, guh nadin tu alakiyn din. Festvaleke wjey li
Amed dibe, li Basr deng nade, yan j ku li Silmaniy
bibe, li Amed deng nade. apemeniya Kurd bi gist, ya
xwed bandor, di bin siya rxistinn kurdan yn siyas de
wesana xwe dikin. Derd kuln rxistin partiyn kurdan j
ewqas pir in, ku di apemeniya wan de, cih ne ji neyn li ser
wjeya kurd re, ne ji pirtka kurd re ne j ji alakiyn
nivskarn kurd re, heye. Tu rast dibj, ji bo min j balks b, ji
bil end malpern serbixwe yn ku ji hla kesan ve tne
birvebirin, kesek guh neda v mesel. Di hinek ajansn
neyan yn kurdan de j neya v alakiy weku
mezintirn alakiya wjey li chan belav b, l besdarbna
nivskarn Kurd bala kesek ji wan nekisandib. Dibe j ku
besdarbna wjeya kurd, yan nivskarn Kurd ji bo
birvebern v apemeniy ne tistek ewqas balks be.
Imer Kalo: Di baweriya we de, bi i teraz y chanbna
wje nivskar t pvan nirxandin?.
Helm Ysiv: Ji bo zelalkirina mijar ez dixwazim hinek bi
pas de vegerim ji v tgeh destpbikim. Tgeha wjeya
chan (Weltliteratur) cara yekem ji hla helbestvan, wergr
wesanger alman ristoph Martin Wieland (1733 - 1813 )
ve hate bikarann di 1827an de ji hla Johann Wolfgang
von Goethe, ( 1749 - 1832 ) ve, bi v wateya ku niha t
naskirin, wek wjeya ku snorn neteweyek derbas dike
dibe mal chan bi tevay, bi gewde b. Dema ku Goethe
behsa avakirina tgeha wjeya chan kir, welat w, di
nava end herm eyaletn bik de, parekir b.
Welatek bi nav Elmanyay tune b. Ew bi xwe
hemwelatiy welat Weimar b ku v dawiy, pist yektiya
bi hermin din re, bi nav Almanyaya federal hate naskirin.
Di w dem de, li kleka welat Goethe, bi her away
serdest ya frensiyan belav bib. Ji Soresa Frens ya 14
Trmeha 1789an bigre hetan bi avakirina komar
21.1.1793, hetan bi hatina Napolyon 9 rezbera 1799an
her wisa... Bi v hewildana xwe ya damezrandina wjeya
chan dixwest, li hember frensiyan, deriy chanbn li
ber wjeya elman veke bi awayek ku di v wjey de
aliy netewey y mirovah - navnetewey bne cem hev.
Anku hewildana damezrandina wjeya chan, ji bil
njenkirina wjey, xwe sipartib armancn siyas j. V
yek li pey w j Xelata Nobel, wek yek ji kiltn vekirina
deriy chanbna li ber wjey, bn cih rexnekirina gelek
lkolner xemxurn wjeya resen li seranser chan.
Wek mnak, mirov dibne, ku awa gelek ji van romann
wjeya chan, ji bil aliy xwe y wjey, bi nern ramann
xwediyn pilann wan navendn biryardar re dibin yek.
Wisa j maskeya wjeya chan li wan romann ku ew
dixwazin dikin yn ku dij raman fikrn wan li klek
dimnin.
Ev nay w watey ku hem romann wjeya chan
encama v lstika xwediyn biryaran bn, j bhtir ev
balkisandinek b ber bi palpista siyas ya tgeha wjeya
chan ve.
Wek tu dibn, ji roja roj de, chanbna wjey xwe
dispre pvann girday desthilatdariya li chan hza
w ya abor. Anku navenda biryar ev e. Îro biryara
chanbna wjevanek nikare ji dervey v navend b
dan. Her end carinan nivskar efrq be, yan j asyay be,
l dsa j biryar ne ji efrqyay ne j ji Asyay derdikevin.
Dmen bi gist ev e. Baweriya min j ew e ku chanbna
berhem, asta berhem ya wjey huner bi xwe
destnsan dike. L ev dtineke teyor ye km caran bi
pvann w navend re li hev t. ... Dmahk Rpel: 18
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
18
NIVÎSKAR HELÎM YÛSIV, HEVPEYVÎNEK ... Dmahk:
SEWAT, TIRS, TÎBÛN
Imer Kalo: Bihna sewat di romana we ya Soparto de heye.
Çiye roka w sewat di brwer ya we de?.
Helm Ysiv: Sobarto bi xwe romana sewatan e. Ji sewata
snema Amd bigre, hetan bi sewata girtgeha Hesek
hetan bi sewata dil Silman, kes sereke y roman. Wisa j
droka welat ku navnsana w Sobartoye droka sewat ariy
ye. roka Sobarto roka te ye, roka mine, roka her mirov
ye y ku Xwed l hatiye xezeb ew weke Kurd aniye
dinyay.
Imer Kalo: Gelo we xwestiye win tirsa di romana Tirsa B
Diran de ji kjan xwendevan re ravekin?.
Helm Ysiv: Min xwest ez navnsana tirs destnsan bikim.
Kjan xwendevan dibe bela bibe. Xwendevanek taybet di bala
min de tuneye. Ez ji bo xwe ji bo her kes dinvisnim. Ji nisk
ve, min dt ku sal di ser hatina mina Elmanyay re derbasbne
hna j ez ji w tirsa ku em li ser xwed bne, nehatime
rizgarkirin. Di ruh giyan xwe de, ez li sedemn v tirs, li
jder koka w geriyam. Ez daketim kraniya hest brannn
xwe hetan teqandina volkana tirs ya di roja 12 adara 2004
an de qewim, romana Tirsa b diran j encama v gerra
dijwar bi xwn b.
Imer Kalo: Gava ku dunya li ser Mas bibe golek miiq,
w ber xwe bide ku? Û d awa tbna xwe biskne jiyan
berdewam bike?.
Helm Ysiv: Mas law tent hezkirin ye. Di zarotiya xwe
de bi ten, di ser de, pist windakirina Rnas heval pismam
xwe, bi ten dimne, wisa j di saln dereng zuha yn temen
xwe de ber xwe dide tentiy. Tu dizan, roman li cem
derketina w ya Ewrupay diqede. Du sal di ser derketina
romana Mas re derbas bne heta niha ez nizanim b ew i
dike li ku maye. Dibe ku pist demek, ez careke din herim
serdana w ez w bi hev re behsa jiyana w ya Ewrupay
bikin. Em behsa jina kust ya li pey xwe histib bikin, wisa j
behsa tentiya ezel ebed ya mirov kurd. Bi kurtay ez j
bersiva v pirsa te mereq dikim. Ne ten weha, bawer bike,
min briya Mas kiriye.
Imer Kalo: Ji bil cih dem , cudah yn di navbera van
herdu navnsanan de ine? ( Welat ku ji bil lawir
xaynan tu kes nikare l bij ) ( Snor ku dil pere dike ).
Helm Ysiv: Rast e, her du yek navnsan in. Welat ku di
Sobarto de ten cih lawir xaynan l heye dikarin bas l
bijn, ew welat bi xwe ye, y ku snoran ew di dil Mas de, di
Gava ku Mas t dibin de, pere were kiriye. Dem cih tne
guhertin, l s ew s e, wisa j evn her ew evne ya xemgn
tky. Li v welat, her tist bi snore, ya rastir her tist snore.
Wan snoran di nav xwe de ten seke b snor kirine para me.
Me ji wan snorn xwnrij ten seke b snor qezenc kiriye.
Imer Kalo: Ibrahm Seydo Aydoxan nivsek rexney li ser
romana we ya Soparto nivsandib, w di rexne ya xwe
de guman kirib ku Soparto bi ziman kurd nehatibe
nivsandin, win li ser v yek i dibjin?.
Helm Ysiv: Ji bo v sasitiya xwe Ibrahm Seydo
Aydogan, bi emailek lborna xwe ji min xwest soz da ku
v agahiya xwe ya sas sererast bike. Di baweriya min de,
ev rexne, weku gelek rexneyn din yn li ser v roman,
xwe disprin tnegihistin kmbna agahiyn di derbar
hunera roman bi gist valahiya di war rexneya wjey ya
kurd de bi taybet. Weku mnak, eger hay I.Seydo j
hebya, w zanbya ku di rpel yekem y apa ereb ya
Sobarto de hatiye nivsandin ku ev roman ji kurd hatiye
wergerandin. W gav, w imzeya xwe li bin agahiyeke
wisa sas b bingeh j nexistibaya.
Imer Kalo: Win wek nivskarek kurd. Ês gazincn we
li welat i bn ta ku ber da welatn biyaniy? Win ne
posmanin li ser kokirina we ya ji welat?.
Helm Ysiv: Ês gazinca min bi xwe ji tunebna oksejna
jiyana nivskariy b. Ji n hatina cem muxaberatn
esker yn Heleb Amd bes Flestn li sam b.
Heta niha ku roj dibe pncsem saet dibe heft var, ew
kolana sar ya gumrik li hember cih muxaberatn esker
li taxa Siryan t bra min, sermeyeke ecb dikeve nava
min. Ry Eb filan pirsn w yn ecb yn li ser nivsn
min tn bra min. Her hefte i gotara min, i nivsa min, li
kuder belav dib, kopiy w li ser masa w ciwamr roja
pncsem li benda min b. Li bes Filestn li sam y
muheqiq carek dar di dest xwe de xist dev min ez
tehdd kirim: - Eger tu rastiy nebj, ez te daxnim jr - li
jr hebseke mezin heb - w dtina diya te li te bibe
hesret. Pist ez ji cem derketim, min biryar da ku li sna ew
dtina diya min li min bike hesret, ez v yek bikim min
kir. Bi rast j weha b. Dibe niha w muheqiq ez ji br
kiribim, dibe ku ev gef li sedn kesan xwaribe, ji bo w
kirineke rojane b wate be, l ji bo min signala
koberiyeke dijwar b. Di encam de, by ku xwediy w
dar hisk ku heta niha tama w li ser ziman mine, min
daxne jr min daxwaza w an c. Deh salin ku ez bi hesreta
dtina diya xwe bm. Aniha j, pist mirina w, d min
naskir ku w ew hesret bi min re here gor.
Ez li derketina xwe ya ji welt ne posman im, l ez ji ber
du tistan xemgn im. Yek j ew e ku daxwaza w xwediy
dar hisk pk hat, di klka ku diya min avn xwe li v
dinyaya gewrik girtin, ez ne li ber ser w bm. Ya din j ew
e ku deh saln li Ewrupay nikarbn w tehma tehliy, ya
w dar hisk, ji ser ziman min bibin.
Imer Kalo: Li ser wje ya ku li hinder derve y welat t
nivsandin. Di baweriya we de, i cudah di navbera wan
de heye?.
Helm Ysiv: Mirov nikare w cudahiya di navbera wjeya
ku li hundir welt ji derve t nivsandin destnsan bike, ji
ber ku wje ji ciyn cografk bhtir girday hundir
nivskar xwe ye. Carinan nivskarek ku li derve dij dikare
krahiya rews ji nivskarek ku li hundir dij tir zeft bike.
Carinan berevaj v yek j rast e. L, dibe ku wjeya li
derve b nivsandin rahije hilm bhneke n. Ji ber ku
gava nivskarek ji welt derdikeve dibe xwed meteryal
mijarin n, di war serboreya xwe ya jiyana rojane de. Bi v
away derbider dikare diruveke n cihrengiyek bide
wjeya nivskarn ku li derve dijn.
Imer Kalo: We bi ziman e'reb dest bi apkirina
berheman kir, ji bo i ne bi ziman kurd b destpka
we?.
Helm Ysiv: Min di temenek pir bik de dest bi
nivsandina rokan kirib. W ax zanebna mina Kurd
ya nivsk bi taybet ziman pexsan, tra nivsandina
rokeke njen di asteke bilind de,-... Dmahk Rpel: 19
Hijmar : 2 DILNAME 1-1-2011
NIVÎSKAR HELÎM YÛSIV, HEVPEYVÎNEK ... Dmahk:
-nedikir. Ji bil end pirtkn Cegerxwn yn helbestan tistek li ber dest me
tuneb. Ez behsa saln 1980- 83 dikim. Ji w ax de, mamostay min ziman
ereb y helbestvan Ceml Dar rokn min yeka yeka dixwendin ew ziman
wan ji min re sererast dikirin. Destpka min bi v away b. Ji w ax de nivsn
min bi kurd j hebn, l ji hla zimn de, pir lawaz bn. V dawiy, pist saln
not, bawer, hd hd, bi min re b ku d roka mina bi ziman kurd j, di
asta xwe ya wjey de, ne km rokn min yn ziman ereb ne. W gav, min
biryar da ku ez pirtka xwe ya rokan bi kurd biwesnim bi v away di 1996 an
de Mir ranazin bi kurd derket.
Imer Kalo: We gotarek li ser nivsandina bi zimann biyan di malpera
Diyarname de wesandib. Di nerna we de ji bo i nivskar ber xwe ji
ziman kurd dide zimann biyan, bi taybet nivskar rojava y Kurdistan?.
Helm Ysiv: B guman mijareke piral ye. Aliy w y siyas ew e ku nivsandina
bi ziman serdestan rehettire, dikare bhtir b xwendin, b belavkirin wisa j
qedir qmet bibne. Aliy civak dern - pskoloj y v mijar dikare bi
kompleksa xwebikdtin bnirxbna zimanek qedexe, birndar nay
xwendin bi gewde bibe. Aliy abor j berbiave ku ziman Kurd nebye jdera
qezencn abor bi gotina kolanan pere nake. Ji bil qelsbna rola dezgehn
kurdan hzn wan siyas, wisa j zordar ewisandina ferm ya li ser kurd.
Ji hleke din de j hinek nivskarn ku bi kurd nivsandin bi ser neketin. Yan j
dtina wan ew b ku w tu car di riya ziman kurd re nebin nivskarin serkeft,
mana xwe ya li pas xistin hist zimn. Ji wan wer ku bi ereb binvisnin ew
bibin nivskarin mezin. L, ji ber tunebna derfetan, w kurd nikaribe di qada
nivskariy de, wan bibe jor. Wek tu dibn mesele pir al ye tevliheve.
Imer Kalo: N y we y ku hn nehat ragihandin, ango ji berhem, proje,
alak yn we yn pseroj ine?.
Helm Ysiv: Di hundir sala 2011 an de, w pirtkeke mina rokan n derkeve.
Niha ez w pirtk ji bo ap amade dikim.
Imer Kalo: Ger ku mirov bbje hin rewsenbrn rojava y Kurdistan ber bi
bakur basr de ne. Ew li Amed Hewlr li i digerin? Û qamislo ji k re
histine?.
Helm Ysiv: Li gor sopandina min ji byeran re, wan Qamislo ji kesek re
nehistiye. Qamisloka wan di bin eng wan de, di aliy ep y snga wan de ye,
li her devera ku l digerin reng, deng bhna Qamislok belav dikin i li
paytexta Bakur Amed be, i li paytexta Basr Hewlr be, ew j paytexta xwe ya
Rojava bi xwe re digernin. Li ser dipeyivin, w didin naskirin derdn w tnin
bra zarokn snoran yn ji hevdr. Wje, tekst, nivsa wjey mna gihayek ye.
Xwediy w, y nivskar j neare ku w gihay bibe her devera ku tava rok,
oksejn bhna azadiy ava jiyan l heye, da ku ew giha kesk bimne,
neilmise nemre. Mesela gera nivskarn kurd yn rojavay j li Amed ev e,
wisa j li Hewlr.
Imer Kalo: Rewsenbrn me yn kurd li welatn biyan y, yn ku em wan
her yek li hinder welat ji xwe re wek welatek pistgir dibnin!!! Nakok
rexne yn di navbera wan de, carne dighe rade ya tewann ne yn sinc. Win
li ser v mijar i dibjin?.
Helm Ysiv: Div mirov hinek reyalst be. Tu nivskar di dinyay de, bi derketina
dervey welat xwe, ne biktir ne j mezintir dibe. Ev nivskarn kurd yn ku li
derve dijn, ew nivskar bi xwe ne yn ku heta duh li Qamislo, Efrn Koban
din dihatin. K li hundir i be, li derve j ew e. Pvan ten berhemdayne. Tu ji
hundir de nivskarek li derve mna welatek dibn, l dema ez ji derve de l
dinerim, dmen bi awayek din xuyan dike. Hinek nivskarn kurd bi derketina
derve re bi guhertina sert mercn jiyana biyaniy re gelek ji xisletn xwe yn
bas ku li welt peyda dibn, winda dikin ji hla sexs de dibin merivin din.
Berevaj v yek j heye. L ez tu cudahiyeke wisa mezin di navbera nivskar
rewsenbrn me yn miletn din de nabnim. Li cem miletn din, iqas
rewsenbr nivskarn wan cure cure pir reng pir ast in, li cem me j weha ye.
Imer Kalo: Gellek spas ji bo bersivn we, ger ku win dixwazin bersiveke
bpirs ji xwendevann ziman kurd re diyarkin, fermo?.
Helm Ysiv: Spas ji bo keda te j. Dilname li ser xr be. Bi hviya berdewamiya
di riya geskirina xwendin nivsandina bi v ziman me y birndar srn re. Ji
xwe min j ya dil xwe got. ( Daw ) - ( 20-12-2010 )
19
AZADÎ
Evdoy Heseno
evdoyeheseno@hotmail.com
( Koban )
Ez li benda te me
Di odak lal de
Bi ten pns
Dwar ramann min
Avadike..
Û bdengyek sw
Li semfoniya tenbna
Min ldide
* * * * * *
Ez li benda te me
Di sevek tar de
Ku w sev
Bi dasa xwe ya toj
Bejna mmn
Li hawr min diine...
* * * * * *
De were...
Bi bejna xwe ya nazik
Çavn demin min
Kilde...
Û ala xwesikbn
Li ser saxn dilm
Ti hilde...
Bes carek ten
Dest bi min de
Ku tirs sawr
Morikn di gerdena
Jna min de
Li hev parvenekin
Yan ciwaniya min
Bisk keziyn xwe
J nekin
* * * * * *
Ti zan
Ji bo te
Di ezman dil min de
Bi hezaran
Sitrk rijyan
Û li prg
Pjna te
Bi melyonan av
Westiyan
* * * * * *
L tev ku ti nehat
Bawer meke ti caran
Ku ez.....
Bibme lesgerek bazday
Di ser ( Evna te de )
DILNAME


YEKEMÎÎN
CAR LI
ROJHILATA
NAVÎN Û
QETER Ê YE
Qeter ( 14 ) USA ( 8 )
Pist dengdana endamn komte ya ( FIFA ) ji bo pswazkirina
World Cup a sal ( 2022 ), di roja pncsema ( 2-12-2010 ) an de,
welat Qeter di encam de biserket maf pswazkirin
bidestxist, ji welat USA bi zdetir ( 6 ) dengan vexwar.
Weha Qeter dibe yekemn welat di nav welatn e'reb
misilman rojhilata navn de, ku di drok de d World Cup
pswazbike!. Her weha Qeter bi dengin balks ji hem
welatn ku dixwestin World Cup a ( 2022 ) pswazbikin vexwar,
ji welatn: Ustiraliya Yaban Koriya Basr USA.
CLUB WORLD CUP
TÎMA ENTER MÎLAN
YÊ ÎTALÎ
LEHENGÊ ( 2010 ) YÊ
CUPA TÎMAN YA CÎHANÎ YE
Enter ( 3 ) ( 0 ) Mazemb
Pist ku di roja Sem ( 18-12-2010 ) an de, Tma
Enter Mlan y Îtal leheng cupa tmn ewrupa
y, ji Tma Mazemb y Konxol - leheng cupa
tmn efrqiya y li paytexta UAE Stada Zayid bi
( 3 ) golan vexwar, Enter b leheng sal ( 2010 ) y
cupa tman ya chan ( Club World Cup ).
Her weha lstikvan plgog y Kamron
navnetew Samwl Îto - ji Tma Enter wek bastirn
lstikvan di cupa tman ya chan de, ji aliy FIFA de
hate hilbijartin.
Hjyay gotin ye ku Tma Enter Mlan di hinder
sala ( 2010 ) an de pnc cupa leheng
qezenckirine! Ew j evin: 1- Cupa Tmn Îtaliya. 2-
Cupa Îtaliya. 3- Cupa Super ya Îtaliya. 4- Cupa
Lehengn Tman ya Ewrupa y. 5- Cupa Tman ya
Chan.
Ango Tma Enter Mlan Ten Cupa Super ya
Ewropa y sal ( 2010 ) nebiriye, ew j bi Tma
Etletko Madrd y Span re derda. Ger ku Enter
Super ya Ewrupa y j bidestxistiba, ew j dighist
Tma Barselona y Spasn di sal ( 2009 ) an de, ji
aliy qezenckirina hem cupa ( 6 ) yn di salek de.
Cupa leheng yn ku Tma Enter Mlan di droka
xwe de qezenckirine evin: 1- Cupa Tmn Îtaliya
( 18 ) caran. 2- Cupa Îtaliya ( 6 ) caran. 3- Cupa
Super ya Îtaliya ( 5 ) caran. 4- Cupa Lehengn
Tman ya Ewrupa y ( 3 ) caran. 5- Cupa Yektiya
Ewrupa ya Tman ( 3 ) caran. 6- Cupa Tman ya
Chan ( 1 ) car.
WORLD CUP 2018
YEKEMÎN
CAR LI
ROJHILATÊ
EWRUPA Û
RUSIA YE
Rusia ( 13 ) Spaniya + Purtugal ( 7 )
Di encama dengdana endamn komte ya ( FIFA ) ji bo
pswazkirina World Cup a sal ( 2018 ), di roja pncsema ( 2-
12-2010 ) an, di navbera welatn: Rusia Spaniya + Purtugal
Holenda + Belckiya Îngliz de, welat Rusia biserket maf
pswazkirin qezenckir, ji welatn Spaniya + Purtugal bi
zdetir ( 6 ) dengan vexwar, Rusiya b yekemn welat ji
rojhilat Ewrupa, ku di drok de d World Cup pswazbike!.
Xala her balks di dengdana li ser pswazkirina World Cup a
sal ( 2018 ), derketina Îngliz ji dengdana yekemn de b!.
2
1-1-2011

Mrxaz
2011-08-05, 06:50 PM
DILNAME3

ROMANA
JAN DOST
A NÛ*
Ez li areyek geriyam ku ez Kewser
hema meh du caran be j hevd bibnin.
Hesp isqeke bi tn li dil min likum b.
Cara yek b ku hestn wisa proz, xwes
bi tirs xweziyan re tkel dibnim. Evn b
ew, evneke gunehkar b. Ez dil ketibm
w keika kurd serbest talzan! Demeke
min a dirj li wan welatan nebuhurb j l
min d naskirib ku civaka serq bi tu ry
hevdtina mr jinek, yan xort keek
ku ne tistek hev bin, napejirne. Behane i
be j nabe, dixwaz bila frkirina Quran be
j nabe ku xortek li- ... Dmahk Rpel: 9
(( HISYARIYA KURDAN PISTÎ
ÇALDÊRAN Û MEM Û ZÎNA XANÎ
ÇÊ BÛYE )) (1925 2010 )
KOLANRÊS
Mehmd Badil
mbadili3@hotmail.com
( Hesek )
3
1-2-2011
Hevpeyvnek taybet ku hn nehatiye wesandin li gel rehmet Melle E'bdella
y Melle Resd Xerz. Melle E'bdella di hevpeyvn de li ser jiyan
berhemn xwe, dibistann kurd, siroveya dwana Cezr ya Melle
E'bdulselam Ziving, gellek babetn din diaxife: ... Dmahk Rpel: 19
Ber ku rok ji hlna xwe hil, ber ku rok trjn xwe
berde hinav kolan qels terkn dwar ruwn xelk
y westiyay, pjna kolanrs taxa me berbang bi xwe re
tevdida, rok siyar dikir, bi bdengiya bermalka xwe toz
gemara kolan rexryn persan, ya li ber dery
malan vedimalist dida hev, bi bihnek fireh xirecira
bhna bermayn xwarin qasil qutk sseyn vala
psy zarokn pik di bermla gemar de dicivandin,
er kolanrs taxa me, her sibeh ruw kolann me sip
dike, ji toz qirj paqij dike,- ... Dmahk Rpel: 5
Sahn Bekir Sorekl
shahinsorekli@hotmail.com
( Sydney )
KOBANÎ
Ger kesek bikaribya bi 100 salan pas ve
vegeriya ji ser kas Mistenr ber bi bakur
ve binihriya, heye ku va dmena li ps avn
xwe bidtiya: Li ser dest ep li bakur
Kaniya Mursid: rbareke di nav besine bi dar de
ber bi rojhilat di r de. Li ps xwe: end maln
Mikteley li pas Mikteley end max qubn
Kaniya Ereban ( nav Kobaniy y ferm ji v nav
diht: Kaniya Ereban; bi ereb = Ên-il-Ereb ). Li
aliy rast: Gund mezreyn Desta Sirc.
... Dmahk Rpel: 22
Firat Cewer*
firat.ceweri@comhem.se
( Stenbol )
Ceml sibeh z pir bi kf siyar b, xwe di
nava nivnan de bir an, bawisk, xwe
vezeland, d re xwe li ser pist dirj kir,
destn xwe xistin bin ser xwe li doh fikir.
Doh ji bo w girng b. Ya ku ew bi salan li
d b, doh qewim b. Bel, doh, li
braxaneya nzk stasyon, li ber bar,
gava w ji xwe re brayek xwestib xwe
dab ser kursiya girover bilind ya li ber
bar, avn w li quncika braxaney ya tar,
li xanimjineke ku kurk xwe avtib ser
pista kursiy bi xayiz bi tilkn xwe yn
zirav bi qedeha xwe- ... Dmahk Rpel: 17
BAQEK GULÊN SOR
HEVPEYVÎNEK LI GEL:
MEELE E'BDELLA YÊ MELLE
RESÎD Ê XERZÎ
ZAROKEK,, DÎÎROKEK Û DU ZIIMAN*
Helm Ysiv
helimyusiv@hotmail.com
( Almanya )
Ziman yekem, ziman d, y mal, y xwisik bira
zarokn cranan e.
Ziman duyem j y mamoste, pols, karmendn
dewlet muxaberat pirtkn proz e.
Qedera bindest serdestiy herdu zimanan ajotin
ber serek giran. Div yek hebe y din tunebe. Div
yek bibe deng erd ezmn y din, ne li erd ne li
ezmn, cih jiyan ji xwe re nebne. Div zimanek
bibe kujer qatil y din j di nav xwna birnn xwe
de bdeng bifetise bimre. ... Dmahk Rpel: 10
ROMANIVÎS JAN DOST
Û ROMANEK E NÛ
Jan Dost
jandost@hotmail.com
( Almanya )
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
2
LI SOPA DARWÊN
ÎNSAN Û
PÊSKETINA WÎ
Kan Çolbeg
rehwankurd1@hotmail.com
( Koban )
Tistine pir caran tne bra mirov, wek ku Însan ji kur hat?
Çawa gihiste me?. Ya ku Arkolocist dibjin, ji bndera vekolnn
xwe: Însan ber ( 2 ) melyon sal li basr Efrqya Esybya
dijiya, yekemn car di vekolann ku li w herm bn bi
rvebiriya lkolnvann Înglz wek Rmon Dart Lws Lk
hestiyn Însan yekem ( Astralopitecus ) hate dtin, v Însan
karib yekem tist ek ( Sleh ) bikira, l bi rengek b teknk
frbn.Term v Însan kinik b: ( 100 SM ), giraniya w: ( 30
KG ) ( Jin ).
Li d w torinn w hatin, yn ku hatin naskirin bi nav (
Homohabilis ), ev kesa li welat germ km av dijiya, hest
ser w vedigerin ( 2 ) melyon sal ( B.Z ), ek xwe ye nr
aw ji kevir eqmaq kevirn berem hatibn kirin, ji aliy
fzk de ji bav kal xwe pskettir b, bejna xwe: ( 150 S.M ),
ser xwe hinek guloberb, eniya xwe bi pasve vegeriyayb,
dev j bi psve b, dirann w mezin bn, nra hinek Lawir
dikir mit mol dixwar.
Homoariktos: Ber ( 1,5 ) melyon sal dijiya, yekemn car li
Endenosiya hate dtin, ji bav xwe dirjtirb, dirjiya w ( 150-
160 S.M ) b, mejiy w j mezintir b, ser w gulobertirb,
yekemn Însan b ji Efrqiya derket berve Asiya b, li
devern bi serma jiya.
Homosibyans: Însan ku andin dikir, gundn bik
avadikir, kik malkir, ji ( 6000 20000 sal B.Z ) dijiya, ek
tistn xwe yn nr bik psket bn, fzkiya xwe wek me
b, mtolociya xwe ji yn ber xwe pskettir b, nimj ji hinek
lawiran re dikir, wek: Gakf, Rov, Mar, hinekn din, sna
nimj taybet b, wek ku hate dtin li Sikir Ilihmer ( Til Temir )
li Ce'id li ser em Ferat nzk herma Koban. Li d
Homosibyans Homosibyanssibyans hat ta ku em hatin.
( 12-1-2011 )
Niyandirtal: Ber ( 100 )
hezar sal li rojhilat dijiya (
Efrn Sandar El-com ),
Însanek psketb di her
away de, fzk, teknk, ol,
hur**** term miriyan dikir.
Niyandirtal nrvanek xurt
jr b, agir nasdikir, di sikeft
kendalan de mala xwe
avadikir, dirjiya w ( 160
165 S.M ) b, karib xweza
di xiz**** xwe kira bi
rengek bas. L ya ku em li
ber disekinin di zincra
psketina Însan de, xeleka di
orta Niyandirtal
Homoariktos de,
Niyandirtal Homosibiyans
de wenda ye?.
NASNAMEYEK
Mehmd Derws*
Wergerandin ji Ereb:
Fadil Temo
Tomar bike!
Ez e'reb im
Û hejmara nasnameya min
Pnce hezar e
Û zarokn min hest in
Û neh wan ..
Pist havnek d bt
Ma tu dixeyid?
Tomar bike!
Ez e'reb im
Û kar dikim li gel hevaln
rncberiy
Di kevirgehek de
Û zarokn min hest in
Ez ji wan re
Nn kincan lnsk
Ji lat dertnim..
Û destandeyan
Ji deriy te pars nakim
Û bik nabim
Li ber serayn
esteneyn te
Ma tu dixeyid?
Tomar bike!
Ez e'reb im
Ez navek b pasnav im
Bnfereh im di welatek
Her iy t de
Bi hilneke hrs dij
Rehn min..
Ber zayna dem xwe
berdan
Û ber piskivna rojgaran
Û ber selv zeytn..
Û ber rabna gh
Bav min..
ji malbata gsin e
Ne ji serwern
malmezin ine
Û bapr min cotarek b
B so .. b binyad b!
Ez fr pozbilindiya roj
dikirim
Ber xwendina pirtkan
Û mala min, kulika
zrevanek ye
Ji darik sapan e
Ma te raz dike
payeya min?
Ez navek b pasnav im
Tomar bike!
Ez e'reb im
Û reng por min..
komirn e
Û reng avn min..
mor e
Û nsann min:
Li ser ser min
( e'gal )ek li
ser kolozek
Û lep min hisk e wek
lat
Xermsank dike y w
dipelne
Û navnsana min:
Ez ji gundek biteniy..
jibrby me
Kolann w b nav in
Û hem peyayn w..
li zev kevirgeh ne
Ma tu dixeyid?
Tomar bike
Ez e'reb im
Te hem rezn baprn
min
Talan kirin
Û erdek min cot dikir
Min hem kurn min
Û te tistek ji me re..
Û ji hem neviyn min re
nehist
Ji pv ev zinaran..
Ma desthilatdariya we
D bibiye .. weku hate
gotin!?
Dmek!
Tomar bike .. li ser
rpela yek
Ez ji xelk bzar nabim
Û ti kes talan nakim
L .. ku ez bir bibim
Gost zorker xwe ez
dixwim
Znhar .. znhar ..
ji birbna min
Û ji hrsbna min!!
* Mehmd Derws:
Mezintirn helbestvan
Filistniyan e
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
3
TERISA
SKANLAN
SAH A
ÇELENGIYA
AMERICA
SALA ( 2011 )
YE
Keika teze ngihist
Terisa Skanlan bi
temen ( 17 ) sal wek
saha elengiya America
- America Pagea Miss
- ji sal ( 2011 ) an re hat
hilbijartin.
Terisa ji herma
Nibraska ye,
sazbenda Piyano ye,
n xwendina xwe ya
lse y kuta kiriye.
Di droka psbirka
saha elengiya America
- ( 90 ) sal - ya ku di sal
( 1921 ) an de hatiye
damezirandin, ew
ktirn elenge ku taca
elengiya America
qezenc dike wek
xemlek dide ser xwe
p bejna xwe ya
bedew dixemlne!!!.
Terisa Skanlan bi v
serkeftin ( 50 ) hezar
dolar wek diyar bi
destxist, d wan
dolaran li xwendina xwe
ya bilind di zanngeh
de xerc bike.
Hjay gotin ye, ku
pvann hilbijartina
elengan di v psbirk
de ne ten bi elengiy
tte nirxandin, ew bi
behre lk sweyn
danstendin j tte
nirxandin.
ÇEND TEJ JII
FIRTENEYA DIL
Inayet Dko
dikoo@hotmail.com
( Almanya )
Ji ber Tentelziya te
Sasmay mam
matmay mam
Cinfirr bm
Yar ..
min ne hevoje deveran
min ne hurhutn keleman
bi kulm narim dirsan
* * * *
Bimale
Bejna min
ji xwe re bimale
ji ber trkevaniya avan
ji te re
dibim Ristem Zale
* * * *
Kesmniya dilan di payza
civil de
Dimixmixe
Peske, Vemale,
V gemar daskne
V bbextiy veinne
V agir biurisne
Van derdan bimale . De
paske
* * * *
Damarn henarn memikn
te
ji ber kelgiriya min
Civiln kizirin
L dsa ez li Kelepriya
digerim
* * * *
Gulm li min turrimin
dest li min pirpitn
dunya li min b zirsk
heyam li min b zirt
pra Kpiran pist xz
B mvana min
* * * *
Ji sing pintiyatiy vepekm
Ji kleya navgundiy
vegezm
Ji guvistina tulkan tevizm
Ji dost cranan j ez
verrism
Li dawiy bi her tist hesm
* * * *
Were Dlber hefsar dilan
Veengilne
Kembera zrn nk bi nk
Tu biqetne
Û ji nu ve
Ji yare xwe re kumek
veinne
* * * *
Xortek navgund
lihevket dernexn
Di riya yar de velst
Gotinin sekrok silot
ji Dlber re gotin
* * * *
Were yar
Te desta dil min ji xwe re
serriband
Belete,kewsan zir
ji xwe re te gihand
Di nav lepn te de
Bm sw macr Wan
Vemirm
Gemirm
Temirm
* * * *
Te got: lawooooooo
Were hembz
Guhdarke li Xell Xaz
Halm ne ma
Lv li min bne debaz
Nizanim xewn b , yan
xeyal b
Yan j Darek ji darn ilsaz
* * * *
Teska min sikest
Sorrn te bi min ve zemirn
Di nav lvan de xemirm
Dsa te soz ne da min
Kirtin bi dil min ket
Li min civiyan Hork ,
Binews Sewket
* * * *
Dndar bm, dndar bm
Çirtim bi min re ne ma
li sna Mertal duvtan
Hatim bi berger alepan
* * * *
Gurpin bi dil te ket
Lurpin bi avn te ket
Zurpin bi pjna te ket
Lvn min remik lal man
* * * *
Por zernim ez
Li hember Bekoyan ,
nandozan
Perifm
Ji ber Ewanan silifm
Çav li min bn
Kestel,nzmir
guhbeliya wan ne bes b
lihevketiy nav malan
Avtin pas pista min
* * * *
Bi nepirekan ez kustim
Bi loman ez kr kirim
Bi nandoziy ez xwarim
Dil li min kirin repas
* * * *
Pixtin hate min
Gurpisiy ez tirsandim
Por plikn min ji hev
vebn
Sewda li dil min ket

Bm pr
* * * *
Talan hawar
Li dest gobeka eniy
bn mvan
Û di sevek Sibat de
Bi Sngsng bi hev re
Ls bn
* * * *
Yar
Çima tu xwe vedidiz?
Te dil min lewitand
Te ziman min ilizand
Çima yar ?
Tu gunehn xwe bincil dik
Perspan pneyan li xwe
dik
* * * *
Ketim temar
Ne ma dilivim
Dillijim
Rih li min bn pejal
Dl li min b ye lal
Remtele mam
Pejmrde mam
L rcesne, ez mrim
* * * *
Tok bi stiy min xistin
Tevna xwe li darxistin
Gurrrnepas ji xwe re
gihandin
Û pirr ser j pekandin
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
4
YÛSIF BERAZÎ
' BÊBUHAR '
( 1931 2009 )
Azad Beraz
zaraaza@hotmail.com
( Reqqa )
Ysif kur E'l y Sxo ye, ps cwar bav kaln w bajar
Koban b, l pist fermana osmanyan bav kaln w n bakur
bajar Heleb li gund Tilcirc bi c war bn. Di sala (1931) de li
w gund ji dayik b, di sala (1949) an de j bar kirin li Minbic bi
cwar bn. Pist ses salan, ango di sala (1954) de hatin bajar
Ser Kaniy. Ber ku bibe helbestvan deng w gelek xwes b, li
tenbr biziq dixist bi heval dostn xwe re di civatn gelr de
stiran digotin. Stirann wek ku w got hew di sevbuhrk civatn
gelr de bn. Di w ax de tomarkirin tuneb.
Çroka w bi helbest re dr dirj e, ber di war stiran de, w ji
helbest hez kir, di rya dan standin re j re kar kir. Û
seyday nemir Cegerxwn nas kir, tkiliyn w p re xurt bn,
dvre tkiliyn w bi mamosta Resd Kurd re bn. W j hist ew
hn rzimana kurd bibe. Mele Srac Mele Resd hebn, gelekn
din j hebn, l nayn bra w, ew di rya van ciwamran re gelek
pirtk xwendin, mna Melay Cizr, Ehmed Xan, pirtkn li ser
plawaza, yn li ser droka kurd her weha pirtkn bi ziman
faris j.
Ji sala 1966-1979 de, i helbesta ku w dinivsand ji seyday
Cegerxwn re dibir da ku j re serrast bike.
W gelek helbest dane stranbjan, y ps hunermend Mehmd
E'zz Sakir b. Di sala (1967) de ew nas kir gelek helbest tev
awazan dane w, mna:
Hebs zindan, gotin awaz Bbuhar. Perwn, gotin Rncber
awaz Bbuhar. Rabe ji xew, gotin awaz Bbuhar. Snb rhan,
gotin awaz Bbuhar. Eman dilo, gotin awaz Bbuhar. Gulzar,
gotin awaz Bbuhar. Dil min her bi ahn e, gotin Bbuhar awaz
mamosta Mihemed E'l sakir. Srn tu cnara min , gotin Bbuhar
awaz M. E'l Sakir. Mehmd E'zz zgeha kurd li Bexday
stiran li wir tomarkirin.
Pist re Sed Gabar derket, hat cem w, helbest dan, ew j evin:
Ko min bar kir. Hat xwes buhar. B bext felek. Di tar da. Ew j
zgeha kurd li Bexday stiran tomar kirin.
Hunermend Mihemed Sxo j ew nas kir, gelek stiran dan w
j, mna: Hebs zindan, Ez bm ferar, Srn tu cnara min , Rabe
ji xew, Yar sekir, Pismamo, Seva tar, Day ( ez j bi c bim ),
Dayka dilovan, Eman eman, Çibkim bi can, Derdan i ez dil jar
kirim, Ko min bar kir, Welat welat, Gulzar, Eman dilo, Perwn
( gotin: Rncber - awaz: Bbuhar ), Kba Vtnam.
Û hindek stranbjin d j hene w helbest tev awazan daye wan,
wek Zubr Salih, Ceml sxo, Mistefa Xalid hwd.
Berhemn Bbuhar yn apkir:
1- Zindan helbest /1988. 2- Bang helbest / 1997. 3- Rapern
helbest /2002. 4- Serxwebn helbest / 2006. 5- psketin / helbest
( ji wesann Semakurd ) 2007.
Di ( 15/1/2009 ) ser mehdera xwe li bajar Ser Kan y - li
parzgeha Hisia Sriya.
NIVÎSKAR SALIH DEMÎCER Û
BERNAMEYA 'DOWN TOWN'
Bernameya Down Town ji welat Libnan, ji
amedekirin pskskirina nivskar Salih Demcer di
Kurdistan TV de her du hefteyan carek, roja În
katjimr ( 19:45 ) bi dema Hewlr t wesandin,
roja Sem y katjimr ( 11:50 ) t dbarekirin.
Down Town ronahiy dide ser alakiyn rewsenbr
wek aheng vestval sevbuhrkn huner wjey
yn ku li Libnan dibin, roleke bas di navbera
strk kesayetiyn e'reb yn xwed rol cemawer
kurd de dilze, ango ji alk de alakiyn e'reban li
Libnan bi cemawer kurd dide nasn, ji aliy din
de j dezgeheke ragihandina kurd wek Kurdistan TV
bi strk alakvann e'reb dide nasn.
Xeleka yekemn ji Down Town di Tebaxa sal (2009)
an de hate wesandin, ta v dem derdora ( 30
40 ) xelek b qutbn rawestandin bi rengek
berdewam j hatiye wesandin. Di her xelekek de
ar babet psks dibin, di her babetek de j s
mvan pswaz dibin, ango hijmara mvann w (200)
kes derbaskiriye.
Wek mnak ev hin kesayetiyn ku di Down Town de
hatine pskskirin: Sivan Perwer, Durd Leham
(Xewar), Cemal Silman, Szan Necmedn, Nr
Serf, Hisn Fehm, Wed'I Saf, Elsa, Wal Kifor,
hin wezrn libnan wek y rgihandin rewsenbriy.
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
5
KOLANRÊS ... Dmahk:
-ta radeyek ku nedihist ms bi xwe bi
bermayn xwarin sa bibin, imk ber wan j
siyardib.
Her sibeh dema ku Pswar di ser kar xwe,
y kolanrs li psya xwe didt, bi dilxwes silav
l dikir ks gemar dida dest w, ew j pirr
kfxwes dib, bi dilniyaz dibisir, dirann w
yn ku ji dy ixar tirumblan zer
reskerim bbn ji nv res lvn w ku car ji
hev vedizelyan beldibn, sumbl riha w ji kul
derd jiyan, ji toz raz rok ku bi dehn
salan ve di rskirina kolanan de buhirtiye,
reng xwe y cn wergirtib, dsa j bi w
silav re diiris wek xunava li ser ruw gulek
elmis.
kolanrs xwe bi v silav didt, bi hebna xwe
hest dib, ji xwe re digot :
" ev deh saln min ez li v tax dixebitim, ez
qirj gemara wan didim hev, ez razn wan
diparzim, rojek yek silav li min nekiriye, ten
ev zilam, xwed j raz be, mamosta Pswar,
b silav di ser min re derbas nabel axx.. ax
bes hema ne ev x tor min ba, l ez
ibikim.. nikarim .. nikarim, ku wilo nekim
nikarim bijm.."
Pswar j mirovek ji dil can mirove, grikek
mir li erd dibne dil w bi w disewite, ji
paqijy hez dike.
Carek ez li pey w dimesyam, ser w di ber
w de diaxiv:
" hahoo ev ne beserin, ev ne insanin, hema
hindik maye ku gemara wan tkeve quln av
me, em awa pskevin heee.., bes ka t' ji k
re bj, gava tu ji wan re dibj, tinazyn xwe
bi me dikin, dibjin te: "de here looo, tu dib
qey baqijbn li ser me maye.., yan bi ser me
ketiye..". Kuro hema va sagirtn min.. destn
xwe lihevdixe dibje: Di her ders de ez pnc
deqa li ser paqijy ji wan re diaxivim, gava ez
dibjim paqij, dev wan jihev dihere, avn
wan dibeliqe, dibe hrehra ken wan.. dib
qey tu ji wan re behsa gawirek yan tistek
biyan di jiyana wan de dike.. "
wilo digot dest xwe hildida ber xwe bi
virwir de dibir, wek yek bi xwe re ser bike. Ji
min j heye ku ew bi min re diaxive, ez ber bi w
de m min j pirs te i got..? Min ned hema
veciniq, got ne tistek, ne tistek.. bi lez
mesa xwe berdewam kir by ku li pirsa min
vegerne.
Silava Pswar di dil kolanrs de bi dilxwes
cih girtib, kolanrs j hd hd xwe nzk
Pswar dikir, tkilyn wan j roj bi roj xurt
dibn, her heftyek carek Pswar li ser rya
xwe pere dida w, carina sed, carina bst
pnc..tu dikar bje ser du - s salan bi v
reng p re dida distand.
Her car Pswar dihat mal ji jina xwe re
digot: Dsa ro min pnc werqe da y kolanrs,
yan sed..
Jina w j di ber xwe de diqiqi, di got w :
" aniha tu dn, gelo tu bi his xwe y, ez
nizanim te i di y kolanrs de ecibandiye.. " -
-Pswar li jina xwe vedigerand:
Ke feqre feqre.. bawer bike guneh
min p t.. tu dizan xr li feqra
dere..
W j l vedigerand:
"Feqrtiya w bi ser me ne ketye,
dvre ew li cem hikmet mexure
meya w j heye, ew sed wereq ku
tu dide w bide yek ku bi rast feqr be..
ne ev tl ha.."
Her end rojan, ev xirecir di navbera
Pswar jina w de lidardiket, ta
radeyek ku cran xelkn li hawr wan
bi qerebalixn wan dihisiyan .
Rojek cran li ser deng qerebalixa
Pswar jina w ve hatin, l kesek
nizanb ji bo i ser dikin, hineka digot
Pswar dil ketiye keeke din, hineka
digot jina w noye wek agira sore, hal
v feqr ji ber tuneye, hineka digot ev
zilam wek ava bin kay ye, dibjin
zewicye zarok w j ji ya din hene..
Pist qerebalix sarb, crann wan ew
lihevann, rab li hews prek li hlek
zilam li hlek rnistin, hn dizanin
rok preka pirrin, peyvek ji vir yek ji
wir, swir xwesdib, di guh hev de
dikirin pistepist, yek ji wan jinan nema
xwe girt, got: Aniha hn i di guh hev
de dikin pistepist, tistek heye bila em
tevde zanibin..
Tevda li hev dinern, sar disekinn,
yek ji wan got: Porkurno bi xwed
tistek heye l ez newrim bjim.. gelo
bi were j bye yan na..?!
Dsa li hev dinern l ceger nedikirin
ku ji hev re bjin, wek ku her yek ji wan
li xwe diket guman tist ku bi w re
dibe, gelo bi ya din re j dibe... bi v
reng di navbera guman pistepist
de roj ava .. her yek mala xwe,
ew peyv rok ma hisret di dil her
yek ji wan de .
Rojek dudo, sis, ar.. i gava Pswar
die kar xwe nema y kolanrs li ser
rya xwe dibne, di wan end rojan de
bhna kolann tax derketib, nemaze
dema ku ba radib, pel toz bhnek
ps li poz ruw mirov diket, bihna yek
ji ber w bhn diikiya .. roj bi roj
bhna w pistepist j gurr dib,
prek tax li hev gurx dibn, l
kesek raza xwe nedida ya din.. v
dawy zilam tax j li hev kombn, ji
hev re gotin div em areyek bikin,
tax b kolanrs nabe, em ji ber v
bhn genbn.. yek din l vegerand
got: Ma taxa me ten genye, ev welat
tev genbye.
Pswar j diponije bi mebesta
windabna kolanrs pirr mijle, her
car ji xwe re dibje i bela w ye..
ima nema xuyab.. gelo i hatiye ser
w..?
Di v nav de dtin ku tirumbla-
-gemar end kolanrs li pey
w ne bi kolana tax ketine
gemar j didin hev, Pswar bi
lez ber bi wan de reviya, pirsa
kolanrs tax ji wan kir, ewn
ha j yek nekirin dudo gotin :
Ç mala xaltka xwe.. Pswar j
ji dilpakiya xwe got wan gelo
hn dikarin mala xaltka w ps
min bikin..?!
Y dtir l vegerand: Birako
xuyaye tu ne li v dunyye, ji te
re dibje mala xaltka xwe..
yan nuha di zindan de xewna
stiyan kelsona dibne..
Pswar matmay ma, li ps
wan gj tews b, zindan,
stiyan, kelson.. mala xaltk..
nema dizan d i bike.. hema li
koma zilam tax vegeriya, ji
wan re got dibjin di zindan de
ye..
Çroka zindana kolanrs li tax
belav b, zarok jin mr tevde
tde diaxivn, ca her yek ji wan
ji xwe re rokek li ser digotin,
yek ji wan got hn dizanin
rojek ez derketim destav ber
limja sibeh, min dt y
kolanrs li ber pencereya mala
me rawestyaye, wek ku guhdar
dike, gava ku ez dtim xwe bi
rstin ve mijl kir, hema w
gav l ketim guman ku ev
mrik razek w heye.. yan
altaxe, yan j dest w
nepaqije
Yek din got tist ku ez
dizanim, y kolanrs du caran
zewic ye, l kurdndab.. zarok
ji w nedib, lewra herd jinn
w j xwe j berdan..
Yek dtir got bi rast ez roka
w bas dizanim, carek mirovek
ji hla w cih ku ber l
rnistb hat mala min, got:
"pismam ev kolanrs taxa we
bav min ew xwedkiriye, hn
temen w heyst sal b, me w li
berrya iyay Sengal dtib,
sw b, ne d ne bav, rab
bav min ew xwed kir, b wek
yek ji mal, ( car digot ez van
tista ji te re dibjim div ji dev
te dernekeve ), l bnamso
wek y tkeve arvan xwedy
xwe, carek dest avtib jina y
cran me, carek dya min ji
bav min re got: Ha wey ez her
sibeh cila ji ser tl bnim, tisk
xerb ecb ez dibnim, lawoo
derpy min yan navran
qetyaye, yan j ne xuyaye..
Rab bav min ew zewicand,
l pist- ... Dmahk Rpel: 6
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
6
KOLANRÊS ... Dmahk:
-du salan zarok ji wan re
neb, w jin xwe j berda..
pist re windab.. ta me naskir
ku li taxa we kolanrsty dike".
Bi rast min ev tist ji w mvan
li ser y kolanrs naskir, ji w
roj de min noq j vala dikr, min
zarok xwe j temnkirin ku div
bi topraxa w nekevin, min ne
guh diday ne silav l dikir.
Pswar j, ji ber van rokn ku
dihatin gotin hema dev w ji hev
b, dilsar di w civat de b
peyv liv rawestyay mab,
dil w dikir gurmn, lv w
ziwa bib, ruw w sor dib, sn
dib, zer dib, hema ji niskve
rab ber xwe da mal, bi r
de ji xwe re digot: Ez i ker im,
bi xwed ez ker im, ne ez bim
ne ew guhdana ku min bi y
kolanrs dikir, kolanrs lawoo,
zindan, stiyan, kelson, k bra
xwe dizya kelsona bike
lawooo, dizya delling jina bike
kuroo, wellehh w dunya
xerabibe, her dihere ber bi
xeraby ve die.. qey raste
bavo, y qirj xwe li qirj digire
.., na na ne wa ye, ev gotin ne
raste, imk pirr jhat b,
kolann tax dikirin wek zr
yahoo.. dsa li xwe vedigerand
digot: Gelo jina min hay w ji
roka w heb, le ima bi ser
ser min de dikir qerebalix.
Bi v reng roka y kolanrs li
tax tev belabb, ku kelson
derpy preka didizt sev
xwe bi temasekirina wan
dibuhirt, av xwe trdikir, dil
xwe p hnik dikir, agir
arezya xwe p ges dikir,
delleng sitiyan wek jina w b,
jiyana w b.
Kolanrs di wan s saln di
zindan de bor bpar bb ji
dtin hilma dellingan, jiyan li
ps av w resbib, bb wek
zarok tu w ji sr veke.
Rab rojek ji kerb xema di
hindir xwe de xerpis ser snga
yek hebs bi kulm phna
lxist, bi zor ew ha ji nav
destn w derxistin, pist re ew
avtin zindana tekane, btir cih
l teng b, dema firavn der l
vekirin, snka xwarin li ber
dann, bang dan deng j
nehat, y berder phnek lda
l liv j neb, gava xwest w ji
erd rake, dt ku derpkurt xwe
li qirika xwe gerandiye.
KOMCIVÎNA NAVNETEWÎ YA NIVÎSKAR Û
WERGER Û WESANGERAN LI STENBOL Ê
Komcivn ji aliy rxistina LAF "Literature across Frontiers" bi hevkariya Anatolialit
Ajans, hate lidarxistin.
Armanca alakiy ew b ku nivskarn miletn b dewlet bn cem hev bi hev re li
riyn pistgiriya wergerandin danasna wjeyn van zimann ne ferm bigerin. Ji bo
v yek nivskarn Bask, Katalan, Sam, Wels an Galler Irlend amade bn. Her
nivskarek-e besdaran behsa serboriya ziman xwe wjeya xwe li hember zimann
serdestan kirin, baldar li nivskarn Kurd j guhdar kirin.
Nivskarn Kurd j hem li ser rewsa her du zaravayn Kurd, kurman zazak,
hem j li ser rewsa kurdan ziman wan ya siyas axivn.
Komcivn weku "workshop" li zanngeha Bilgi li Stembol b. Nivskarn besdar
ev bn:
Amaia Gabantxo: Nivskara bask, behsa ziman wjeya welat Bask kir.
Ramon Farres: Nivskar katalan j behsa ziman wjeya Katalanan kir.
Her du nivskaran j bal kisandin ser w yek ku rewsa Bask Katalan j heta mirina
diktator Franko weke ya kurd a niha b.
Gabriel Rosenstock: Nivskar Irlend, bi awayek qerf hestiyar behsa tekosna
irlendiyan ya ji bo serxwebn azadiy kir, l pist ku serbixwebna xwe bidest xistin,
hema hema ziman xwe windakirin.
Francesca Rhydderch: ya Galler behsa ziman wels edtoriya kovara Script kir,
ya ku bi s zimanan ( Ingilz, firens elman ) wesan dike. Herwisa ev hejmara (36)
an taybet ji bo mijarn v komcivn hatiye veqetandin.
Brahim Tazaghart: y emazx ji Cezayir hatib behsa rewsa ziman emazx
wesann bi w ziman li Cezayir kir.
Vuokko Hirvonen: ya ziman Sam. Behsa qedera ziman milet xwe kir. Ev milet
di navbera ar dewletan de par ve bye ( Siwd Finlanda - Nerwc Rsya y ).
Tev dora ( 30 - 60 000 ) bi v ziman diaxivin, l tev wilo j ew ziman perwerdey ye
li Finlanda Siwd Nerwc.
Karolina Ryvolova: ya Çek, xwediya lkoln agahiyn berfireh li ser ziman
wjeya "Romanan" weku di nav xelkn me de Qerech tne binavkirin, bi dirj behsa
v mijar kir.
Ji nivskarn Kurd:
Rosan Lezgn, Deniz Gunduz Ihsan Espar behsa rewsa ziman kurd wjeya
bi zaravay zazak kirin. Perlementer nivskar Osman Ozelik bi awayek berfireh
behsa kirinn dewleta Tirk yn li dij kurd kir. Zana Farqn behsa kar xwe y dijwar
y amadekirina ferhenga kurd - tirk kir. Ronay Onen ku weke mamosteya kurd li
zanngeha Bilgi t naskirin behsa rewsa kurd li Bakur Turkiy kir. Sanogera Kurd
Berfn li ser rewsa kurdan sanoya wan rawestiya. Irfan Guler behsa kar xwe y
werger serboreya wergera ji ziman Gals kir. Suleyman Çelik behsa kovara
Nbuhar kir. Hasan Ozgunes weku nner rojnameya Azadiya Welat behsa zora li
ser kurd li ser rojnamevann kurd kir. Mezlm Dogan j ku ji Hewlr hatib behsa
kar bar instituya kelepora kurd ya li Hewlr kir. Helm Ysiv behsa wjeya ku di
nav snorn dewletn qedexekar re sn t kir.
Civn bi birvebirina Alexandra Bchler nnera LAF Dilek Akdemir Amy
Spangler xwediyn Anatolialit Ajans dibn.
Roja duyem j nivskar li s komikn bik hatin parvekirin. Mijarn ku hatin axavtin,
bi end xalan hatin destnsankirin. Ber var j besdaran berhemn xwe bi kurd,
katalan, bask, sam, romay, emazx irlend xwendin.
Hjay gotin ye ku piraniya van berhemn ku hatine xwendin w bi ingilz, elman
firens di kovara wjey Script de bne wesandin.
Di ( 7,8-01-2011 ) an de li
bajar Stenbol komcivna
navnetewey ya nivskar,
werger wesangeran ji
herma Ewrupay - Derya
Sp lidarket. Nivskar kurd
Helm Ysiv ew j yek ji
besdarn komcivn b, ji
bo pirsn rojnameya
Dilname ev agahiyn taybet
diyarkirin:
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
7
Mistefa Can
Werger amadekirin:
Salih KOBANÎ
kobani@spray.se
( Swd )
Bi haliy Xriy ve : eze a niha gullak berdim ser te,
ku tu nebj ka kea te li kuye. Xriy pir hz t de nemab
l dsa kar xwe kir tev birnn xwe, dev xwey tije xwn
dirann sikest, bi hem hza xwe, car d tife nav avn w
kir.
W lesger ber dabaney da haliy ep ji sng Xriye
b posman gulle berda. Xriye piek vepirtik, sist b, azad
b ji skencey. B ku ti tist bjin ji hevre, yan ji gundiyan
re, . hemiyan li hev nihr, kome ser hev bn, dane r.
Xriye ne mr b ku jiyana xwe ji bo azadiy pskes kir,
Xriye dayik b, tu zan iye dayik b ? Ne dre ku Xriy
nizanib azad iye, welat, maf jinan, maf mirovan, ..
iye, l bas dizanib ku kea w cegera w ye, dikare jiyana
xwe di ber zaroka xwe de deyn.
Kea Xriy nav w Nevn e, psmergeye, ez w nas
dikim, pist ku w roka kustina dayka xwe bihst gote min:
Ji niha pve ku ez pesn qehremanek yan qehremanek
bidim, ez nabjim ti car ew qehreman netirs wek mran
b eze bjim: Ew qehreman netirs wek dayikan b!! (
div mirov qehreman netirs be wek dayikan ).
MIN SERM E
Sal 1979 e, ez hevaln mine sinif em sinifa neh ne, li
dibistana (Rd Skola) li bajar Xuvd - li Swd, rojek ber
cejna bna Îsa, hem dilxwesin bi diyariyan, bilind
dikenine, arangiyan dikine, l ez ne di nav v tirsik de me,
tev ku cil (Baba Niwl) li min in, bi diya xwe re rawestiya
me, ji wan diyariy wan avteng (hasd) dibime, ez li
xwe dimeyzim li diya xwe dimeyizim . min d ku ez ji
ber diya xwe ve serm dikim!! Ne weke hem daykn d, ne
cil w weke wanin; daykn swdiyan b desmalin, por
xwe bi heft rengan kirine, saleke li ser ser w ye, wan cil
kin li xwe kirine piy wan rtin, diya min bi keras xeftan
e, hem dayik bi yek deng strana v cejn dikine ew
stran j nizan yekemn care diya min bi min re dte
dibistan, pist 24 salan, yekemn care ez ji ber w ve
serm dikim, ti car min ne dixwest bi min re wer dibistan
tev ku gellek caran girng b, hebna bav yan d diya min
hate sahiya bi dawkirina dibistana navn ya biray min,
gava ku xska min e mezin, sinif nehan bi daw kir, diya
min bi xwe re bir. Diya min bi cil kurd hat sahiy, ew bi
ten balks b; tev ku min wek zarokn swd cil sip li
xwe kiribn, tev ku min ji hemiyan xwestir distira, tev ku
deng min bilidtirn cwantirn b di nav heval min de,
min tim dixwest ez yek ji wan bim..
- ez d awa yek ji wan bim . ku dayika min bi desmal e,
keras xeftan bervanek e? dayika min nikare
tirumpl bajo, min bigihne cih fotbol weke dayikn
swd, nikare min fr ders min bike weke dayikn swd,
dayika min xwesik bi swd nizan. Dayka min di pk berf
de li ser belkon agir p dixist nan tr dipat. Carek
cranan xeber dane pols, gotin agir bi mala me dikevye, -
-pols komek agirkuj (tfa) hatin ber mala me dtin ku diya
min nn dipj, ser xwe hejandin, yek ji wan gote heval
xwe: Bi xwed ev jina dne!!! W ax ji serm, min got erdo
biire min bibe.
Diya min vaye . nasnameya mine, tev ku ez jrtirn bm li
dibistan, xwesiktirn xurttirn bm, Yassika ..... ew
cwantirn keika dibistan hevala min b, ewa ku dil her
kurek dibijiyay............
Ma ber i digre, ku heval sinifa min pir ji diya min hez
dikirin, ji ber ku w bane wan dikir ku xwarin bi me re li mal
bixun, xwarinn kudr yn dil mirov dibij wan, ew xwarinn
rengo rengo
- Bixun, bixun Frdik, Johan, Ptir bixun bila nos can b,
lalkn wan tije xwarin dikir, bi rast wan j hinde hez ji
xwarina diya min dikirin, ku dil wan nedixwest xwarin dest
diyn xwe bixun, xwarinn swd. Diya min xwarin dida wan
zanib, ku dayikn heval min yn swd, xwarin li mala
xwe nadin e min, ne j didine kesek d, ji hevaln zarok
xwe, gava ku min jre got: Yad .. dayika Frdrk, Ptir,
Johan, ticar ji min re ne gotine were xwarin bixwe. Di
bala diya min de, ku xwarin di maln swdiyan de nne.!!
Ew nizan ku dayk hevaln min ez dixistim hindir odeyek,
digotin ka ji xwe re v pirtk bixwne heta kur min
xwarin dixw !!!
Îro, ez bi rast ji ber xwe ve serm dikim, gava ku ez va tistna
tnime bra xwe, heta sinif neh j, min nikarib girngiya
diya xwe bipvim!!!
Ew end westiya di ber me de, gava ku em li gundbn,
bav min hatib Swd ji bo kar.
Çawa ew p re digihist tirskan bikeln ber ku bi nav
zeviyan, h em di xewda ne, ber ku ro hil, dest bi kar
xwey rojane bik.
Ku ro di ava ew divegeriya mal, div sv bikira, cil me li
ser kaniy bisustana, pistre mal bida hev, em di xew kirana,
bi xwe j ne diraket!!
Carne ber ez rakevim min bi diz li w guhdar dikir, ew li
ber Xwed digeriya: Xwedooo, ez di bext te de me, tu
hz bid min ku ez karibim xizmete zarok xwe kim, ku ez
karibim wan mezin bikim.
Ti car ji bo nefsa xwe li ber Xwed nedigeriya!! Ti car kifr,
yan gil bi xwed re nedikirin, ti car gazin nedikirin.
Wa l hatib ku em hest zarok li ber siya dwaran mezin
bibin, di nav toz gemar de, piyn nig me her birnbn,
h ku di keviran de lkevin, me pa li hev digerandin, dikir
top p dilst, li cih ftbol.
Em hatin Swd, py bav xwe ketin.
Tev ku li swd zehmetiyn abor nnin, tev ku dewlet di
gellek waran de alkariya hemwelatiyan dik, dest xwe di
ser mirovan re digr, dsa j diya min ti rihetiyeke berav
nedt; li cih argn, va firna li ser kehreb heye, sna ava
kaniy henef heye, cih odeyek pnc ode du sersok me
hene.
Rnistina diya min li siya malan axaftina bi jin gnd re
, sahiy gundane mezin n, bihevna jinan di pas ser
zarokan de, ya j ji bo mirskan , jiyana w di nav ar
dwaran deye, li gor pwstiyn me jiyana xwe dikir
Tist her bas ewe ku pnc ji me bne malbat, zarok
wan hene, 22 yan j 23 neviyn dayika min hene, ew bi me
neviyn xwe gellek serbilind sahnaz e..
Heya niha j min ji w re negotiye, ima min ew bi xwe re ne
dibire sahiyn dibistan, heye ku, sarma min ya her mezin
ne ji ber w ve ye, l serm ji w ye.
Çawa mirov ji dayikek re bj: Min ji ber te
desmala te ve fed dikir!! Ew diya ku tevahiya jiyana xwe
di ber me de sewitand. ... Dmahk Rpel: 8
DAYÎK BI ( D ) DEST PÊ DIKE !
Xelek ( 3 ) Daw
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
8
DAYÎK BI ( D ) DEST PÊ DIKE! ...
Dmahk:
Di radioy de!!!!
Day Tu niha min nabihs, ma ku tu
min bibhs j, tu nizan ez i dibjime ji
ber tu bi swd bas nizan.
Niha tu li gund , di nav ew mirovn
ku ji ber te ve serm nakin de, li gel
heval xwey zaroktiy, di nav gel xwe
de, mirovn xwe de, ew kesn ku
jiyana wan j wek jiyana te b, heye tu
ji wan re dibj, ku Te dest xwe ji min
sistine ji bo roka jin ann, heye ti ji
wan re dibj: Hema bila min zarok
Mistefa j bidtana, min ti tist d ji
Xwed nedixwest, heye j te pista xwe
dab w dara goz ye mezin, ewa di
nv gund de, hilma rhan ji aliy
iyan ve bi ser we ketib, tu ji wan re
dibj: Va Mistefay min y her ser
hisk di gund de, ser nerm by, neb
duktor .. l rojnamevan e, h ew j ne
xerabe, kar w j xerab bas bi rve
di, tev ku h jin ne naye.
Min kar xwe nekirib ez va tistan bi
gist bjim, bi kman ne li vir di radio
de, min dixwest bihlim di ser xwe de
cwantir bikim, tev w haw j va ez
dibjim e, tev ku di cihne de mirov bi
rast serm dik. Ma va ciha cih v
gotin b te kir?! L ez dixwazim ku ev
gotinn min bibin gul gha, bibiskifin li
her der, di ber keviran de nemnin,
kesk bibin, ges bibin li ber dil daykan,
ku li tevah chan bigerin, bibin pl
av, ber xwe bidin nemirin . Ez
dixwazim ji te re bjim day: Ez ji nv
dil xwe, bi hem heza xwe, ber, niha,
ta ku jiyan heb, EZ JI TE HEZ
DIKIM, b snor, l ez ti gotin dtir
nikarime peyda kim, ku karibin cih
xwe bigrin. L ez nikarim bdeng j
bimnim.
Ez b nan b xw me, eger ez
bdeng bimnim day. Hem raman,
gotin, evn, rbarn ava jiyan, deng
zengil kinistan, awaz ji mizgeftan,
despk daw ......... bi tevay ji te dest
p dikin li ba te bi daw dibin ....
Day. ( Daw )
Day ... t bra te,
w roj, gava min
tu dibir frogeh
(airport), ji bo te
verkime
Kurdistan, min ji te
re got: Heye ku ez
di radioya swed de
li ser te bi peyivim.
Te got: li ser min?!.
Kur min .. i tist
girng li ba min heye
ku tu li ser bi axiv,
di ku de?
XWE
SANSÛR
KIRIN
PÎROZ BE
DILNAME
Xell Misto
zarakobani@hotmail.com
( Koban )
Rojnameya Dilname di
demeke girng pwist de hat,
hinek xwendevan mijl bib bi
aloziya rewsa abor siyas
de, nameze li hindir welat,
Dilname b sedemek bingehn
ku xwedevan karibe tkliyn
xwe bi berhemn nivskarn
hja re avake bidomne, b
hevgirtinek girkek yekser di
navbera xwendevan
nivskarn mezin ku li derv
welat dijn, wek mamuste (
Sahn Bekir Sorekl Jan
Dost Helm Ysiv Pr
Rustem Salih Demcer
hineke din ). Dilname bi dil
germ xwes ji aliy gelek
rewsenbr rxistin
encmanan de hat
pswazkirin.
Dilname bi rast rojnameyek
rewsenbr ye serbixwe ye,
roman, rok, helbest, huner,
gotaran diafrne, ew yekeme li
hindir welat, ew li ser pelan j
eleng derdikeve, ne ten li
ser Net, helbet hinek
rojnameyn din j hene, l
ewana girdayne bi partiyn
siyas de, wek rojnameya
( Deng Neweroz ).
Dilname dide nasn ku
rewsnbr kurd kare rolek
girng billze, ne ten partiyn
siyas, ev j gavek girng li
pse di v war de.
Roj bi roj xwendevan
nivskarn Dilname pirdibin, ez
j yek ji wan xwendevananim.
Ez bi hvme ku ev rojname
rojnamegir bi tevde, bi
serbest azad were
belavkirin qeblkirin ji aliy
sriy ve. Ez proz dikim
Dilname ku karib van
pnsan topke ji
xendevanan re wan li hev
bicivne, em nameyn diln
wan bixwnin.
JI GORISTANAN
GORA
Hunermend Hesen Zrek
( 1921 - 1972 )
LI BAJARÊ BOKAN
Ev wne ya gora hunermend kurd y
navdar nemir Hesen Zrek e, li bajar Bokan
- Rojhilat kurdistana - Iran ye.
Karkatoreke karkatorst: Inayet Dko
Tabloyeke hunermend:
Mihemed Seyda
mihemedseyda@hotmail.com
( Swd )
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
Ji niskve, deng w y nazik daw li tevizna
dil min an mna ku w xwesteka min
xwendibe got:
- Tu bixwaz ez te fr axaftina heleb
bikim!
* * *
Finasn jinn serq seyr in! Gava dil wan
bixwaze dikarin maran bireqisnin, dikarin
sxan ji r dernin weliyan bikisnin nav
seqn xwe. Jin li ku bin dikarin mran
bixapnin l jinn serq di v huner de hosta
ne. Kewser j ne bes hosta b, l ew
dikarib dersan bide Ibls bi xwe j.
Dema ku Kewser ji min re qala Pietroy
venedk kir ku awa ew fr zimn kiriye,
dev min pist guh min. Bi w hley bi
xwe j ez ajotibm dersn xwe.
W got ku bav diya w kal prek in kor
in, loma j ez dikarim xwe bi ebayeke jinan
rapim btirs dema ku dibe qieqia roja
nvro ber xwe bidim mala wan a ku ne dr
xan b. Wisa kes d bi min nehese. Min j,
min ku meya awirn w bisirna w ya
watenenas ez serxwes kiribm bi ya w kir.
Min h nepirs ku ev tevegereke ziyandar e
dikare ser min tde here, min nepirs ku
encama karek wisa dikare bibe daw ji jiyana
min re, ji xewna bexteweriy re, dikare bibe
kra ku berx bextewriy p serj bibe, ez bi
rast asiq bbm min nema ber xwe didt.
Roj dema ku w ji min re bi nav kiribn,
min li koseyek xal ebayeke res avtze ser
xwe, ji ser heta bin nigan ez hatime vesartin
min ber xwe da mala w. Dil min bi
gavn min n lezok tirsok re dikire gupn
heta ez gihame ber deriy mala w min du
caran l da.
W der vekir ez derbas kirim odeyek di
dawiya hews de.
Dema em derbas w odey bn min ew
ebaya res ji ser xwe seqitand, ez di xwdan
de mabm. W j desmala xwe dan por
w bi ser navmiln w de mna seveke
zivistan herik got: Dopo ci si siede3 .
Me dest p kir em bi tal axivn, l w got:
wisa tu fr ziman nab, ten wek ez dibjim
bibje. Û dest p kir. Hevoka yekem ku ez
fr w bm j : bihibbek mot b4.
Roja ps, pist ku ders qediya, Kewser hat
destn xwe li newqa min gerand. Dil min
dikire pirtepirt. Dev xwe bi awayek mist
bijandin nz dev min kir ez ma kirim.
Ez t, ez min jin di jiyana xwe de tehm
nekiribn ketim ser singa w ya esmer me
hevd li w xaniy bik gevizand.
* * *
___________________________________
1 Bi latn ye yan: ez ji te hez dikim.
2 Bi tal ye yan: ez j ji te hezdikim.
3 Bi tal ye yan: kerem bike rne.
4 Bi ereb ye:Heta mirin ji te hez dikim.
* Destr ji bo kes tune ye ku v bes romana
romanivs Jan Dost biwesne.
9
BESEK JI ROMANA JAN DOST A NÛ
... Dmahk:
-rex keeke biyan rne. Digotin ku nr
myek li ku hevd bi ten bibnim, d seytan
kes syemn be di w civn de! Çend roj
derbas bn by ku avn min bi Kewser
bikevin. Min ji xwe re di xeyal xwe de
hevdtin pk diann. Daw min biryar da ku
awa w bibnim d hestn xwe jre bibjim
awa be ez di riya w re xwe fr axaftina
helebiyan bikim.
Roja heftan dsa hate xan! V car bi ten
b trikek hinne end guldestn
yasemnan p re bn. Min ji avn xwe bawer
nekir bi lez daketim jr. Pr kaln ermen,
Wans Zara xwe dabn bin siya dareke
purteqal tir dixwarin. Xirecira bazirganan
b, hin derdiketin hin j ji bajr dihatin. Ji vir
de silavek ji wir de bisirnek heta ez gihame
nzk Kewser. Min xeyal dikir ku her kesn li
hewsa xan deng gupegupa dil min
dibihzin bi raza dil min dizanin loma j heta
ji min hat min hewl da ku hestn min n dern
di ry min de nedin der. Bi w tevliheviya
rh ez hatim li rex Kewser rawestiyam.
Kirasek sal hind y sn ezman gulhr l
b. Kirasek fereh b ku dest newal evraz
nisviyn las w vesartib. Desmaleke
etles zer sadereng j por w nuxumandib,
l tu tist nikarb awir wan cavn dirrinde
vesre. Bi fediya asiqek rewal nhat ez ber
bi w ve m. Heta w gav j ji min re bas ne
zelal b ka hestn min bijandina w keik ne
yan j evneke rast in! Ji xwe destpka her
evnek j dilbijn e ber ku bibe dilbirijn. Him
dil min dibijiyay him j dibirij. Ez di navbera
hestin dn de disewitm l cesareta min a ku
evndar dikare w bide kes her tirsonek j
alkariya min kir hema min yekser jre got:
- Te amo1.
Tist ku ez behitandim ew b ku Kewser
nebehit. Ne mna keeke nhat ku cara
yekem gotina cantezn Ez ji te hez dikim
dibihze. Min ps texmn kir ku w ji min fm
nekir yan j nebihst. Ez hinek bdeng mam,
mna nrvanek di kozika xwe de cav li
nr ketiye b awa ber bi xefka veday de
die wisa henasqut mam, l w, w nra ku
nrvan xwe da ber tr kevanan ez
veciniqandim:
- Ti amo anche io2.
Bi v gotina xwe re j bisirneke watenenas
kisande ser lvn xwe awirn xwe ji avn
min nema birrn. W bisirna srn gelek rezn
razn razay di xeyal min de siyar kirin. Ez ji
bisirna w tgihstim ku ev keik d karibe
bexteweriya ku ez li pey w heta van welatan
hatime, bike para min. Wisa j ez ji awirn w
tgihstim ku ew dikare jiyana min serobin
hev j bike min pxwas di dojeheke ji stiriyan
de bimesne. Tirs sadiy xwe li hev alandin
bne hestek tkel dil min dane ber xwe
ew tevizandin.
EY NETEWA
BINDEST !
Feqr Ehmed
feqir1@googlemail.com
( Almanya )
Ey netewa bindest pirr
bar giran
Werin bigrin destn hev
wek biran
Her kes diin hv, sitrk
deran
Em mane reben, bindest
talan!
Li chan carek tev rabin
ser xwe
Bi zanebn bikin kar
bar xwe
Bidin hev, mil destan, dil
can
Dijminan zar derxin ji
war xwe!
Wek moryan bikin xebat
lebat
Hember dijminan bibin
hz lat
Tevger da en, tektk
psva n
Ko rizgarkin ji dest dijmin
welat!
Ko nekin tektk, en yek
destr
Bindest dijmin da bib tar
hr
Her kes werin li ser te
bidin dar
Nema tu netew nema
bik kar!
Tu may serpeze, bindest
reben
Mal tunene, ne hz heye
ne dzen
Rabin ser xwe li chan
bide deng
Bi tkosn, eme bimrin
yan hebn!
Ey Feqr`no, rabin rista
xwe kin
Ala rengn bi ser xwe da li
bakin
Di chan da, em j hene
yek netew
Bi njen komara xwe
peydakin!
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
10
MADEM TU
NAXWAZÎ!
Demhat Drik
demhatderiki@hotmail.com
( Duhok )
Min gul nedizn, di kenn
derewn de neand
buharn xelk li ser pista
hespn zivstan
bi sr bager nekust!
Min tabloyn dil dildaran yn
vir wir
di meyxann lasforsiy de, ji
kekan nexist
firdana kevokan li asmann
rgesiy
di nexseya parekirin de
nefetisand!
Min besrna dergsan li ser
hestn xwe talan nekir
gora ducaniya di ajoyan de
nekola!
Na, min guh, poz, temenn
buhar li welat cemed
psks sifra gurn bir nekir!
Ew, ne ez im!
Ne nav min e!
Ez k me?!
Dema roj, ji dil qamn xwe
diavt
kenn zarokan li ser dika gulan
strkn asman li dora heyv
ges dikirin sev
li ber awaza eman diherik
sahiya jivann zeriyan!..eha ew
ez im!
Dema ramsann dilopn
xwehdan ji eniyan dirj
xak dibn, dil bi zrgenim
dixemil deng das tirpanan
li ber strana jn
distarandin!..eha ew ez im!
Ew ez im, di paxila min de
bilbilan destana evn diyar
ayendey dikir!
L tu, zivstanxwaz!
Madem tu naxwaz buhar, de
bila her der bibe tofan,
Da jiyan bibe gulbuhar!
Ziman yekem, ziman giyan, y
hestan, y jineke nexwesik birndar e.
Ziman duyem, ziman dibistan
zanngehan, y aqil mej ye, y dewleta
xwesik e.
Ew zarok ses sal mezin bib. Di
dibistan zanngehan de, bi ziman
dewleta xwesik pirtk, rojname kovar
dixwarin. Di nav salan de b, myn
sip hd hd diketin nav por dil w. Ji
bo agir sewatn can xwe sivik bike,
ber bi rpeln sp de dibeziya ryn
wan res dikirin. Çrokn ziman qedexe,
evna qedexe jiyana qedexe
dinvisandin. Bi hibrek ku reng xwe ji
resayiya sev girtib, her sev dinvisand
bi roj j radiza. Ne hewcedar ronahiya
roj b. Xwe dida ber ronahiya agir ku di
giyan w de daday mab. Dawiya
seveke zivistan, xwe li ser erd
dirjkirib dinvisand. Diya w di ser
ser w re sekin j pirs:
-Tu i dinvisn lawo?
Ji nisk ve naskir ku ew bixwne j, w
diya w nizanibe i nivsandiye. Ew cara
duyem b ku di jiyana xwe de vediciniqe
di nav mija matmayn de dimne. Bi
dilek sikest li ry diya xwe ner ji xwe
sermkir.
Di shsaliya xwe de naskir ku bi
mifteyeke sas dixwaze deriy giyan xwe
veke naskir ku w ji ses saliya xwe de
ew mifte wendakiriye.
.
Mna zarokek ses sal ku diya xwe
wendakiribe ji n ve bibne, roja din, ew
mr sikest vegeriya ber dest diya xwe.
Mifta deriy jiyan ji dest w girt. Dest
w makir bi avek, ji qehran re,
digiriya bi avn din j, ji kfan re,
dikeniya.
Ew giriy w y dirj ew ken w y
bilind, bn tp, bn peyv wisa j bn
rok roman.
Bel, ew mr sikest y ku heta niha bi
dil w zarok ses sal dinvisne ez im.

Sibe, li heman bajar li heman welat
ku ez j tm, w zarokek din bibe ses
sal. W malbata w j bixwaze ku bie
bixwne mezin bibe.
W dsa ziman xwe y birndar li mal
bihle bi ziman mamosteyan veciniqe
di nav mija matmayn de bimne.
Tirsa min ew e ku pist il sal, kurdek
din b, li hember we bisekine ji wer e
qala kustina miroveke bi nav ziman d
bike.

* Ev nivs di roja duyem ji Komcivna
Navnetewey ya Nivskar, Werger,
Wesangeran li herma Ewrupa - Derya Sp
de li Stenbol di (08.01.2011) an de hate
pskskirin.
ZAROKEK, DÎROKEK Û DU
ZIMAN* ... Dmahk:
Qedera min j ew b, bi hatina mina
dinyay re bibnim ku, ev ziman tev li
birnn xwe yn xedar liberxwe dide, ew
ziman bixwe ye, ew ku diya min, hna di
dergs de, ez p dilorandim.
Em, zarokn w ziman birndarby,
dereng be j, ber mirineke erzan, bi
hewara w ve hatin.
Vaye bi w ziman, ez roka mirin
jiyana giyan miletek ji niskve xwe dt
ku, bi xiyaneta drokeke kor bi krn
Cografyayeke sergijik, di nav penn ar
dewletn hov de, hatiye pervekirin,
dibjim.
Ev roka ku min vedigerne ber xefka
zarotiya min, bi jkirina ziman zarokek
destpdike bi andina zimanek din di
dev de mejiyek din di ser de giyanek
din di las de, rok gewde digre bi
rasthatina li dwarek as ji dwarn
tunebna derfetn bihevrejiyan bidaw
dibe.
Ew zarok, dre dibe nivskarek b
dewlet, teyrek b bask du lingn b erd.
Ew zarok ku dewlet bi hem hz
leskern xwe l civiyabn, da ku w lal
bikin, ez bm.
Dewlet bi hem hzn xwe yn zuhakirin
lalbn vaye dara ziman min kesk dibe.
Qedexekirin lal e, zuha ye, b wijdan
xav e.
Ziman her dayikek, gihayek e,
xwesikbnek e, diyariyeke Xwed ye ku
nikare b redkirin.
..
Ew cara yekem b, ku di ses saliya xwe
de, ew zarok ji mal derdikeve li
dwarek as rast t. Bav w bi dest w
girtib, biray w y mezin, ji bo werger,
dab benda xwe di ber bi kelehn
ziman duyem de. Bav w dixwest nav
w di dibistana bajr de qeyd bike. Ji nisk
ve xwe dt ku li ber karmendek bi taxime
bi zimanek ku tnagihje dipeyive. Wisa
biray w j bi heman ziman bi y karmend
re diaxiv. W zarok dizanb ku nav w
t gotin tistin li derdora w diqewimin, l
nizanb i t gotin.
Ew klkn ku di mala dewlet de
qedandin ser giyan w xistibn nav
veciniqandin matmayneke mijok de. P
re j di dil w y biik sade de tistek
disewit. Li derdor j bhna mirinek,
pjna snek deng ivkeke kust
tevlihev dibn ber bi ezmn de difriyan.
Ew zarok ses sal, y veciniq matmay
ez bm.
Ew bajar, Amd b.
Ew bhna ku nay jibrkirin, bhna
qedexekirina ziman dayika min b.
Ew ivka kust j, dil min b.
.
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
KURTEDÎÎROKA ENSTÎÎTUYA KURD ÎÎ
YA STENBOL Ê
Çavkan: Miraz Ron
DAMEZIRÎN
1- Ramana damezirandina Ensttuya Kurd ya Stenbol, ji
danezana avakirina Navenda Çand ya Mezopotamyay (NÇM)
derket, ku li heman bajar di sala 1991' de hatib avakirin. Di
danezana NÇM' de, warn alakiyan n v saziy wek huner,
and zanst hatibn amajekirin. Pist damezirana NÇM', ev
her s bes hatin pkann bi besdariyn berfireh dest bi xebatan
hatin kirin. L bel, bi zdebna xebatan, hewcedariyn n xwe
dan xuyakirin. Bi v yek re, ramana ku div besa zanst wek
ensttu xwe bi r bixe serdest b. Di pey avakirina NÇM' bi qas
(8) mehan bi sn de, serok damezirner NÇM' Đbrahim
Grbz, ev hizir ramana xwe ji hevaln xwe yn xebat yn
NÇM' re got: NÇM tr me nake... Div em besa zanst ya
NÇM' wek Ensttuya Kurd rkxist bikin. Êd pwst e ku
ensttuyeke Kurdan j hebe. NÇM, div li ser xebatn and
hener raweste bi giran bala xwe berde ser van waran...
Grbz, pist re ev ramana xwe ji kesatiyn naskir yn Kurdan
wek Feq Huseyn, Cemsd Bender, Abdurrahman Durre, Musa
Anter Yasar Kaya re vekir. Hema bibje tevan bi kfxwes
nzikay li v projey kirin dan xuyakirin ku w pistgir l bikin
t de j cih bistnin. Di dawiy de biryara birxistina v pesniyaz
hate dayn.
Du gelsn sereke li psiya damezirandina ensttuy bn ku
div bihatana areserkirin; pkanna binyata qann ya ensttuy
bi awayek berfireh tevlkirina ronakbr lkolnern Kurd ku
her yek ji wan li devereke welt bn. Di destpk de biryar hat
girtin ku ensttu di nav aroveya peymana sirketa NÇM' de b
kirin; xala ( 39 ) a sirket derfet dida v yek.
Rewabna wan li aliyek, bi awayek qann ji avakirina
yekneyn lgern, civatn zanst ensttuyan re wek din r
tune b, ten dikarib di binyata sirketan de ev tist bibna. Ji
ber ku di mewzata Wezriya Perwerdehiya Netewey de ji bo
ensttuyan palpisteke qann ya cih taybet nn b.
Dor hatib ser kar xebata avakirina ensttuy. Digel mercn
zor dijwar ( ku her roj 5 -10 kustinn kiryar nediyar dihatin kirin,
li navroj li ber avan bpirs pirsyar mirov dihatin kustin, di
rpeln rojnameyan de her roj neya valakirina gundek n cih
digirt, rews rewseke wel b ku rewsenbrn me j bhizr dikir ),
fikra avakirina ensttuyeke Kurd helecaneke mezin dikir ev
ramana han digihste ku der, li w der eleqeyeke mezin
dib. Dawiya dawn, di encama dan stendinan de biryar hat
girtin ku, ji bo damezirandina ensttuy di nav xwe de gotbj
bikin, civnek b lidarxistin rewsenbr zanyarn Kurd n li
der Stenbol j besdar l bikin.
2- Organzasyona civna li Rojda Restorant, ku roja ( 5' Adara
1992'yan ) li Etlera Stenbol pk hatib, Đbrahim Grbz Feq
Huseyn Sağnı girtib ser xwe, l gelek endamn desteya
rveberiya NÇM' xebatkarn w j bi awayek alak di nav
xebat de cih girtibn.
11
Serok NÇM' Đbrahim Grbz axaftina vekirina v
civn kir, ku bi qand ( 40 ) rewsenbr, nivskar zanyar ji
cihn cuda yn Tirkiyey hatibn tev w bbn. Grbz
hewcetiya ensttuyek destnsan kir psniyaz kir ku
desteya damezirneran b sazkirin. Pist axaftina vekirin
ji bo ku civn bi r ve bibe, Yasar Kaya wek serok
danisn hat hilbijartin. Besdar genges nqaseke tr
berdar pk ann. Li vir daxwazaka ku div ensttu di bin
bane zanngehek de b kirin j hate kirin; l bel ( bi
taybet li ser gotinn Đsmail Besiki ku dida xuyakirin
mkaneke wiha di sstema unversteyan de nn e ), li ser
fikra ku div ensttu serbixwe be lihevhatinek b.
Di doman pvajoya damezirna Ensttuya Kurd ya
Stenbol de, ev xwarina li Rojda Restorant ku di ( 5'
Adara 1992'yan ) de pk hatıb, xwed girngiyeke drok
ye. Li jor serok damezirner NÇM' Đbrahim Grbz
gotarek psks vexwendiyan dike.
Di encama civn de, bi tevahiya dengan ji bo desteya
damezirneran ku ji ( 8 ) kesan dihate p Đsmail Besiki,
Musa Anter, Đbrahim Grbz, Feq Huseyn sağnı, Yasar
Kaya, Abdurrahman Durre, Cemsd Bender Suleyman
Đmamoğlu hatin hilbijartin. Dsa bi tevahiyan dengan Đsmail
Besiki - ligel ku ji v yek re ne xwezyar b - wek serok
desteya damezirneran hat bijartin.
Ed dest p hatib kirin, digel ku derfet j pir km bn, li
Nsantasiya Stenbol li ser 'Rumeli Caddesi'y dareyek
hate kirkirin. Ji bo roja vekirin j, ( 18'e Avrla 1992'yan )
hatib kifskirin. Hem ji kesn li derve hem j yn li hundir
re, bi sedan vexwendname hatin sandin.
Di pey keft lefteke giran fedakarane de, pist ku
desteya damezirneran xuya bb, bi meh nvek hem
amadehiyn ji bo vekirin temam bbn. ( Resem 1992-
Avrl 1992 ).
3- VEBÛN
Ensttuya Kurd ya Stenbol, roja (18' Avrla 1992'yan),
sa'et di ( 13.30'y ) de veb. Merasma vekirin, ligel
girseyeke bos vexwendiyn ku hin j ji dervey welt
hatibn gazkirin wek Prof. Îsmet Serf Wanl, Prof. Cell
Cell, Prof. Ordxan Cell Mustefa Resd; parlementer
Hatip Dicle, Ahmet Trk, Ali Yiğit, Abdulmelik Fırat
Serok Gist y Partiya Keda Gel (HEP) Feridun Yazar
hate kirin. Di pey axaftina vekirin ya Serok NÇM'
Đbrahim Grbz de, Serok Desteya Damezirneran Đsmail
Besiki axaftinek kir. Pist van, ji endamn desteya
damezirneran Feq Huseyn Sağnı, Musa Anter, Yasar
Kaya Cemsd Bender, ji vexwendiyan j Prof. Îsmet Serf
Wanl, Prof. Cell Cell, Prof. Ordxan Cell Mustefa
Resd maf axaftin girtin, hest desteka xwe ya ji bo
ensttuy derbirin. Di v nav de, mebesta ensttuy ya ku
ensttu d di war ziman, drok, wje, etnografyay
huner de, bi gist di war anda Kurd mrasa
sosyolojk de lkoln lgernan bike, bi daxuyaniyek
hate askerakirin; her wiha hate gotin ku li ser van esasan
d bi saziyn derve hundir re tkil danstendin bn
pkann. ( 18 Avrl 1992 ).
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
12
Pr RUSTEM
pir1963@gmail.com
( E'frn )
- Tu ima dixwez dijmantiyek txe navbera me.
- Ez..!
- Bel, ev b end carin tu ev pirs dik min gote te ku, ez w
nas nakim, ti tist di navbera me de tine ye, vca tu ima pirsa
xwe dubare dik. Agob tghst eger ku hinek din pde bie, d
tkeve rewseke tehil, lewre bi nerm j dipirse: Tu ji zde bi ser
zarn xwe de ye. Kalemr tneghst ka ew i dixwez e, l
gotina; zarn te dihle ew bikene berve oda Koer binire.
- Zarn min, k gote te zarn min hene.
- Dsa j ji bil xwe tirin, te yn xelk nedtine.
- Li ser i, ev b deh saln min in ku ez li ba we me, te ew
carek j li vir dtine. Eger ku kerek yek hebe pr bibe dsa j
ew w navje her endek bi ser w dikeve, ka i bi w hatiye.
- Tu ima rindiyn wan winda dik; her meh ew mizaxa te disnin
... Ken Kalemr gotinn w dibire.
- Bel, tu di ew pariyeke nan davjin psiya te end
sxuran ji min re j disnin.
- Na, ro axaftin bi te re zore.
- Çima tu ji rastiy direv, ma ne wilo ye. Agob dizane ku rast di
gotina w de heye, l naxwez nas bike. Pist evqas ked, tuy
dibn.
- Loma ji wan neke, ew nikarin dev ji karn xwe berdin bn li
ber poz te rnin.
- Agob min, qet di ber dil min re nee ney; ez ne zarome,
pist ev temen, yek dikare tay res sip ji hevdu derne, bes ji
br neke ku, awa seriy min li keviya sk xistin d rojek b
zarn wan j bi lingn wan bigrin di cih ku ez tre
xusandime, ew j y btin xusandin.
- Çtire ku yek bi xortan ji ev din barke. Kalemr berken
dibe; ew naskir ku, Agob bi vesart dv davje preka xwe.
- Bes ji br neke ku, dar bi ber xwe srn e, l xya ye ber me
tehle, gereke ji z de ev dar bihata birn, l wer dixye ku
xwediy w merivek b kre.
- Te dest bi kifriyan kir.
- Gotinn pir bide aliyek, tu i dibj ku, em ro bi hev re
piyalek hildin.
- Bes di kalbna sev de; tu dizan ku ez naxwezim cran ji me
aciz bibin.
- Cran an Mar. Kalemr dibje ji ber ku, ew ken xwe bi
daw bne, Agob derdikeve; tu ima , roka pr li dil te
nexwes hat .. ev kuve . L gava xusn ji nav bestn ban t,
br dibe ku mar res di wir de cih girt, ber bi wir ve dinire dibne
ku, pilindir w j ji nuh ve vegeriye konk xwe di qunc ber
de ristiye. Radibe ber bi ew qunc ve die: Tu y mezin by,
di ev windabn de te k daqirtand .. bel ez dizanim ku, dora
min j nzk bye. Dema bastn ber bi ew ve tve dide, ew xwe
di nav bestn ban de vedisre.
- 2 -
- Ez bi ku ketime; ev cara yekemne ku, ev der dibnim ka
k ez anm keng ji bo i ima. Pir pirs di seriy w de
digerin, l bi qas ku li r heyriye, li ewan pirsan napirse. -
-Her ku ew ber bi ps ve dimese, rka ku ketib ser de li
w teng dibe; pkinn daran ketine nav hev de, dighe ku
ew r li ps bigrin dema bihin li w teng dibe, bizavn
xwe dike, da ku, xwe ji kemenda daran derne, l ew
hatiye girdan ji niskave lingn w ji erd tne birn ber
bi jor ve hildikse, ew dibe bazek bi ezmn de difre di
bin re iyayek fireh bilinde, deryayeke sinkayiy ye.
Di gera xwe de dighe jor gundkavilek; malin ji toz di
beyareke zer ziwa de hatine fetsandin, ne ban ne j
dwar, titist li ser hev nemaye. Ew hne difr, deng keek
bi ber guhn w dikeve, dihle dakeve di zikakeke gund
de rast perwneke buhist bibe. Ji ber ku, ew ti tist j fm
bike, dinire ku komeke lesker dane d w bi bazdan di
wan zikakan re direvin. Koer dike-nake ku karibe careke
din bifre, l bizavn w b sde der dikevin gava ti are
nedtin, dest w berdide j dixweze ku, ew xwe di
deverek de vesre, da ku ew karibe rya leskeran ji ser
w biskne w ji psiya serbaz leskeran birevne; bi
hstina ku bihle lesker bidin d w bi ten.
Pist ku Koer Basr xwe ji ps wan winda dike,
vedigere cih ku keik l hstib, l ew bb pariyeke nan
winda bib, iqas rk quncikn w der hebn gis
tevdan, l by ku rast w b hne ew di ew sergjiy
de b nav xwe dibhse.
- Koer.. . Koer, te xewkir. Agob, ser di der re dirj dike;
ev bn end deng ez li te dikim.
- Keremke. Bi gotin re ji ser txt dadikeve.
- Sipas, xortek li ber deriye, ew li te dipirse. Agob ji nuh ve
ser diksne.
- Kiye ev ku, cih min naskiriye. Bb du mehn w ku,
ev ode girt hne ti kes cih w nedtib. Dema deriy
zikak vedike, dibne ku Kamran Hemo b aram li
hviya w rawestiya ye.
- Êvar bas, tu raz dib ku em hinek bi hev re rnin.
- Tu nabn ku tu xwna xwe giran dik, d derbas be
gotinn bos berde. Bes te ji kuve cih min naskir. Pist ku
ew dikevin hundir Koer dipirse.
- Eger ku yek bixweze, d bighe Odeya helbestvan. Ez
dikarim bibjim ku, eve dawiya xewnn te.
- Ji ber her tist dawiya xewnan tineye eger ku, bes
dawiya wan heba d ne xewn bana nuha ka rne di pis
re dest bi tinaziyn xwe bike. Koer bi gotinn xwe re wan
end pirtkn ku, li ser text belavkir kom ser hev dike.
- Tenhay dihle yek bibe feylesof.., biner ez gelk
namnim, tu bi i diken. Dema ku dibne Koer ber ken
dibe, ew j dipirse.
- Ez dikenim ku, keng we bibne hn bilezin ez nizanim
ima heya bi nuha me gavek bi ps ve ne avt.
- Tu dizan ima avn dewr, demn ku ew dixnin
delb yan j cercer, girdidn; beza me j wek ew bez
ye. Koer berken dibe, dinire ku dost w hne weke ber
maye; ew serast ber bi tist ku dixweze die, nikare tistan
bincil bike.
- Ji ber her tist, tu y i vex.
- Çay yan j ay..., l ay.. Kamran vedigerne
dirann ku, ji cixaran res bne xya dibin. Ka were rne, ti
tist negereke.
- Ç nabe, ev cara psiye ku tu t ba min. Ew radibe ser
xwe bi boneya hatina w dixweze ayake nuh bike;
ewa ku ji ber du rojan dirjne her tist bi hev re dixe
aydn, datne ser papora gaz ji nuh ve vediger ser
danstoka bi ten.
- Ji ber her tist rewsa te li ber ava ye pirs naxweze.
Mna ku min ji ber klk j gotib: Te ev rews dixwest, bi
ten end pirtk, maseyek ...- ... Dmahk Rpel: 13
ZAROTIYA NEYNIKEKÊ Û TISTIN DIN
Roman - Xelek ( 3 )
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
13
ZAROTIYA NEYNIKEKÊ Û TISTIN DIN ... Dmahk:
-em kemanc j ji br nekin.
- Tu rok ji min tir dizan, vca ima tu dixwez bibj ku,
ev rewsa han xwesteka min b.
- Ne ku ji ber dizanim, ez v gotin dibjim, nuha ez
nehatime ku em deftern kevin vekin; bi kurt, hevalan ez
sandime da ku, tu veger ser kar xwe.
- Bes tu dizan ...
- Bihle ez gotina xwe bi ser bikim di pist re tu i dixwez,
tu dikar bibj. Weke min got; hevalan ji min xwest ku, ez te
bibnim.
- Tu awa dibn.
- Ez v yek ji xwe re dihlim dive tu ji br nek ku, ez
hevalek part me. Ez dibjim ku aya te bas keliye. Bi
dawiya gotin re ew radibe ser xwe gava ber bi pencer
die, avn w bi Srn dikevin, dinire ku avn w li
pencera odeya Koer e. Xya ye ku te guleke nuh di
gulstana xwe de and. Koer gotina w, di cih de, fm nekir,
l dema dibne ku ew ber bi oda jor ve dinire, hinek riw w
sor dibe.
- Tu digel ramann xwe dr ne. Piyala ay ber bi w dirj
dike.
- Crann te awa ne; ez ne di w baweriy de me ku, tu
karib di vir de kemanc tx destn xwe. Li Koer dizvire
dinire ku, ew ser xistiye ber xwe de. Hne ji bersiv re z ye,
ez nuha biim pist s rojn din vedigerim, tu dikar w
hng nirna xwe bid.
- Çima wilo bi lez, ka rne; ez dixwezim em hinek bi hev re
bimnin. Ew nirneke dilovan li heval zaroktiy dike.
- Bihle cara b niha bi xatir te. Ji ber ku Koer karibe,
careke din, j bixweze ku bi hevre bimnin, ew ji od bi
derdikeve ji derva de dng l dike dibje: Kevok hne
nefiriye, tu dikar nriya w bik.
Pist yna Kamran Hemo, ew od gelek fireh dibne.
Radibe ser xwe end caran ji aliyek dwr die y din, li
ber pencer radiweste ber bi oda w de dinire; kevok
firiye. Ji nih ve xwe li ser txt dirj dike mesa xwe ya v
sib bi Srn re bi br tne, l axaftina w ya bi Kamrn re w
ji xewnerojan didize. Careke din vegerim kar.. er, bes kiy
vegere; Koer ku ro li sev dixistin mir tr mirin bye.
T bra w roja ku, hevalek kevin t cem dibjy: nav
te hat ji ro pve tu hevalek meye. Ev yek hstib ku,
xew ji avn w bireve heya ber dest sib bi xwe re tkeve
axaftineke drdirj; d awa derbas civn bibe w pir tist
di jiyana milet welt de guhartin. Ji ber ew heval ku,
mizgn j re anb here, ew sozek didin hev, da ku hevdu
pist s rojan bibnin. Koer bawer nedikir ku, dem dikare
evqas xwe ji hevdu vezlne, l ev s rojn ji ber soza wan
bi w dane nasn ku, carna rojek dikare sna jiyaneke bi sax
bigire pist ew s rojn dirj derbas dibin, ew li ser soza
xwe tn dtin.
- Mixabin.. , bibore. Ez hinek dereng mam, ne. Bi dirjkirina
dst re, w gote Koer.
- Ne xeme, carna yek ne bi dest xwe ye.
- De keremke. Ew ber xwe didin geraca otombln diin
Bajar Mezin di navbera end kliyan de dikevin ser r
gava heval pre deng li w dike, Koer ji ramann xwe tte
birn.
- Tu bi i diram.
- Bi xwesbna xurist... Ew bi kurt vedigerne, daxwaza
Koer ewb ku, w digel xewn temasekirna r, iya, newal
darn ztn bihle dema ku, ew digihn aterya Kefir
Cen ji ber her tist avn wan li Miesker Telai dikevin
ku, bi kon avahiyn xwe ve, ew di nav ewan darn iyay
de hatiye ikandin.
- Her ku, ez dighm ev der baweriya min bilintir dibe ku, em
miletek korin. By ku ew avn xwe ji ew iyay bibire,
Koer dibje.
- Çima.
- Bi dtina ev cih di nav av iyayn me de.
- Ev yeke bi ke, eger ku karibin d me tevan ji herm
dernin li sna me Ereban bi cih bikin.
- K gote te ku wilo nakin; ma Kembera Ereb ye. Ji ber
ku, ew dawiya axaftina xwe bne, Koer r li ber dibire.
- Bel, bes ew di demeke dtir de b. Koer dinire ku, ew cih
xwe xwesdike carek - dudiyan, dst di ser zik xwe y bilin
re dixusne, by ku hest bibe w iqas cih hilim l teng kir.
- Er roja ro ew dem ye, nema dikarin bi wan sweyn
serest derbas herm bibin, bes wek em dibnin ku pir r
sweyn din hene ewana hinek j bi kar anne, i ji
guhartina navn gundan anna maln Ereb bi cihkirina
wan. Bi belavkirina erdn Îslah Zra, nema ew ji vir diin, ew
bi pozbilind dibje Koer.
- Bes ji br neke ku ew ne ji ber xwe hatin; axayn me ew
ann.
- Raste, l gava ku erd belav kirin, n Ereb bn xudiyn zev
daran li nik wan j cotariyn Kurd; xudiyn rasteqn, b par
man.
Belk tu negihst, l gava belavkirina erdan ez xort bm; ji
ber w drok ten end maln Ereban hebn, l gava dest
bi belavkirin b, karwann wan bi ser herm de ann. Ji
ber ku gotin bi ser bike, du cixareyan ji beriya xwe diksne.
Heya w hng ew dighn aterya Drciml nobedariya
pols dst ji wan re hildide ji ber ku, ajovan dakeve, kesek ji
bnekan bi dengek bilind dibjy: Bst pnc diravan txe
nav kerta otombl yna te ya cem wan negereke, ew bi
xwe bn temenan ji te re lxin. Ev yeka dibe keysek ku
bnek hinek bi hev re bi axifin, l bav Memo by ku, weke
her car xwe txe nav w danstandin de, vedigere ser
babeta ku bi Koer re vekirib: Weke ku min ji ber k
gotib; ez gihstim ser ewan byeran, ez dibjim belk tu El
Kireym nas dik. By ku r bide Koer ew bi er ya j na
bersiva w bide, ew axaftina xwe dajo: Ji ber ku ew di Efirn
de bibe berpirsyar Partiya Bes, ew heval Nasiriyan b
Erebn Efirn tev wilo bn, heya parek mezin ji yn Sriy j,
eger ku em nebjin gis, ew di navbera du plan de dimesiyan;
hinek hevaln Ebdulnasir bn hin j hevaln Îxwan
Mislimn bn, l dema wan dt ku Partiya Bes hate ser
hukim, bi zirba ketin nav w ev ku min gotib j yek ji wan
e ew, di belavkirina erdan de, roleke mezin lst; ew kes,
Ereb bi sev ji dora Bajar Mezin tann bi roj j ew dibn
hemwelatiyn Efrn erd zeviyn ztnan li wan
belvdikirin.
- Ma ne Besiyn Kurd j hebn. Koer dizane ku pirsa w
gevse, l ew dixweze w heval bikole nirna w nas bike ji
aliy din ve j, dive ew j gotinek bibje.
- Em Kurd, hertim hilgir bar bil xwe ne, ji roja Selehdn de
hne ji ber w j, eger ku weke me ji xeyn xwe re kir, me ji
xwe re kiriba, nuha em j xwed dewlet bana er baprn me
gotine: Eger ku kurm dar ne ji dar be, dar nakeve di yeke
din de ew dibjin: Kurd hertim dijmin can hevin, l dsan j
gereke em ranewestin div em evan pendan biguhrin. Min
seriy te bi van rokan sand.
- Na; ez dixwezim hinek ji nezaniya xwe bi drkevim. Koer
bi riwek jdil, l vegerand.
- R li ps te vekiriye ji ro pve tu y pir caran axaftinn
wilo bibse, heya versiya te b. Rast tu kemanc awa ne,
weke min bihst meraqa te li ser mzk pire. Pirsa daw hst
ku, Koer hinek sormor bibe bi fed vegerne.
- Carina ez w dixim dest xwe - ... Dmahk Rpel: 14
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
14
Koer bihn tengiyek di axaftina wan de dibne; wan
dixwestin, bi i reng be, rawestandina dem bisknin.
- 3 -
Deng der hatina Srn ya hundir, ew heya bi demek li
ser txt b liv vemirt dihle; ne dizane ku rokeke cinan
dij Srn mna keikn priyan postik xwe avtiye li w
bye mvan, ne j xewneke sare.
- Sev bas, ez dikarim derbas bibim. Pist klk ji rawestina di
der de bi dengek periqand dipirse, dihle ku Koer btir
di cih de bie xwar. L dema dibne ku, ew dike ji nuh ve
vegere oda xwe, tdighe ku kea crana ye ne xewneke
cina ye.
- Keremke, tu ima derbas nab. Bi gotin re ew radibe ser
xwe gava li avn w dinire goln fedbn tde dibne,
dinase ku bi tena sort li psiya w maye bi w tgihstin re
radihje fanl xwe las taz ji ps avn bir vedisre.
Bibore min xwe ji br kir. Heya ew gav Srn dighe nik
mas danstok ji xwe re diksne. Pist ku ew bi cih dibe,
avan li hundir digerne. Ev cara psiye ku tu derbas hundir
dibe, ne? By ku ew avan ji kemanc bibire ser dihejne.
Te awa dt. Koer, ji van liv pirsn xwe, bi kmaniyeke sar
hest dibe.
- Ev kiye.., bav te ye. Dema Koer dibne ku, w tiliya xwe
ber bi wneya Begenn dirj kir, kenek riswa bi w digre
dihle ku, keik di pleke xwdan de bte sstin.
- Bav min.., na. Dev ji ew yek berde. Dema sbera pirseke
nuh, li ser lvn w, dibne dibjy: De ka bje tu awa y
awa razbn ku, tu b cem min. Ji ber demek, diya Srn
j re gotib: Eger dikare derfet heye, ew hinek dersan bide
kea wan. L w di w hng de, ew gotin, nekir bala xwe.
Pirsn w dihlin Srn bi fedbna keikn ku, nuh vedibin,
ser txe ber xwe di cih de pirtka metmetk ber bi w dirj
bike. A.. min niha fmkir, bes k gote te ku ez bi evan
meseleyan fmdikim.
- Te ji br kir ku v sib te gote min; ez xwendekar
zanngeh me. W, hd - hd, rihetiya xwe distand serast
li w dinire. Mesa ev sib r dida w ku, w mna dostek xwe
bibne gava w dest dirj ser mas kir xwest li cild
pirtka ku, li ser danbn binire, dolemeya w heya bi jor
kaboka gilover sibeh dikse xala ku, di nav ewrek sip de
danne, bala w diksne dema Srn dibne ku, avn w
dixwezin bi kraniy de biin, bi keviya dolem digre
renewal li ps w digre. Rast ew li cem te k b. Pist b
dengiyeke giran bihin teng, keik, dipirse.
- Dostek kevine. Koer ber bi refika text die kastek dixe
hundir tomargeh. Dema ku Srn hinek j dibhse, bi dudil
dipirse.
- Kiye ev distir. Pirsa w dihle ku, Koer hinek bikene, l
dema dibne ku, keik li ber xwe ket, ew ken xwe dibire bi
rewsa xwe dirame; ima ez wilo dikim, ne guneh w ye eger
ku, bi Ciwn nebhstibe. Û pirsa w ya di d re ka; ew bi i
ziman distir, bi w dide nasn ku, ew gihstine i radey.
- Bi kurmanciye. Koer xwest lstika ku, w dest p kirib,
bighne dawiy; Sitrana tu dibhs bi nav Sh S Gule ye,
ya helbestvan Ehmed Arif e. Gava ku Koer pirsa
netgihstina gotinan, di avn w de, dibne, di cih de
radiweste li xwe vedigere; Ez i kesek him, ka ez j re
roka stran j bjim ji bo i, k ev kar ji te xwest.
- Çima te bi ser nekir. Dema w dt ku bdengiya w dirj kir,
dng l dike dixweze dawiya rok bibse.
- Ez dibjim: Ev ne dema roka ye, tu ji bo tistek din hatiye.
Kisandina hilmeke cixar, ya ku di nav tiliyn xwe de ji
brkirib, gotinn w dibire; d rojek b tu y rok ji min
bibhs, ka bi min re rahje mas;-
... ( Berdewam Heye ) ...
ZAROTIYA NEYNIKEKÊ Û TISTIN DIN ... Dmahk:
dikim ting - rng.
- Ya bas ewe ku, tu dersan li ser bigr, ma saleke te, ku tu b
Bajar Mezin. Koer sagirt bekeloriya ye salek j re ma b
ku, here di zanngeha bajr de bixwne.
- Ji ber her tist dive ez sal bi ser kevim.
- Bi sebr yek dibe mr Misir. Heya w hng ew dighn
taxa Esrefiy bav Memo ji ajovan dixweze ku, wan peya
bike. Dema dadikevin, Koer Basr heya bi demek nikare
li ser ling teviz bimese, w hd - hd dab d bav Memo.
Ev cara psiye ku derbas nav ev aliy jibrkir, ji bajr, dibe;
ew ji her tist b parin, ne ryn ziftkir, b av kerz, b
dibistan... b nan, jneke res ku, bi toz hatiye sstin, derbas
dikin. Ew li ber deriyek, ji ewan maln ku, bi hevdu hatine
hilpesartin, radiwestin pist pistek, xortek di temen Koer
de der vedike ji wan dixweze ew derbas bin.
- Em tirsiyan ku tistek bbe. Xort dibje bav Memo r
dide w, da ku, tkeve hundir od dema ew derbas dibin
Koer dinire ku, komeke xort ji psiya wan radibe pist li
dem rewsn hevdu dipirsin, bav Memo wan bi hev dide
naskirin dixweze dst bi karn xwe bikin.
- Em ro kar barn we bidin naskirin, da ku, her hevalek
berpirsiyariya xwe binase. Pist ku bav Memo end hilman ji
cixar diksne nirnn xwe li wan belav dike, dibje, l di cih
de xortek l vedigerne.
- Me ji ber anuha hilpesarn xwe naskirin ez dibjim: Ne
gereke ku em careke din li v movik vegerin. Ew rtirs ku
bav Memo ew bi nav Kamrn Hemo dab nasn dibje.
- Bel me kar belav kirib, l ji br neke ku hevalek nuh tevl
we b dive ew j nirna xwe bide. Bav Memo r li ber w
xort digre riyeke nakokiy di navbera w Koer de
vedike. Ew b bawer seriy xwe dihejne dst bi bijartina
berpirsiyariya sana ku, nuh ava dibe dikin. Ew weke ber
dimnin Kamran, ji nuh ve, dibe berpirsiyar san. Dema
ku ew raporta rkxiraw dinivsne, Koer dinire ku ew gelek
sasiyn zimn xistin de, l w nexwest di rnistina xwe ya
psn de Kamrn bi sne du keviran di yek civn de li w
bide. Civna wan nzk ar katan dirj dike, ji rewsa rzan
ve ketin; i ya hundir derve, heya dighn a mewdan
blikirina dem cih soza b j datnin, pist ku di rewsa
civak rewsenbr re derbas dibin. Di destpka rnistin de
ew bi fereh li ser movikan radiwestn, l pist demek bi
dagirtina od bi dy cixaran, her yek dixwest bi lez tistn li
ba w heye bibje bar ser pista xwe dne.
Li ser riya veger, w her tistn ku ro pre derbasbibn bi
br tann nemaze tistn ku, di civn de bbn. Koer
dixwest ku, bav Memo p re vegere, da ku, karibin hinek bi
hev re bi axvin, l mixabin pist ku ji civn derketin, w j re
got: Tu y bi ten veger, hinek karn min hene. Wan ji z de
bi Koer dab naskirin ku, i akama ev hevok heye.
Gava ew nzk li Drciml dikin, careke din, gotin t ser
xwarina polsan, dihlin ew berken bibe bav Memo t bra
w; ew di civn de yek din b, ne ew ku Koer naskirib, w
serast gotinn xwe nedigotin, pir di dora byer re diger
mna ew ku, dest di dora seriy xwe re gerandib, da ku,
nsana guh xwe bide, dikir. Di vir de Koer kesereke kr
diksne; tirsa min ewe ku, xewnn me dizbin.
- Çi ji te dizne. Pirsa ew kes ku, di nik de rnistib, w
vediciniqne bi avek nv vemirt ku, yek koln tirs tde
vebne, li w dinire. Dema ew dest xwe datne ser miln
Koer p dide naskirin ku; ew berketiy w ye, Koer
tdighe ku pirsa ye j re b. Axaftina w ya bilind, bi xwe
re, hstib ew w pirs j bike, l gava dibne ku, by
bersiva w bide, ew seriy xwe bi aliy din de diguhre, dev
j berdide babeteke din bi y psiya xwe re vedike.
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
15
NIVÎSANDIN A GOTARÊ*
Xiyas Husn
dillehii@yahoo.com
( Koban )
Bi i haw em dikarin gotarek di demek
kurt de binivsin? Dema em vedigerin lkoln
ezmn n ndem mirov dibne ku
sweyek taybet heye. Ji ezmn n her
giring "Ezmn a Ziman Ingilz" an j
"TOEFL" cihek navdar digire. Di v kurte -
nivs de dexwazim bi kurtas swe y her
n di nivsandin a gotaran de diyarbikim.
Reng Gotar a Bas:
Naverok a gotar xwesik eskere dike.
Ramanek sereke ya zelal dike.
Mnak hragah yn levhat ji bo algir ya
w raman dihne.
Raman hragah mnakan li pey hev
sazdike bi rengek lojk.
Rziman a rast bikardihne peyv n
rkeft bi-c-bike.
Pir swe reng n hevokan peyvan
peydadike.
Gav n Sereke yn Nivsandin:
. 1. Pilandann ( ramanek bibijre, nivsandin
a azad ( mej-tevdan ) bikarbihne, gotar a
xwe bixe nexseksek.
. 2. Nivsandin
. 3. Ve-xwendin ( dsa bixwne bo sast yn
rziman bijartin a peyvan ).
1-Afirandin a Gotarek Xurt:
Pilandann pareyek giring e ji nivsn a bas.
Kar ber Nivsandin s bes in: Raman a
sereke, nivsandin a azad ( mej-tevdan ) ji
bo hragah yn algir, kirin a
nexseksek bingehn ji w nivsandin re.
Raman a sereke (thesis) pwst e ku:
Ji xwendevan re bibje mijar a te i ye.
Bihle xwendevan hest bawer yn te yn
derbar mijar nasbike.
Zimanek zelal diyar bikarbihne.
2-Mej-tevdan ( Brainstorm ):
Tu dikan mej y xwe tevbid yan ramanan
bihvoj bo algir ya raman a sereke bik.
Kaxetek bikarbihne bo rzkirin a hokar
( hiccet ) mnak hragahyan. Mejtevdan
bi nav [ Nivsandin a Azad ] j
dihte naskirin. Di v teknk de i dihte br
a te tu dinivs. Mej-tevdan wusa
bikarbihne:
B rawestan binivse.
Dest n te pwst e nesekinin, ji ber ku
raman ji wan lezgntir in.
Çend raman pir bin binivsne.
Sastyan serrast neke.
Çi hat bal a te binivse.
Çi raman n xurt li gor mijar hebin deyne.
Ji bo rziman bingeh a hevokan xeman
nexwe.
Heger tu bixwaz, tu dikan agah yn xwe bi
zimanek din binivs
L li dawy pwst e ku tu bi Kurd deyn.
3-Durustkirin a Nexseks:
Alkary dike di: Rzkirin a ramanan bi
rengek lojk, te haydar dike bo valah yn
di mnak n algir de ji bo tu wan dagir. Bi
gist, gotar wuha s beran werdigire:
A- Destpk: Raman a sereke diyardike.
B- Gewd ( numayis ): Algir sirove ye bo
raman a sereke.
C- Daw (encam): Raman a sereke vedibje.
Nexseks raman n algir organze dike bi
r ya zdekirin a pwsty. Hokar n ku
raman a sereke disprin, mnak n ku van
hokaran disprin herd j di w de hene. Bide
pey van rberan dema tu her birgehek
( paragraph ) algir dinivs:
Ji pskskirin a raman n pir di birgehek
de drkeve. Ji ber ku birgeh bi xwe: "end
hevok in li ser yek raman ne".
Her birgehek wek kurte-gotarek bibne,
wate ew e ku ramanek sereke ji w re heye
tev hragah yn algir.
Bi kman yek hragahy an j mnakek
ji her ramanek algir re rzbike.
Daw ( Encam )
Birgeh a her daw di gotar de ji bo tu
guftgo ya xwe berhevbik. Drkeve! Ji
psxistin a mijar raman n n.
Birgeh a daw pwst e:
Diyarbike ku te mijar a xwe xwes deranye.
Raman a sereke bi peyvin cuda vebje.
Bihle xwendevan bipelne ku tistek bi wate
ji guftgo ya te hnbye.
Ve-xwendin
Armanc a ve-xwendin ew e ku tu gotar
"sayik" bik ew j bi r ya vekolan ser a
rnivs serrastkirin a sast yn rziman,
heger giring be, guhertin a cih n peyvan anj
bijartin a peyvan. Ji bo ve-xwendin xwes
derbaz bibe, giring e tu kaxet a xwe di c de
ve-nexwn. Demek dirj bixe navber a
nivsandin ve-xwendin ji bo tu bi avek
n li w binr. Yan j heger wext teng be
bihle mirovek din ji bo te ve-xwendin bike.
* Wergerandin a bi kurt ji bes "Writing" ji
pirtk a "Learning Express's TOEFL Exam
Success In Only 6 Steps". Elizabeth Chesla
2002. New York.
HÊVIYÊN
RAZAYÎ
Ron ELÎ
dilekurd@hotmail.com
( Heleb )
Di welat Gumgumokan
de
Ziman bi dar ve xistin
Nern
Di kolann kel pelan de
Beramber " Styanek "
Dinirxandin
Da ji hviyn razay re
Durismeya rapernek
Sazkin
Û
Li darxin
Di mejiyek stewr de
Br bonan
Di gewriyn lal de
Droka n jiyanek
Li ser pista Gakofiyek
Bi dilopn baran re
Ji Siyamend Xec re
Di espand
Û
Dineqsandin
Di welatek pir serok
Û Simbl boqan de
Bazaar
Alek.. Darek .. Malek ..
Li ser memikn
Keeke qeseng nber
Snga
Jineke b bext ber
Ji mendaln tkosn re
Di xwenn sevan de
Bi vn hz
Germ gur har dikin
Di rpeln droka rojhilat
de
Ji zikn bir
Lingn pxwas
Lasn taz
Û pistn xz sikest re
Ku li ser tika sdareyek
Dimesandin
Bi diwta xwna evndar
Û Hvdaran
Serkeftinn b hde
Dibarandin
Diresandin
Û
Diwesandin .
( 22/6/2010 )
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
Di sala 1940 an de dibe edtor yekemn
dibistana ferm ya her bilind di bajar Hesek
de li parzgeha Cizr..
Di sala 1943 an de dibe berpirsiyar
dibistanan zann di tev parzgeha Cizr
de di w sal de gelek mamostayn kurd ji
Sam tne Cizr dibin mamostayn zarokn
kurdan, ( hj hin ji wan saxin )..
Li dor jinengariya w; min gelek da ser sopa
v leheng kurd, min ji gelek kesan pirs, bel
mixabin, kes tu neyn wiha hja nizan b.
Bi ten ji min re hat gotin ku jina w tirk b,
zarok jre nedibn, bi gelek zimanan
dizanb. Btir bi van kesan re dida distand:
Mr Celadet Bedirxan, Dr. Kamran Bedirxan,
Memdh Selm beg Wanli, Dr. Ehmed Nafiz,
Dr. Nredn Zaza, Qedr Ekrem beg Ceml
pasa bn.. hin xiristyan ermen hebn..
Ew di roja 15 Remezana 1377 an ko de, li
bajar Hesek, di mala xwe de ber
dilovaniya Xwed, anko roja (05/04/1958) li
ser dazwaxa w, ew li gund Dugir, di nav
goristana welatparzn kurdan de hatiye
vesartin.
Gund Dugir li bares Qamislo ye bi dor 27
K.M an, ji welarparzn kurdan yn ku di v
goristnan de hatine vesartin: Hac Msa beg
Xuwtl, Dr. Ehmed Nafiz beg Zaza, Arif beg
Abbas, Haco axa, Silman Abbas Axa, Dr.
Qasim Miqdad Ceml basa, Ebdulrehman axa
Eliy Ûnis, Hesen axa Haco...
Wek ku diyare, Hejar Mukiryan yek ji
helbestvann komara Mehabad b, pist
herifandina komar reviyab, xwe li nav
Kurdn suriy, li bajar Tirbespiy girtib l
dijya.. Di sala 1958 an de dema ku Hemze
beg Miks ber dilovaniya Xwed, rehmet
Hejar Mukiryan ev nivsandin li ser kla ber
ser w nivsand:
Hjaye gotin ye ku gora Hemze Beg Miks
di goristana gund Dugir de di rewseke xerab
de b; kln w hatibn sikenandin, kevirn li
dor tirba w hatibn belawela kirin bi zor
dihat nas kirin.. Ew j mna pirraniya gorn
welatparzn kurdan di w goristan de, ku
hina bi mebest ew gor xera dikirin..!! Jixwe
gora Hac Musa Beg Xuwtl d kes nema
cih w nas dike..! Ji ber end salan ve
partiya Yekt ya Demokrat a Kurd li Sriy (
Yekt ), gora Hemze Beg restore kirin.. Em j ji
dil spasiya wan dikim.. Xwez hina ji
dewlimendn Kurdan gora Hac Msa Beg
Xuwtl j njen kiribana.
HEMZE BEGÊ MIKSÎ
( ??? - 1958 )
( Qehremanek ji pseng rewsenbrn gel min )
Kon Res
koneresh@hotmail.com
( Qamislo )
Hemze beg Miks ( Hemze Beg kur Hac Bekir )
qehermanek pseng b di nav gel kurd de. Eger
nav v leheng hinek di nav tariya salan de mabe j,
l her ew wek zr zer e, endn sal di ser nav w re
derbas bin, nav w nay zingar kirin, her her w
nav w bi nirx biha di nav dilsoz wefadarn gel
kurd de bimne.
Di destpka erxa 20 an de Hemze Beg yek ji
psengn rewsenbrn gel kurd b li Stenbol. W j
wek hevaln xwe gelek kar xebat di avakirina
komeleyn psn de li Stenbol kir wiha tev jiyana
xwe bi wefadar dilsoz di rka Kurd Kurdistan de
xerc kir.. Ciwaniya xwe di misext zvariyan de
derbas kir.. Dr xizm, dost, heval hogirn xwe
buhirand, ji bil ku end saln giring ji ciwaniya xwe di
zindann Kemalstan de derbas kir..
Hemze Beg yek b ji rojnamevann kurd yn
sereke, w gelek kar barn giran ji gel xwe re
psks kirine. Di destpka sala 1918 an de yekemn
rojnameya kurd/tirk bi nav JÎN li Stenbol
wesandiye, hem j dbacak bi nirx biha di gel Mem
Zna Ehmed Xan ap belav kiriye.. Hin dibjin ji
bo apkirina v pirtk hatiye girtin hin dibjin ji bo
rojnameya Jn e hin dibjin ji bo bizav alakiyn
w, yn brawestan bi dv pkanna prensbn
serok Amerk Welson de hatiye girtin..
Di baweriya min de Hemze beg Miks di sala 1928
an de ji zindan hatiye der yekser ber xwe daye
nav kurdn Binxet, mna Dr. Ehmed Nafiz Beg Zaza
biray w Nreddn Zaza, mna Arif Beg Abas,
Osman Sebr, Qedr Beg Ekrem Beg Ceml pasa...
li Suriy bye endam di civata Xoybn de, ewa ku di
sala 1927 an de li Beyrt hatib damezirandin ji
encamn w, soresa Agir bi serokatiya Ihsan Nr
pasa ala kurdistan li ser iyayn Ararat bilind
kirib..
Di sala 1930/1931 de, pist tkna sores, li ser
daxwaza hiku**** tirkiy, hiku**** Frans ya ku li
Sriy desthilat b dest datne ser Hemze beg j di
gel Mr Celadet Bedirxan, Dr. Ehmed Nafiz, Memdh
Selm, Nreddn Zaza, Osman Sebr, Qedr Can,
Qedr Ekerm Beg Ceml pasa, Haco axa, Mustefa
Bozan Sahn ... tev li Sam xistine bin rnistina
zor de..
Di sala 1932 an de, Hemze Beg ji rex desthilatdarn
fransizan ve dibistanek li Eyndwer, di binya bajar
Cizra Botan de vedike zarokn kurdan fr ilm
zann dike, ew yekemn dibistan b ku di w herm
de t vekirin, hem j di w hing de Dr. Ehmed Nafiz
pre kilnkek li wir vedike.. Û di nav kurdn Cizr
de dibe wek gernendayek ji kovara Hawar re
propagende ji ziman Kurd re dike..
16
Mamoste Hemza beg,
Rehber fidakar!.
Pir kes ji xew te kirine
hisyar, Raze bi xos
bes menale. Peyman
el me ew hewale.
Roj ku welat bij
bibnim.
Ez mijde bi xo bo te
bnim
15 Remezana 1377
Ko 05/04/1958 Zayn
DAWÎ
Evdoy Heseno
evdoyeheseno@hotmail.com
( Koban )
Min bisoje
bi agir evna xwe
Term min bike rijik
Belav bike li ser
qada herdu lvn
xwe
Belk rojek b
sn bibim
Bibim ramsan
Û kenek b gir
Li ser lvn te
BIGRÎ
Bigr ... bigr ...
dsa bigr
Ku destnimja
xwe ji hsrn te
bigrim
Û li ber pt evna te
Rawestim destan
hilgirim
Belk ez xwed
Hviyn xwe
Di hsrn te de
bibnin.
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
17
BAQEK GULÊN SOR ... Dmahk:
-ya serab dilst, ketib. Ya avlketin ew av lketib, l ma
ew roj av bi endan jinn wilo nediket? Te digot qey jinn
dinyay hem bbn dijminn w li hember w eniya
dijminatiy vekiribn. W ber xwe bi kjan jin vekira, w jin
ber xwe j diguhert, w li avn kjan jin bineriya, w jin
avn xwe dadigerandin di dagerandina awirn w de,
bhnteng aciziyek difriya. L v jin, yan jina ku w doh li
quncika braxaney dtib, jineke guher b. Gava jinik bi
hdka qedeha xwe birib ber lvn xwe yn sor, w ser xwe j
bilind kirib gava ser xwe bilind kirib, avn w li Ceml
ketibn. Ceml ps fed kirib ser xwe bera ber xwe dab, l
gava ser xwe bilind kirib, dtib ku avn keik h j li w ne.
V car w j li keik nrb qedeha xwe ya bray hdka ji
w re bilind kirib. Keik j bersiv daby qedeha xwe ya
serab bilind kirib mna ku ji niska ve ji xeyaleke kr siyar
bibe, bi Ceml li ber bar re besis b. Ceml j xwe negirtib,
hema rahistib qedeha xwe ya bray b ser maseya keik.
Keik ji w tevgera Ceml ecbmay nemab bi besisn ew
kerem ser maseya xwe kirib. Ceml rnistib bi rnistin re
dest xwe dirj w kirib xwe p dab naskirin. Nav w di
bra keik de nemab, l nav keik, Eva, xwes di bra Ceml
de mab. Ne bi ten nav w, spehbna w j di br de mab.
Eva bi rast j keeke speh b. Emr w an bst pnc heb
an tuneb, bi kejiya xwe disibiya fnlandiyan. W por xwe y
zer kirib du gulk herdu gulk j bi ser snga xwe de berdabn.
Digel ku zivistan b derve sar b j, w bi ten blzek res
tenik li xwe kirib. Ceml dikarb bi hsan sudyen w di bin
blz w de bidta. Gerdana di stuy w de ji mircanan b. Di
reng mircann di stuy w de j, du guhar bi guhn w yn
bik ve daliqyabn. Gava dikeniya, digel ku xemgniyeke
vesart di mmikn w de diyar dib j, spbna dirann w yn li
hev, spehtiyeke taybet diday. Ev e, ev lkewa ku ji ref xwe
veqetiyab riya w bi braxaneya li ber stasyon ketib, bb
nra Ceml. Ceml pir bi edeb, bi hurmet meden tevgeriyab
nexwestib bi tu away nra xwe veciniqne mna salan
dsan destvala vegere mal.
Keik dsan j pirs b;
Te got, nav te i b?
Nav min Ceml e, Ceml gotib.
Evay nav w bi away Jeml bi lv kirib j nepirsb b
ew ji kjan welat ye. Bas b j ku j nepirsb, heger j bipirsiya,
diviyab Ceml ji keik re behsa welat xwe bikira dib ku w
yek keik aciz bikira ew hewa wan ya germ bicemidanda.
Ji bo ku Ceml ji cihek dest bi peyv bikira, w gotib ku nav
Evay navek pir xwes e bi rast j bi w away sohbeta wan
dest p kirib.
Gava Ceml xwestib sseyek serab bixwaze, Eva li dij
derneketib, Ceml j sseyek seraba sor ya ku Evay ber ji w
cins qedehek vexwarib, bi maql ji keika garson xwestib.
Pist bi kliyek keika garson digel du qedehn serab
sseya serab hatib, ps ji bo tamkirin ji Ceml re end qurt
berdabn bin qedeh sse di dest de li bend bersiva Ceml
rawestiyab. Ceml j hdka qedeha xwe birib ber dev xwe,
qurtek j vexwarib bi rken tamxwesbna serab anb
zimn.
Seraba wan ya xwes, pist demek ser wan j hebek xwes
kirib sohbeta wan di bin tesra w xwesiy de bihurb.
Bara ku var vala b, bi dereng sev re tije bb, ji ber
muzka dengbilind, mvan bi dengn bilind bi hev re dipeyivn,
Eva Ceml j bi dengn bilind dipeyivn, dikeniyan, carinan bi
destn hev digirtin, carinan kr kr li avn hev dinrn carinan
j bi nosn qedehn xwe li hev dixistin. Ew heta saet yek sev
rnistibn vexwaribn. Li gora w vexwarina zde dsan ew-
-zde neketibn, gava ji braxaney derketibn, bi destn
hev girtibn di bin kuliyn berf de mesiyabn j zde
nehejiyabn. Ew tibabek mesiyabn, carinan
rawestiyabn, hevdu hembz kiribn li ku dev xwe
xistibn dev hev hevdu ma kiribn. Gava wan ji
sossfiros li ser ku ji xwe re soss kirbn saet bb
yek nv sibeh. Wan pist xwarina sossan dsan
hevdu hembz kiribn dsan hevdu ji dil ma kiribn.
Gava Ceml psniyaza ku ew texsiyek bigirin herin
mala w ji Evay re birib, Eva gotib ku mala w nzktir
e heger ew dil bike ew dikarin herin mala w. Ji xwe
Ceml li ezmanan li tistek wilo digeriya, hema tavil dest
xwe ji texsiyek re hejandib, texs li ba wan rawestiyab,
herdu ketibn dawiy Evay adresa xwe ji sifr texsiy
re gotib. Wan di dawiya texsiy de j devn xwe xistibn
devn hev bi destan hevdu pelandibn. Heriqas Ceml
dixwest ew rwt dirjtir dom bikira j, texs z gihstib
ber avahiya Evay. Eva hewl dab ku li ent xwe
bixebite heq sifr texsiy bide, l Ceml ji w ztir
tevgeriyab heq sifr dirj w kirib. Gava ew ji
texsiy daketibn bi end gavan ber bi avahiya Evay
ve mesiyabn, Eva l vegeriyab gotib bastir e ku ew
sibeh hevdu bibnin. W nexwestib Ceml bi w re here
mal, dsan ew ma kirib gotib ew dikarin sibeh,
saet di donzdehan de li ber deriy Kulturhuset, li
meydana Sergelstorget hevdu bibnin.
Niha, Ceml ji nava nivnan rabb, riha xwe kur kirib,
ser xwe sustib, xurniya xwe kirib saetn civana
Evay dihejmartin. Heger ew pist saeteke din li trn
siwar bibya ew di wext de bigihsta bajr w bi
hsan bigihsta ku ji Evay re baqek guln sor j bikiriya.
Ew saet hat digel ku derve sar b j, malneketo bi ten
vezelek tenik aktek li xwe kir derket. W tam saet di
donzdeh km arkek de xwe bi baqek guln sor gihand
ber deriy Kulturhuset.
Dest sibeh baranek bi ser berfa doh de bariyab, ew
berf helandib niha j li derve sermayeke hisk hukum
dikir. Ceml wek maqlek bi qevda guln xwe girtib, bi
ser tk pista rast li der dora xwe dinr. Her ku w li
dora xwe dinr ew end kurdn nas li ber avn w
diketin. Ew meydan meydana mes civnn mezin b. V
dawiy, hema bje kurd ji heft carek, carinan bi sedan,
carinan j bi hezaran li w meydan diciviyan, ji wir didan
d hev heta konsolosxaneya tirkan dimesiyan. Îro j ji bo
kurdan rojeke wilo b. Li ser daxwaz banga komele
dezgehn kurdan w li dor hezar kurd li meydana
Sergelstorget biciviyana w ji wir ji bo protestokirina
Tirkiy ber bi konsolosxaneya tirkan bimesiyana. Ceml
ku hema bje di dema xwe de yek ji psengn tevgera
welt b, bi banga komele dezgehn kurdan dizanb,
l bi temam ji bra kirib. Heta saet donzdeh arkek j
h Eva nehatib, l gelek nas dostn w hatibn, hinan
silav l kiribn derbas bbn, hin l sekinbn bi end
gotinan p re sohbet kiribn, hinan guln di destn w de
meraq kiribn hinan xwestibn di bin w sermay de bi
ddirj siroveyn siyas bikin, l heta ji Ceml dihat, kurt
dibir, guhn w li wan l avn w li riya Evay bn.
Saet di yek de kurdek bi simbl derketib, bi
mkrofon, bi deng bilind swdiyeke xerab Tirkiye
rexne dikir, fort dikirin digot ku ew v ji Tirkiyey re
nehlin. D re sirek pir belengaz xwend mkrofon
teslm yek din kir.
Kurdan bi zar z jin mran ew zirmeydana
Sergelstorget dagirtibn barebara wan b di bin w
serma hisk de slogan davtin. - ... Dmahk Rpel: 18
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
18
BAQEK GULÊN SOR ... Dmahk:
-Min j saet di yek nv de li kafeteryaya Kulturhuset
rojnamevanek bidta li ser Kurdistan sebebn ketina eskern
tirk bo basr Kurdistan hin agahdar bidan. Gava ez saet di yek
bst pnc deqan de dikira bi lez tketima hundir Kulturhuset,
min dt Ceml li qorzka ber der rawestiyaye, ji serman dirikrike,
ser xwe her bilind dike li der dora xwe dinre.
Min silav day:
Merheba Ceml!
Merheba kek, tu awa y?
Ew gotin hema wilo spontan ji dev w derketin. Gava dt ku ez im,
dest xwe da min li kar min pirs. Min j bi end gotinan basbna
kar xwe j re got, bi henek ew guln di dest w de meraq kir.
Çk, e bav hevalek ji welt hatiye, ez niha li bend hevalek
me em bi hev re herin mala w heval.
Min ji Ceml nepirs b ima ew besdar mes nebye, l gava
min xatir j xwest ji bo ku ez rojnamevan xwe bibnim bi plikan
bi jor ketim, min di dil xwe de got, ku kurd iqas hatine guhertin,
iqas meden bne, binre, w camr ji bav heval xwe re gulan
bibe.
Hevdtina min bi y rojnamevan re nvsaet ajot, d re em herdu
bi hev re daketin jr. Gava em daketin jr, min dt Ceml h j li ber
der rawestiyaye. By ku em xwe mna japoniyan zde bitewnin,
me bi bisirneke xav silaveke japon da hev ez bi y rojnamevan
re di ber Ceml re bihurm.
Ew meydana Sergelstorget ya ku ber bi nvsaetek ji ber
dengn slogann kurdan himehim j dihat, niha vala bb, ji du
kesn serxwes ku qutkn wan yn bray di destn wan de b
dihejiyan p ve kes l nemab. Êd dengn slogann kurdan ji dr
ve j nema dihatin bihstin. Gava em derbas aliy meydan y din
bn, ez dsan di ser stuy xwe re zvirm min li Ceml nr.
Ceml li ber deriy Kulturhuset di dihat, ew baq gulan geh
dixist v dest geh dixist dest din, ser xwe wek ser marek av bi
v de w de dizvirand, ji serman dirikrik dipa (1995 )
* Firat Cewer di sala (1959 )an de li Drika Mrdn hatiye dinyay. Di
destpka saln heftyan de bi malbata xwe re ko Nisbn kir di
dawiya heftyan bi hin hevaln xwe re komeleyeke kultur ava kir.
Nivskariya Cewer ya bi kurd j di wan salan de dest p kir.
Firat Cewer bi armanca nivsandineke azad di sala 1980 de terka welt
kir li Swd bi cih b. Di eyn sal de j w kitbeke xwe da ap. Ji w
sal bi vir de Cewer di nav tevger alakiyn edebiyata kurd de ye.
Di destpka saln heystyan de w bi nivs rokn xwe besdar li
kovarn kurd yn seranser dinyay kir. W di adara 1992an de dest bi
wesandina kovara Ndem kir deh salan by navbir derxist. Cara ps
bi Ndem edebiyat siyaset ji hev hat veqetandin. Herweha w bi riya
Ndem bi endan navn n li edebiyata kurd zde kirin di
aktuelhistina edebiyata kurd de roleke mezin lst.
Di prosesa wesana Ndem de Cewer kovareke xwer werger bi nav
NÛDEM WERGER derxist wesanxaneya Ndem ava kir. Bi riya
wesann Ndem w nzk sed berhemn kurd psks kitbxaneya
kurd kirine. Herweha w kovara HAWAR ku bingeh edebiyata kurd
ya njen e, ji n ve civand mna du cildan ap kir.
Firat Cewer ji destpka 1980 de rokan dinivsne ji nivs sirgn
roknivs ps ye. Çrok kitbn w wergeriyane swd, alman, ereb,
tirk, faris zaravay soran rokn w di antolojiyn swd, alman,
ereb tirk de j cih girtine bne flm piyes.
Cewer bi herdu romann xwe Payiza dereng ( 2005 ) Ez yek
bikujim ( 2008 ) wek romannivs bal kisand ser xwe niha di
romannivsiya kurd de navek girng e.
Firat Ceweriy ku di warn cih de szdeh kitb nivsandine panzdeh
kitb j wergerandine kurd, h j li Swd dij, endam Yektiya
Nivskarn Swd ye di Komteya Karger ya PENa Swd de serok
Komteya Nivskarn Sirgn ye.
ÇAND A
PIROJEYA
XWEKUJIYEKÊ
Fadil Temo
fadiltemo@hotmail.com
( Koban )
" L ez namirim
Ber ku ez
Gerdn bi hsrn xwe
Bin-av bikim "
M . ElMaxt
Jiyan
Dibnim tir e
Ku ji bdengiy bimirim
Ji
Ku ji geweziy bijm
Evn
Rber ku evna te
Di dil min de
Vala hist
Tistek tij nake
Ji pv .. guleyek
Yar
( Er qza Mustexanim )
Di xewnn xwe de j
Li te ten ez digerim
Di dem ku
Li aliy d
Zirtek
( j re dibjin mr te )
Ciln te
Ji te dike
Ciln bin
Bila bimrim
Ditirsim tu bimr ..
ber bimrim
W hng
Sed mirin bi hev re
Ez bimrim .. ber
bimrim
Ji ( X ) re
Hestiy ku
Ji dev kikek
Bi zor hatiye
derxistin
Çiqas bi don be j
Çavn min ti caran
Tij nake
Hestek
"Bi kir"
Di gewdey xwe de
dijm e
Ne cihek
Xelk li cihek digere
Ku guncaw be, ku l
bij
Ez li cihek digerim
Ku guncaw be
Ku ez l .. bimrim
Ne riyek
Ji (w) re
Min nizanib
Ku awa
Ez ji bo te bijm
Riyek di ber min ke
Ku t de
Ji bo te .. ez bimrim
Fereh .. Fereh ..
Fereh
Ta bi qerqer min
be, li min fereh e
! .. ?
Li nzik te
Ez nikanim
Te bibnim
Nizanim ira li dr te
Ez li te digerim!!
Di jiyan de
Ez nikanim
Te bibnim
Çawa di mirin de
Ez te bibnim?!
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
19
Hevpeyvn:
Muhsin Seyda
mihsinseyda@hotmail.com
( Koban )
Muhsin Seyda: Seyda ji kerema xwe hun dikarin
hinek li ser jiyan, xwendin, devera hun j hatine
behis bikin?.
M. E'bdellah: Bi nav xuda, bav min di wext Sx Se,d
de heval w b, sirkat di sores de kiriye, di w sala
ku sores destpkiriye, ez di w sal de pnc mehn
bme, sores zehf nema nzk du meh s mehan ma, l
bav min di iyayn Sasn de ma, ji sala (1925 ) an
heta ( 1928 ) an bav min di iy de ma. Pist re em hatine
Binya Xet, em hatine Amd, li Amd du buyer bi min
re bn, yek j ez di dawa Seyday Mele Salih de
sinnet kirim, ya din otombl pl min kir l xwed ez
parast im. Pist re min li cem bav xwe xwend, ji me re
qiseta milet kurd digot behsa ev dijmin milet kurd
in dikir ku bi rast ji misilmantiy derketine, yan ev stema
ku li kurdan dikin, bi nav wek ku " helale " dikin, bi nav
" qanna ejneb" dikin, ne ku dibjin zilim li Kurdan
heram e em bikin heta ku bibne wek Hecac zalim,
hecac digot ; Ez zalim im, evn han ji xwe re teiwlek j
dikin, ji ber ku qann ejnebye, dibjin ku; wext em bibne
hakim welat her tist ji me re duriste, li cem wan qann t
kirin, qann ne a xudaye, em bjin helal e, em bjin
heram e, kustin iqas li milet bibe ji bo daxwazn
wan xem nne, imk dibjin ku hedef armanc durist be,
wesle destek j duriste. Li gora mirovatiy, wek ew
dibjin, yan li gora diyanetan tev de, ew di herd cihan
de di gunehkariy de ne, daxwaza wan j ku v milet,
bindest zell bikin, ev gunehkariye, karn ku dikin,
kustin, hejar, persan derxistina w ji welat w, ev tev
de gunehkariye, di temam diyanetan de di temam
qannn mirovatiy de. L Kemal xeyr Kemal ev tist
dikirin. Bav min hj di sala ( 1903 ) an de ser Tirkan
dikir, wext ku ( 1914 ) an de ser Rsan Tirkan b
bav min digot neine ser Rsan. Min li cem bav xwe
xwend heta sala ( 1942 ) an bav min ber dilovaniya
xwed, min xwendina xwe btir li cem bav xwe kir, l
bel hinek seydayn min din j hene, wek; Sx Mehmd
Qerekoy,seyday min Sx Ehmed Xizna kur w
Sx Elaedn, Mele Mihdn Xerz, Mele E'ly Zqeyd,
Seyday Sx Mehmd Zqeyd, biray min seyday
Mele Mihemed. L xwendina min e bingehn, his
zanna min btir ji bav min e. Pist re, ev zilim zora ku
li Kurdan dib di bra me de b, em hisyar bn tist ji
me hat di xiz**** v milet de me kir, bi dest ji me
nedihat, bi ziman me kir, imk wek gotina Pxember:
Kesek ji we xerabiyek dt bi destn xwe rakin, ew ji
hakiman re dibje, y ku bi dest j ney bera bi ziman
be, ew j ji a'liman re dibje, hinekan wisa mane kiriye
manak xwesike j. Di xiz**** gel kurd de tist min-
-nivsn e endn hene tev de bi ziman Kurd ne, i ku min didt
bi ziman E'reb pwist bal kirina kitban ve bi al me ve
nne. Carek Seyday Mele Ebdiletf, Xwed j raz be, ber
here ber dilovaniya Xwed bi mehek, min dt ku du pertkan
dinivsne, ji min re got: Ka li van pertkan meyzne tu awa
dibn? Yek j di behsa Pxember de b, yek j " Iicaza Qur,an
" ya Baqilan b, kurt dikir. Min j re got: Herd pertk bas in
nebas in! ji min re got: Wilo awaye? Min got pertk bi xwe bas
e, l i ku bi ziman E'rebiye nebas e, ca bi sit dest xwe li mil
min da got: Kan Xan? Kan feylesf Kurdan? We i kir ji
pertkn w? Min got: Seyda em bindest in, keng em ser xwe
bilind bikin em qedr Xan bigir in, aniha j li Kurdistan min
didt li her cihn psmergan wney Xan pertka w di dest
de, qedr w heye. Min bi v away xiz**** gel xwe kir , her
kes kar dike ji bo kurdan kfa min ji wan re t.
Muhsin Seyda: Seyda ji kerema te, me xwest tu ji me re
behsa pertkn Kurd, hucra Kurd, li kjan dever li
Kurdistan btir Medreseyn Kurd hebn? Pertkn di wan
de dihatin xwendin bi ziman Kurd bn yan bi ziman
Erebeb bn?.
M. E'bdellah: Derfetn me nebn em pertkan ap bikin, me di
pertkn apkir de dixwendin, yn apkir tev de bi ziman
Ereb bn yn ne apkir bi ziman Kurd bn , wek Tesrfa li
ser Iziy ya Mele Eliy Termk ( Teremax ) feqan ew jiber dikir.
Pist re pertkn me yn Kurd hebn yn ku me dixwendin
me ew jiber dikirin wek; Nbihar Eqda Sx Ehmed Xan,
Nehcil Enama Tecwda Mele Xell Srt, Zirf Terkb ew j li
ser E'wamil ya Circan hatib kirin, Tecwda seyday Mile
Mihemed Lic, Siril Mehser ya Feqe Resd Alik, berya dused
sal nivsiye, pertkek pir xwesike di behsa Hesr de ye, Rewdil
Ne'm ya Sx Ebdil Rehman Aqtep heb, rehma xwed l be.
Pertkn Kurdan hebn l ji ber persan hejariya wan
nikarbn ap bikin, aniha j em nikarin pertkn xwe ap bikin.
Li gor dtina min hisyariya Kurdan pist Çaldran Mem Zn a
Xan bye. Carek, xwed j raz be Î'sa Siwar ji min pirs kir,
got: Ev Mem Zn i ne? Min got her wek Sx Se'd Palo
mane kiriye, her wek feylesofek Erop mane kiriye, her wek
Xan isaret kiriye ku dibje: Ev rok min kiriye bihane ji derdn
xwe re, min got : Nexr Memo ne kurek e Zn j ne keikek e,
Memo nav milet kurd e.............
Muhsin Seyda: Seyda te behis kir ku Sx Se'd Mem Zn
mane kiriye, di kur de mane kiriye?.
M. E'bdellah: Sx Se'd di civatn xwe de ev yek digot, der
heq v yek de tu pertk nekirine, ji xelk re xuya diyar
dikir ku vaye ber min j Sx Ehmed Xan ev tist gotiye xizmet
j re kiriye. Tirkan j i cih bidtana ku Mem Zn t de heye
din disewitandin digotin: Ev soresn kurdan tev de ji ber
Mem Zn ne. Bi rast Mem Zn berhemeke pir hjaye, min j
nzk ( 35 ) rpelan li ser nivsye. Xan dixwaze bje ku Mem
Zn roka jiyana gel Kurd e, Memo nav milet kurde
evndar jiyana xwe ye. Pist re Sx Ehmed Xan dibje: Ev
milet Kurd k l hukim dike, dibje bi nav diyanet l t hukim
kirin bi nav diyanet hatiye xapandin, carna bi nav
Zerdestiyan, bi nav Î'sewyan, bi nav Misilmanan, carna j bi
nav Sxan, Beko j di Mem Zn de sembola ew kesn ku ji
xwna kurdan in xiz**** wan ji dijminn kurdan re ne.
Muhsin Seyda: Seyda di nava kurdan de, gelo zanayn kjan
dever btir bi nav deng bn, Botan, Behdnan....?.
M. E'bdellah: B guman kurdn Iraq zana ne gelek navdar ji
wan derketine wek " Ibin Selah Elsehrezr" di demn nzk
de Mewlana Xalid ku di " Ilim Zahir de ", di softiy de, di
xiz**** milet de, pskstire ji hemyan. Mewlana Xalid hate
herma Barzan cem Sx Ebdil Selam, bapr Barzan, ew kire
xelf xwe tev n e Nehr cem Seyid Taha y Semzn ji
wan re got: Div hun xiz**** milet xwe-... Dmahk Rpel: 20
HEVPEYVÎNEK LI GEL:
MEELE E'BDELLA YÊ MELLE
RESÎD Ê XERZÎ
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
20
HEVPEYVÎNEK LI GEL MEELE E'BDELLA ... Dmahk:
-bikin, Sx E'l y Palo, bapr Sx Se'd, ew j xelf Mewlana
Xalid b, pist re Tirkan Mewlana sirgn Sam kirin li wir
rehmet. Evn ku di terqeta Mewlana Xalid de ne dane pey
w hemyan xiz**** milet xwe kiriye, wek: Mala Barzan di
terqa w de ne heta aniha riya w dibjin. Min dt ku Barzan
gelek qedr Neqsebendiyan digirt behsa wan dikir nexasme
y Mewlana Xalid. Barzan carek ji me re got : Sx wely
Xwed kiye? Ew e y ku dil w tij nr e, wek Mewlana Xalid
Sx Ehmed Barzan. Evan tev de xiz**** milet kiriye, imk
didtin ku dn di bin destn xelk de nabe, Qur'ana Kerm (
6235 ) ayetin temam di herba zilm de ye bi her reng w.
Muhsin Seyda: Bas e Seyda, gelo Sx Ebdil Rehman Tax
ew j giha Mewlana Xalid, hevd dtin?.
M. E'bdellah: Nexr, Sx Ebdil Rehman negiha Mewlana
Xalid, l di wext Seyid Ibdilah kur Seyid Taha de ku sores di
sala ( 1883 ) de li darxist, Sx Ebdil Rehman bav Hezret
ragihand ku div em tev de bibin fidaw y w, ev yek di
Mektbat w de heye.
Muhsin Seyda: Kerem ke Seyda, em dikarin bjin ku
soresa Sx Ibdilah wek soresa Mehd li Sdan , yan
wek soresa Sinosiya li Lbya ye?.
M. E'bdellah: Sofiyan xizmet kiriye, Mehd Qutb Xewsn
me j hene, l derdn me j gelekin, Sx Tax kir, Hezret xwest
bike l p re derneket, Mala Xews wan j xizmet kirine.
Muhsin Seyda: Bas e Seyda, xelfeyn Hezret li Sr j
bn l ji bo kurdayetiy tist nekirin, ji bo i gelo?.
M. E'bdellah: Nexr, tu li vir hinek p nizan, yek ji xelfn w
sx me b, Sx Ehmed Xizna, xizmetek gelek mezin ji
kurdan re bi mal, bi ziman, bi siyaset kir, heta nav w di partiya
Xuybn de heb bi nav Ehmed Murad. Sx Ehmed digot:
xiz**** v milet li ser me tevan wacibe min mal ji min t
siyaset j li we, Sx gelek jr b, j xwestin ku here ser
Ingilzan li Iraq ne, ser Filistn ne, Sx Birahm Heq
raz b ku here.
Muhsin Seyda: Seyda ji kerema te ka em vegerin behsa
xwendin li nav kurdn Sr, em dibnin Amd xwendin li
wir btir bye, gelo sebeb i ye?.
M. E'bdellah: I'lim zann li Amd zde b bi xra Seyday
Mele Ibdilah biray w Seyday Mele Fethulah xwed ji wan
raz be.
Muhsin Seyda: Xelkn kur bn Seyda?.
M. E'bdellah: Ji Hzan bn, ewan I'lim zann belav kir li v
herm nexasme li Amd, gelek feqe li wan kom bn fde ji
wan dn. Tevgera Feqan di nava kurdan de gelek xurt b, di
her gundek de melak heb end feqn w hebn, ne ten li
nav Kurdn Sr, li her devern Kurdistan. Bav min dibje
carek zivistanb, du meriv ji Wan hatine cem me Diyarbekr
gotin: C bi dest me neketiye em ji xwe re bixwnin, ca Sx
Ebdil Rehman Aqtep ji bav min re got: Tu i dibj. Bav min
got em ji nan xwe km bikin em wan j bi c bikin.
Muhsin Seyda: Seyda feqn Seyday Mele Ibdilah li
Amd k bn, yn ku li cem xwendin I'lim wergirtin?.
M. E'bdellah: Feqeyn w teva xizmet kirin xiz**** tevan j
bilin de, l y her xuya Seyday Mele Ebdiletf b, Mele Ebdil
Helm b.
Muhsin Seyda: Seyda ps ku Seyday Mele Ibdilah
dakeve Binya Xet, xwendina feqetiy heb? Hin kes
dibjin ku xwendina feqetiy Kurdn Mihacir anne nav
kurdn binxet, ev rast e gelo?.
M. E'bdellah: Ev gotin raste, melayn ji ln kevin yn v der
wek; Deqor, Ast an, Al yan, Kkan, Milan, hebn l
pir hindik bn.
Muhsin Seyda: Navn wan tn bra te Seyda?.
M. E'bdellah: Di nav Kkan de Mele Xell hebye, l
xwendina w ne xurt bye. Di nav Astan de Mele Ibrahm
heb, hate cem Seyday Mele Ibdilah xwend, l car d
xwendina w ne xurt b. Derbar mihaciriya kurdan de, du
hicret hene; yek ji ber Rs an b yek j ji ber Tirk an b.
Muhsin Seyda: Seyda ji bo serha dwana Cizr ya
Seyday Ziving, rehma xwed l be, hin nivskar
dibjin ku ya Mele E'bdil Selam e Ziving nisbet bal
xwe ve kiriye, tu i li ser v mijar dizan?.
M. E'bdellah: Min dt seyday Mele Ehmed Ziving ( Mift
) di li cem Mele E'bdil Selam ( Nac ) dixwend serha w
heye ya dwana Cezr l hj nehatiye apkirin*, serha Mele
E'bdil Selam kurt e, seyday Ziving sd j wergirtiye l
zde kiriye, wek mnak; Ziving di serha xwe de dibje: (
Hasil El-meina ) ew ya Ziving ye ji gotinn w j fde
kiriye carna j l zde kiriye .
Muhsin Seyda: Seyda gelo seyday Ziving j bi Fars
dizanb?.
M. E'bdellah: Er w j dizanb, melayn Kurdan btirn
wan bi Fars dizanbn bi xra bav xwe ez j fr ziman
Fars bm, min Gulistan a Se'id wergeran de Kurd.
Muhsin Seyda: Seyda pist rojnameya Kurdistan, Hawar
Ronah derketin, gelo ev kovar digihistin destn
melan di nav wan de hebn?.
M. E'bdellah: Ez gihistim wan gihane destn min,
hejmarn Hawar tev de li cem min hebn, pist re ez m
e Iraq ( Kurdistan a Iraq ) li wir end hejmar bi emanet
yek ji min stend yn dtir di wexta sores de min ew
teqtlo ya xwe xistine sikeftek t de man.
Muhsin Seyda: Seyda gava ku Hawar tpn xwe ji
e'reb kirine latn, v yek di nav melan de awa r da?
Gelo ev behs dib?.
M. E'bdellah: Bi xwed ev behs di nav melan de hinek
lawaz b. Wexta ku Cegerxwn dwana xwe ap kir di sala
( 1942 ) an de, hate cem Sx me Sx Ehmed, Sx j re
got: Cegerxwn te ye bi latn nivsiye, li v der ji xeyr
Sxms Qeras kes bi latn nizane.
Muhsin Seyda: Seyda Sxms Qeras kiye?.
M. E'bdellah: Yek ji Êstil b, ca Sx got: Eger te bi tpn
e'reb nivs ba w melan tev de zanba, Sx keder kir ku
ima ne bi tpn e'reb ye ( 500 L.S ) dane Cegerxwn j
re got zde j heba min bi te da. Kurd ne dijmin latn ne,
l propakendn dijminan di heqn kurdan de gelek bn.
Hizn Mukriyan " Minhac " a Îmam Newew kire Kurd,
melayn Rewandiz Erbl gotin: Ku Hizn gawir bye,
imk pertkek kiriye ne bi ziman e'rebiye bi ziman
Ehl Cihenem ye, Gw Mukriyan ji min re got ku: Seyid
Tahir qaymeqam Rewandiz sande pey me ji wan
melan re got: Çi heye di nav bera we Hizn de?.
Gotin ku Hizn pertkek bi ziman ehl cehnem kiriye,
ca Hizn got hun bi v ziman diaxivin, min axaftina dev we
nivsiye, min tistk zde nekiriye.
Muhsin Seyda: Seyda gelo rojnama " Kurdistan " digiha
van deran?. ... Dmahk Rpel: 21
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
HEVPEYVÎNEK LI GEL MEELE E'BDELLA ... Dmahk:
M. E'bdellah: Ez nizanim, l mellak heb nema nav w t bra min j re digotin Bav
Ristem, ew xwendib hisyar b, dibe ku hatibe cem w, l yn dtir na.
Muhsin Seyda: Seyda tist ku balks e, ew e ku melayn kurdn Sr km
nivsne, i bi kurd, i bi Ereb, ev yek ji ber iye?.
M. E'bdellah: Ber aniha j min got, derfetn em pertkn xwe ap bikin nebn. Bav
min behis dikir ku " Enwar " a Erdebl ku du erm in, kirine kurd l winda bn.
Muhsin Seyda: Seyda ka em behsa nivsn te bikin, gelo te end berhem
nivsne?.
M. E'bdellah: Min Gulistan a Se'id ji Fars wergerandiye Kurd, i ko min dt ku Barzan
gelek caran di civetn xwe de behsa rok hikmetn w dikir. Kelle Dimne min ew j
wergerandiye, " Kitab El-exder" ya Qezaf min wergerandiye kurd, guft goyek di
navbera min sxek Serxet de heye, ew xwestiye ku kurd nexebitin tevger nekin
min j bersiva w da ye, guft goyeke dirj e min ew j hnaye li cem min heye. Min li
ser Cegerxwn nzk ( 40 ) rpel nivsiye, min qedr w girtiye min ew rexne j kiriye,
heman rexneyn ku min di saxiya w de j re digotin. L min bi edeb ew rexne kiriye.
Min pertkek nivsiye " Lihevhatina S S " ev pertk li ser lihevhatina di navbera Sin
S' yan de ye, min Mewlida Kurmanc nivsiye .
Muhsin Seyda: Seyda ber j Mewlida kurmanc heye, i cidat di navbera mewlida
te yn ber de heye?.
M. E'bdellah: Ew kmaniyn di Mewlidn ber de min xwe ji wan bi dr xistiye.
Muhsin Seyda: Seyda wek Mewlida Melay Batey?.
M. E'bdellah: Bel, Batey ji Ibin Hecer wergirtiye, hin nern t de hene bi rast ne yn
ku mirov di civatan de bje.
Muhsin Seyda: Seyda tu i li ser jiyana Mele Mehmd Bayzd dizan? Em dibnin
ku gelek navdarn Kurdan pasnavn wan Bayzd ye, tu v yek vedigern i?.
M. E'bdellah: Bayezd ciy Ehmed Xan ye, eger ew der bibe iyay xwendin
zann, tu bawer bike, ev ku Tuhfet El-amiln kiriye, car d ji xelk Bayzd ye.
Pertkn Mele Mehmd Bayzd wergera " Seref Name" heye hj nehatiye ap kirin,
xwez bihata ap kirin.
Muhsin Seyda: Seyda eger tu bala xwe bid pirtkxaneyn melayn Kurdan, tu
dibn pertkn wan tev de pertkn fiqh ne, pertkn drok tu di nav pertkn
wan de nabn, ima gelo?.
M. E'bdellah: Ez dikarim bjim ji ber persaniya wan e, di diyanet de pwist gelek bi
pertkn drok nne, ji ber ku ne tisk bingehn e di xwendina wan de .
Muhsin Seyda: Seyda, gelo xelfeyn Sx Ehmed Xizna, rola wan hebye ji hla
netew zann de, di nav Kurdn Sr de?.
M. E'bdellah: Zanna wan hebye, yn ku min ew dtin hem bi exlaqn mezin bne
dn bi rast ji xelk re digotin, tev de j zahid bn, ji terzn kevin bn. Yek j Seyday
Mele Ebdil Letf b, deryak ji xwendin b, biray min seyday Mele Mihemed deryak ji
zann b, Hac Msa bi rast ji al seret de kafy me b, Seyday Mele Ebdil Rezaq
belk zdey sed mucazn w hebne, Seyday Mele Salih, min dt di zanna xwe de di
teqwaya xwe de di dereca hja b ku mirov ji xwe re bike mnak. Xelfeyn Sx gelekin
tev de xizmet kirin, l heval Sx bne w i isaret wan dikir bi w kar radibn, ez ji
te re msalek bjim: Sx xwest ku alkariya Qad Mihemed bike, bi hiceta ku pira
Seyday Tax xera bye, pere kom kirin sandin
Muhsin Seyda: Seyda tu dell li ser v hene?.
M. E'bdellah: Bas e ku tune, eger dell hebin xelk bela xwe ji me venakin. Sx me
mezin b, xelf Hezret b peyrew Mewlana Xalid b, xreta w pir heb. Ez li civat
hazir bm, Sx Ehmed got: Hviya me li Mehabad bi Qad Barzan gelek heb, l
w kurd rojek bigihn heq xwe.
* Dwana Cezer - serha Melle E'bdilselam li wesanxaneya Sprz ( 2004 ) li Duhok hatiye
apkirin.
- Ev hevpeyvn li ser CD tomarkir heye ( DILNAME ).
21
ZOY A
ALBOMÊ XWE YÊ
DUYEM LI
STENBOL Ê
AMEDE DIIKE
Hunermend stranbja kurd
ya dengxwes Zoya, di sala
( 1986 ) an de li bajar Qamislo
- Sriy ji dayik bye, bi
hunermend kemanst Lezgn
Xalid re zewiciye, lawek wan
bi nav Ayaz heye, jiyana
xwe li bajar Ser Kan y
didomne.
Zoya di sala ( 2003 ) an de
dest bi stran kiriye, yekemn
car bi rengek ferm li ps
cemawer di sahiya zewaca xwe
Lezgn de stra ye, ango bi
temen ( 17 ) sal dest bi
hunera mzk kiriye.
Zoya bi albom xwe y
yekemn bi navnsana Çav Te
hin strann bedew derket
hol, wek strann: Min ji te
hezkir, Ehmed Xan, Evn,
Esmer, Nema zanim ... h.d. Bi
van stranan Zoya z bala
cemawer kisand ser huner
dengbjiya xwe ya sekeft
nav deng stend.
Di sala ( 2004 ) an de, Zoya di
vestvala and huner de li
bajar Amed bi hunermend
Mistefa Xalid Husn Sakir re
besdarbye, di Newroz sala
( 2007 ) an de li bajar Dubey -
Îmarat bi hunermend Necmedn
Xulam E'l Asit re
besdarbye, li bajar Duhok
j di ahengek de bi hunermend
E'bdilqehar Zaxoy re amede
besdarbye.
Ji n y Zoya, albom xwe y
duyem amede dike, d li
bajar Stenbol - Turkiy tomar
belav bike.
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
KOBANÎ ... Dmahk:
Bi dtina min, heye ku kirina xeta trn ya di navbera Berln
Bexdad de ( 1903-1910 ) rolek di avakirina Kobaniy de
leyiztibe. Va xeta, ya ku projeyeke Dewleta Osman b, bi
pistgiriya abor ya bankn alman serperestiya muhendisn
alman hat kirin. Besek w di sna ku nav w y osman
Mursit Pnar ( Kaniya Mursid ya ku roj bye besek ji Kobaniy )
b re derbas dib. Ji bo xeta trn ( ya ku roj bye snor di
navbera bes tirk y sr de ) kevirn res ji bin Kas
Mistenr, basr Mikteley, hatibn derhann. By guman bi
sedan karker, serperest, pispor mamr ji bo projeya xeta
hesin di kar de bna. Bi dtina min, sna her munasib ya
navendeke ji bo kesn bi projey ve mijl sna ku dre wek
Koban hat binavkirin bya.
Destpka saln 1920an, li d ser chan y 1emn tkna
Dewleta Osman, d Sriye di bin serperestiya frans de b. Bi
texmna min, li gor ku min ji hinek psiyn me bihstiye,
fransiyan navendek li sna Kobaniya roj ava kiribn, navendeke
ku roj bi roj ber bi bajarbn ve b. Wek min got, heye ku
sopine w sn bi dora 10 salan ber, dema kirina xeta trn,
dest p kiribin. Guman t de niye ku nav Koban ji yek ji
van peyvan hatiye, peyvn ku hem wateya sirket, yan
komeke ji lesgeran didin: Company, Kompanie,
Compagnie. Kurmancan ji navek wek automobile ( wek
otomobl diht xwendin ) van navan kirine: Tombl, trimbl,
tomofl otomobl. Bikarhanna Koban li sna peyveke wek
company ya ku wek kompan diht ser zimn ne tistek
mathstin ye. Loma, bikarhann navek wek Koban, sedem i
bin j, ne durist e xarkirina rastiya drok ye.
Koban ya destpk bkeke bajarokan b, hem ji aliy
erdnigar danistvann xwe ve hem j ji aliy xizmet tistn
xwe ve. Li gor ku min ji bav xwe hinekn din bihstiye, ji
saln destpk ve li Kobaniy ayxane, meyxane, firosgehn
corbicor, xizmetn hukmet heta tiyatro j, hebne.
Xwendegeheke kean j heb. Xwskn min Saybey, Zaydey
Xezal j t de fr xwendin nivsandin b bn.
Karbidestiya frans li navenda bajr taxeke ku bin w bi kevirn
res yn arqunc hatib nixamtin kiribn, wek yn mirov li
bajarokine frans dibne. Wan keviran bi salan ew taxa pak
bedew hst ta ku hatin rakirin Navenda bajar ber li aliy
bakur y Kobaniya roj b. Ji bakur mizgefta kevn dest p dikir
ber bi rojava di, ta digihst sna ku wek Qehweya Karmn
dihat nasn. Li wir ber bi bakur di digihst xeta trn, xeta
hesin, snor.
Ez negihstim tiyatroya bajr. Digotin ken bedew yn
hunermend, dans vexwarin t de hebn. L Kobaniya dema
zarokiya min, Kobaniya destpka saln 50an bas diht bra min.
Gola li rojavay bajr tiji av b, rbara j dihat der xwe di nav
baxeyan re dighand navenda bajr, di bin pireke bik re xwe
dighand ps mizgeft di nav baxeyan re ber bi Kaniya
Ereban Desta Sirc ve di. Sna tbiniy ye ku yek ereb j li
v sna bi nav Kaniya Ereban neb. Heye ku nav ji vir hatibe:
Koern ereb havnan pez xwe ji ola aliy Reqqey ji bo
randin ber bi bakur ve dibirin li v sn av didan. Heye ku
nav ji vir hatibe, yan ji nav osman: Arap Pnar.
Kobaniya saln zarokiya min bajarokek pak xwesik b. Ew di
navbera gola li rojava, ava brn Romanan ( Ava Qin ) li basr
rojhilat ava li ps gir Kaniya Ereban dihat der li rojhilat wek
bkeke bi kincn sn b. Danistvann w yn destpk
dikaribn wek bajar bihatana binavkirin. Dora nv
danistvanan ermen bn, Ermeniyn ku li Kobaniy wek xemlek
bn: Bhna saristaniya rojavay ji wan dihat, ji ser hevrikiy
hej nedikirin, heye ku ji ber hem tadeyn li wan bn be.
Pirraniya wan ji aliy Tirkiey hatibn. Hemiyan bi kurmanc
dizanibn. Kurmanciya hinekan sed ji sed wek ya me b, -
-l ya hinekn din piek skest b. Mezinn wan bas bi
tirk dizanibn carine bi hev re bi tirk diaxaftin. Li bajr,
end maln Kurdan mamran ne t de, hem cnarn
mala me ermen bn hema bje hem ermen dost
nasn bav min bn. W wan bi tirk bi hev re diaxaftin
( Hm tirkiya min j ji wir e ). Havnan carine dostn bav
min dihatin gund ta nv sev li nav bax ( rez ) me
strann bi tirk ermen dihatin gotin; demn weha xwes
bn ku d ta mirin di bra min de zind bimnin.
Bastirn sna danistin li bajr Qehweya Karmn b,
sneke li tenista rbar di bin daran de j bi ser de b.
Bastirn dukana li bajr ya Lwon ( Leon ) b, cigareyn
corbicor, ji hem babetan alkuhol, braya sr bastirn
sekirn reng - rengn l hebn. Bastirn berber bajr
Mecd b, ku bi xwe siryan b. Cank paktirn gost li bajr
difirot xwestirn kebab dikir. Psesazn bajr: Qil,
nalbend, kulav, hesinkar, necar hem ermen bn.
Yekem otomobln bajr yn bi pereyan kar dikirin yn
Ermeniyan bn sofrn wan ermen bn.
L motora livandina Kobaniy bi saya gundn p ve
girday zind dima. Li rojhilat gundn w xwe ji desta
Sirc dighandin Qerac Sxan derbas dikirin. Li aliy
rojava basr xwe dighandin kleka em Fert.
Sniyn wan xwe bi andiniy pezxwedkirin xwed
dikirin. Li van gundan l esrn Kurmancan emeln
wan ji hev kisiyabn belav b bn, ji Mran Beraziyan
bigir ta Ktikan. Ji sax emelan dihatin Eldnan,
Sxan, Serxwesan, Qalikan, Sx-Heyderiyan,
Qeremdaliyan, Mifan, Pjan, Hesotan, Seddadan,
Qersan, Znikliyan, Bskan hinekn din. Çemeln wan
li aliy din y snor j hebn, l xeta hesin maynan ew ji
hev veqetandibn.
Dema Sriye di nsana sal 1946 de ji bin serperestiya
frans derket serxwebna xwe bi dest xist, Koban
d b b bajarokek rkpk, xwedan sera,
postexane, dadgeh, xwendegeha destpk, belediye
xizmetn din b. Kurdn herma Kobaniy j, wek
Kurdn Cizrey, Çiyay Kurmnc, Sam snn din
ji bo serxwebna welt tkosiyabn li bend bn ku
di Sriye ya n de hevwelatiyn xwedan mafn rewa
wekheviy bin.
Xwerist bi Kobaniy re dilsoz nema! Ber leheyeke
nakeve aqilan ji bakur hat gola av tiji xwel kir. Diht
bra min awa bav min w sev, li d bihstina qrna
cnarn me yn ermen, xwazt bie hawara wan, l dema
bi nrdewanan daket xwar semit ket: Bazin stuy w
skest D re Qineya Romanan ya ku bi sedan sal av ji
aliy rojava dihan di bin bran re dighand w navend
hisk b li dawiya dawiy bajar bi tevah bav t ma. Tu
dibj qey saln yekgirtina Sriyey Misr b bn
snorek dem: Ji wan salan p ve xwerist her miqristir
av kmtir b! Ew motorn ku li desta Sirc sev roj av ji
brn ertiwazdihann der bi w- ... Dmahk Rpel: 23
22
Hijmar : 3 DILNAME 1-2-2011
23
KOBANÎ ... Dmahk:
-av zev dihatin avdan, bi
derbasbna dem re bdeng man.
Firing ( bacann sor ), bacan
( bacann res ) sotn ji Helinc
Sran dihatin neman; zebesn ji
Mezrey Minaz dihatin km bn,
sniy bajr, bi encama koa ji
gundan, sal li d sal zde b, bajar ji
hev kisiya, l nikarib xwe ligor
zdebna sniy xwe amade bike;
Ermeniyan, ewn ku li Kobaniy
xwedan kilse, xwendegeh dost bn
ji bajr xatir xwaztin, heta bi goristana
miriyn xwe be j li sn hstin.
L hm sermiyan Kobaniy her
xelk w bye, ligel dilresiya
xwerist neadilmendiya dem
dewran j, ew gela hn maye dil v
bajar li d yekem sedsala xwe hn bi
germ l dide. Psesazn w,
bazirgann w xwediyn firosgehn
w nuha hem ji w war bi xwe ne.
Er Mustefa Xidir nema bizava
komonstkirina ciwanan dikye,
Misoy Bekebr Baq Xido nema
strann Mem Alan Dewrs Evd li
odeyan dibjine, Hiro Bozan
Sehn Beg nema li Mikteley ne, di
odeyn Besraw Mechn de bi
dehan kes sev li d sev li hev kom
nabine, Muftiy Kobaniy serksiya
nimja niy nake, muxtar Kobaniy,
Hebes Zn, Sno, Gerebt
Xaadoryan, Bdo, Mihemed El
Sorekl, Mustefay El-Tipo, Hec
Hemo, Berkel, Mustefay El, Hes
Neb, Husn Els, Sukriy Axcn,
Sx Sehen, Sx Sekiro, Mehmd
Hec Mustef, Hec Mustefa, Salih
Xano, Muslim Çaws, Hec Resad,
Mezin Seydayan, Hec Muslim, Mis-
Ennab, Bozancik, Nariko bi dehan
danistvann saln destpk nema li
wir in, ne j Çermo di kolann bajr de
li ser lingan e; Temo j nema av bi
ser kevirn res yn navenda bajr de
diresne, hemiyan ji Kobaniy ko
kirine. Bi hezaran ji law ken
Kobaniy gundn w j j ko kirine
li seranser chan belav bne, l
evna wan ji bo Kobaniy xelk w
weqa bhde ye ku ew li ku bin j
nav w her roj bi br dihnin. Diln
wan weqa bi w sn re dilsoz
wefadar in ku hinek ji wan nav xwe
Koban bi hev de gir didine. Ligel
ku felek xayin xwerist nedilsoz
bye j, nifs n gol rbarn ber bi
hviy amancn mezin bi r dixine.
Kobaniy, bila sedsaliya te li
danistvan dilsozn te, li war ku tu
besek j y, proz be bila siberoja te
yeke gestir xwestir be.
( 01/2011 )
SEYDA BESE
Melle Nr y Hesar
( 1934 2011 )
( Qamislo )
Seyda tu sip b ez nizanim i dixwaz
Tist ez bibjim neke gazin ji biraz
Çil sale vebrn di xebat tu dibaz
Pirtk te nivsn tu di wan de bi niyaz
Her dem tu dibak tu dinal wek saz
L her ez nizanim tu ji kurda i dixwaz
* * * * *
Zanim tu dib Kurdim ji kurd va iya me
Kurmancim ji Tr me li p bav diya me
Dilsoj welatim ez li p jar biya me
Dilxwazim ji Kurda re heval dil-tiya me
Dijwarim neyar wan kes ser kursiya
me
L her ez nizanim tu ji Kurdan i dixwaz
* * * * *
Pesn te ji Kurda re seraser b jimarin
Ronik ji ser ry te li ser wa pir dibarin
Carek tu dibj em gelek mr siyarin
P de tu dibj em hem km hejarin
Dsa tu dibj em ima dost neyarin
L her ez nizanim tu ji Kurda i dixwaz
* * * * *
Axa dib Kurdim tu dibj xwed zre
Seyda dib Kurdim tu dib ew ji xwed re
Xwenda dib Kurdim tu dib hj ne xre
Cotkar dib Kurdim tu dibj ne bikre
Y tu dib Kurdin ka bibje ne vesre
L her ez nizanim tu ji kurda i dixwaz
* * * * *
Seyda em nizanin gelo ew Kurd te kne
Jna tu dixwaz em nizanin ew i jne
Tu by evndar ez nizanim i evne
Bo i te hilan dev nav Cegerxwne
Bersiv ez dixwazim tu ji bona me bisne
L her ez nizanim tu ji kurda i dixwaz
* * * * *
Cenga meye deh sal tu dibj ne tu
cenge
Em ne hewar tu dib rabe derenge
Kar me ilo b tu dibj ne tu renge
Deng me bela b tu dibj ne tu denge
Dijmin ilo bak tu dibj wilo senge
L her ez nizanim tu ji Kurda i dixwaz
* * * * *
War tu dixwaz ev i mal welate
Cenga tu dixwaz ka i talan sewate
Kar tu dixwaz ev i teqdr xebate
Dost me bibje li ro-ava rohilate
Hosta tu bi ke ev i qr kferate
L her ez nizanim tu ji Kurda i dixwaz
* * * * *
Ger em bidin p Rs tu dib em p re
xwarin
Em herne Emrka tu dibj wek marin
Ger em herne n tu dibj ew i Karin
Em herne Îran tu dibj xo neyarin
Tenha em bimnin tu dibj i hejarin
L her ez nizanim tu ji kurda i dixwaz
* * * * *
Seyda tu dib kes neb em Kurd bidin
p Rs
Dijmin ilo bj bira em tev xo bixin ls
Da kurd bne sotin ji me sewq bide
fans
Sed sal bimne heye ku Rs bike
nams
Sva me genim l simbil me w bibin
ss
L her ez nizanim tu ji Kurda i dixwaz
* * * * *
Ast tu dixwaz l neyar me dik zor
Hrik tu dibaz bixwe dijmin z di jor
Ala me li jre tu dixwaz braqa sor
Rs Emerka herd av me dikin kor
Yek al nebn tu binre li hawr dor
L her ez nizanim tu ji Kurda i dixwaz
* * * * *
Kurd vane li psin l tu pir maye li dr
Nzke azabin l tu wek ps* dizr
Doza te bi ps vaye bihtir j bihr
Kurda daye topa l tu hj li p sr
Êk vana dibj tu bizane ewe Nr
L her ez nizanim tu ji Kurda i dixwaz
__________________________________________________________
* Ps: Kelms
- Ev helbesta seyday Mele Nr di dwana
w ya ku li bajar Qamislo di sala ( 1995 )
an - hatiye ap kirin de tuneye.
- Ev helbest ji destnivsa Melle E'bdil
Rehman ya helbestan ( Evdiy Kurim )
hatiye wergirtin. ( DILNAME )
___________________________________
CEGERXWÎÎN JII KURDAN ÇII DIIXWAZE?
KOÇKIRINA
MELLE NÛRÎ YÊ
HESARÎ
Di roja ( 25-1-2011 ) an de Melle Nr
y Hesar koa dawn ji jiyan kir. Bila
ser dost nas malbata w sax be.
Rojnameya DILNAME
( 25-1-2011 )
DILNAME
RRRooojjjnnnaaameeeyyyeeekkkRRReeewssseeennnbbbrrryyyeeeSSSeeerr rbbbiiixxxweeeyyyeee
301 Moved Permanently (http://www.dilname.wordpress.com) 2010 Daw 2011 rojnameyadilname@yahoo.com
LIYONÊL MÊSÎ
BASTIRÎN LÎSTIKVAN Ê
PÊLGOGÊ YÊ SAL ( 2010 )
DI CÎHANÊ DE YE
Hjay gotin ye ku Ms bastirn lstikvan plgog y sal
( 2009 ) an b j, her weha Sola Zrn j bi boneya pirtirn
goln ( 34 ) w yn di Ewrupa de bo sal ( 2010 ) an wergirtiye.
ASIAN CUP - AFC
QATAR ( 2011 )
JAPAN ÇAREMÎN CAR
LEHENGÊ CUPA ASYA YE
Japan ( 1 ) ( 0 ) Ustralia
Di roja ( 29-1-2011 ) an de, li paytexta welat Qeter
- bajar Dewha, fainal Cupa Asiya bi daw b,
welat Jaban bi golek ji welat Ustraliya vexwar,
Japan b leheng Cupa Asiya y sal ( 2011 ) an. Her
weha lstikvan plgog y japan Honda wek bastirn
lstikvan ji aliy FIFA y di v cupa y de hate
hilbijartin.
Hjay gotin ye ku welat Japan heft caran di
Cupa Asiya de besdar bye, di hinder ( 19 ) salan
de - ji sal ( 1992 ) de ev aremn care ku Cupa Asiya
qezenc dike. Japan di evan salan cupeyan de bye
leheng Asiya: 1- 1992. 2- 2000. 3- 2004. 4- 2011.
Japan di van psbirkn navnetew de besdar bye: 1-
World Cup di saln: ( 1998 2002 2006 2010 ). 2-
Olympic yn peyan di saln: ( 1936 1956 1964
1968 2000 2004 ) 3- Confederations Cup di
saln: ( 1995 2001 2003 2005 ). 4- Cupa Asiya
Oqyanosiya di sala: ( 2001 ).
Saln ku di Cupa Asiya de j besdar bye evin:
( 1988 1992 1996 2000 2004 2007 2011 ).
Di Cupa America ya herma basr de j, wek mvan
di sala ( 1999 ) an de besdar bye, d di v sala
( 2011 ) an de j dsa wek mvan besdar bibe.
Xuya ye ku gesbna plgoga Japan ji sala ( 1988 )
an de destpkiriye, ana di herma Asiya de, ew di
ppeloka yekem de ye, ji aliy qezenc kirina cupa
lehengiyan her weha di asta lsk lstikvanan de,
gellek lstikvann w li ewrupa dilzin, leheng cupa
yn di hinder Japan de j di asteke bas de ne.
COZÊH MORÎNYO
BASTIIRÎÎN COACH Ê
PÊLGOGÊ YÊ SAL ( 2010 )
DI CÎHANÊ DE YE
3
1-2-2011
MARTA
BASTIRÎN LÎSTIKVAN A
PÊLGOGÊ YA SAL ( 2010 )
DII CÎÎHANÊ DE YE
SÎLVIYA NAYID
BASTIRÎN COACH A
PÊLGOGÊ YA SAL ( 2010 )
DII CÎÎHANÊ DE YE
Di roja ( 10-1-2011 ) an de li bajar
Ziyorx y Siwser, lstikvan Arcentn
y Tma Barselona y Spasn Liyonl
Ms wek bastirn lstikvan plgog y
sal ( 2010 ) ji aliy FIFA kovara Frans
Fotbol ya frens de hate hilbijartin,
Goga Zrn wek diyar wergirt.
Ji jinan, lstikvana plgog ya Berazl
Marta wek bastirn lstikvana plgog ya
sal ( 2010 ) ji aliy FIFA de hate
hilbijartin. Hjay gotin ye ku ev pnc
salin li pist hev, Marta wek bastirn
lstikvan a jin di chan de t hilbijartin.
Coach a Alman ya plgoga jinan Slviya
Nayid wek bastirn coach a jinan ya
plgog - sal ( 2010 ) ji aliy FIFA
kovara Frans Fotbol de hate hilbijartin.
Coach Burtugal y plgog Cozh
Mornyo wek bastirn coach plgog
sal ( 2010 ) hate hilbijartin. Hjay
gotin ye ku Mornyo di hinder sala
( 2010 ) an de, s cupa - wek coach - bi
Tma Enter y Ital re qezenckirine.
FIIFA BALLON D'OR (( 2010 ))

Mrxaz
2011-08-05, 06:51 PM

Mrxaz
2011-08-05, 06:57 PM

Mrxaz
2011-08-05, 07:06 PM

Mrxaz
2011-08-05, 07:07 PM

Mrxaz
2011-08-05, 07:08 PM